Tayvan muhalefetinin önde gelen ismi Cheng Li-wun, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in daveti üzerine Salı günü Pekin'e bir ziyaret gerçekleştirdi. Cheng, bu seyahati "barış yolculuğu" olarak tanımladı. Bu ziyaret, son 10 yıl içinde Tayvanlı bir muhalefet liderinin Çin'e yaptığı ilk resmi ziyaret olma niteliği taşıyor.

Ziyaretin Zamanlaması ve Bölgesel Gelişmeler

Cheng'in Çin'e yaptığı ziyaret, Mayıs ayında Pekin'de Şi ile ABD Başkanı Donald Trump arasında planlanan görüşme öncesine denk geliyor. Bu dönemde Tayvan Meclisi, hükümetin 40 milyar dolarlık savunma bütçesi artırımı teklifini engelledi. Söz konusu bütçe, ABD ile yapılacak silah alımları ve Tayvan'ın yerli savunma sanayisinin geliştirilmesi için öngörülüyordu.

Çin-Tayvan Gerilimi ve ABD'nin Tepkisi

Çin, Tayvan'ı kendi toprağı olarak kabul ediyor ve adayı kontrol altına almak için güç kullanımını dışlamıyor. Pekin yönetimi, ada yakınlarına düzenli olarak savaş uçakları ve gemileri göndererek askeri baskısını artırıyor. Çin ordusu, aralık ayında gerçek mühimmatla tatbikatlar yaptı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, bu askeri faaliyetlerin "gereksiz gerilimi artırdığı" uyarısında bulunarak Pekin'i Tayvan üzerindeki baskıyı azaltmaya çağırdı. Bu uyarı, Türkiye Ermenileri Patriği Sahak Maşalyan'ın barış mesajı ile benzerlik taşıyor.

Cheng Li-wun'un Açıklamaları ve Yerel Tepkiler

Kuomintang Partisi lideri Cheng, Tayvan'dan ayrılmadan önce gazetecilere yaptığı açıklamada, ülkesinin savaşı önlemek için elinden geleni yapması ve barışı destekleyecek her fırsatı değerlendirmesi gerektiğini vurguladı.

Taypey Havalimanı'nda Cheng'i destekleyenler olduğu gibi karşı çıkanlar da pankartlar taşıyarak slogan attı. Cheng, Çin ana karasına yaptığı ziyaretin amacının sadece Tayvan'ın barış arzusunu göstermek değil, bunu dünya kamuoyuna da iletmek olduğunu belirtti.

Cheng ayrıca, "Bu barış yolculuğu aracılığıyla, Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi'nin iki taraf arasındaki tüm farklılıkları barışçıl diyalogla çözme konusundaki samimiyetini ve kararlılığını görmek isteyenlerin sayısının artacağına inanıyorum," ifadelerini kullandı.

Çin ve ABD'nin Resmi Tutumları

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, Salı günü yaptığı açıklamada Tayvan ile ilgili konuların Çin'in iç işi olduğunu belirtti. Mao, "Çin'in ABD ile Tayvan arasındaki askeri bağlara karşı tutumu kesin ve nettir," dedi.

Pekin, Washington'ın Tayvan'a yönelik silah satışlarını defalarca eleştirdi. Özellikle Trump yönetiminin Aralık ayında açıkladığı 11 milyar dolarlık silah anlaşması bu tepkilere neden oldu.

Çin, ABD dahil tüm diplomatik ortaklarının Tayvan ile resmi ilişkiler kurmasını yasaklıyor. Buna karşın Washington, Tayvan'ın en güçlü gayriresmi destekçisi ve önemli bir silah tedarikçisi konumunda. Bu silah satışları, Şi-Trump zirvesinde gündeme gelmesi bekleniyor.

Cheng'in Ziyaretinin Geleceği ve Siyasi Ayrımlar

Şubat ayında Şi ile Trump arasında gerçekleşen telefon görüşmesinde Çin lideri, "Tayvan'ın Çin'den ayrılmasına asla izin verilmeyecek" ifadesini kullanmıştı.

Cheng'in altı günlük Çin ziyareti Şanghay'da başlayıp Pekin'de sona erecek. Şi ile görüşüp görüşmeyeceği henüz açıklanmadı. Bu ziyaret, Pekin'in Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te ile olan temaslarını reddetmesi ve Lai'yi "ayrılıkçı" olarak nitelendirmesiyle çelişiyor.

Lai'nin partisi Tayvan'ı egemen bir ülke olarak kabul ederken, Kuomintang 1949 öncesi Çin Cumhuriyeti'nin resmi varlığını sürdürdüğünü savunuyor.

Tayvan'ın Tarihsel Arka Planı

Tayvan, 1949 yılından bu yana Çin'den ayrı yönetiliyor. Çin İç Savaşı sonrası Komünist Parti Pekin'de iktidara gelirken, mağlup Kuomintang güçleri Tayvan'a çekilerek burada kendi yönetimlerini kurdu. Bu tarihsel süreç, CHP Genel Başkanı Özel'in Paskalya Bayramı için dini liderlere gönderdiği kutlama mesajı gibi barış ve birlik temalarını da çağrıştırıyor.