Moorepay adlı bordro ve insan kaynakları şirketinin araştırmasına göre, Avrupa'daki 39 ülkeden 20'sinde devlet tarafından ödenen emekli maaşları, kira hariç yaşam maliyetini karşılamaya yetmiyor. Kira giderleri hesaba katılsaydı, bu sayının önemli ölçüde artacağı ifade ediliyor.

Emekli Maaşlarının Yaşam Maliyetine Oranı

2025 sonu verileriyle yapılan hesaplamada, kira hariç tutulduğunda emekli maaşlarının yaşam maliyetine oranı Gürcistan'da %22 ile Lüksemburg'da %225 arasında değişiyor. Hesaplama, tek kişilik bir yaşam maliyeti ile tek bir emekli maaşını temel alıyor. Yasam maliyeti verileri Numbeo’dan, emekli maaşları ise Moorepay’in topladığı ortalama verilerden alınmıştır.

Örneğin, Lüksemburg’da ortalama emekli maaşı 28.790 euroyken, yaşam maliyeti 12.791 euro seviyesinde. Bu durum, emekli maaşının yaşam maliyetinin iki katından fazla olduğunu gösteriyor. İtalya ve Finlandiya’da bu oran sırasıyla %210 ve %208 olarak kaydedildi. İspanya ve Danimarka ise %199 ve %189 ile benzer yüksek oranlara sahip.

Yüksek Oranlı Diğer Ülkeler

İzlanda (%179), Norveç (%178), Almanya (%176), Belçika (%170), Avusturya (%165), Fransa (%160), Hollanda (%159) ve İsveç (%158) gibi ülkelerde emekli maaşları yaşam maliyetinin %150 ile %180 arasında değişen bir oranını karşılıyor.

Orta Düzeyde Karşılama

İsviçre (%131), İrlanda (%126), İngiltere (%120), Polonya (%112), Çekya (%108) ve Yunanistan (%103) gibi ülkelerde ise emekli maaşları, kira hariç yaşam maliyetini karşılıyor ancak fazla miktar sınırlı kalıyor.

Emekli Maaşlarının Yetersiz Olduğu Ülkeler

20 ülkede emekli maaşları yaşam maliyetini karşılamıyor. Bazı ülkelerde oran %80'in üzerinde olmasına rağmen, Slovenya (%95), Slovakya (%94), Estonya (%91), Portekiz (%90), Karadağ (%89), Litvanya (%85), Hırvatistan (%82) ve Macaristan (%81) gibi ülkelerde yetersiz kalıyor. Daha düşük oranlarda ise Gürcistan (%22), Arnavutluk (%29), Ukrayna (%29) ve Moldova (%42) yer alıyor. Bu ülkelerde emekli maaşları yaşam maliyetinin yarısından azını karşılayabiliyor.

Bosna-Hersek'te oran %53, Kıbrıs'ta %58, Kuzey Makedonya'da %61, Türkiye'de %64 ve Letonya'da %65 seviyesinde bulunuyor.

Uzman Görüşü ve Bölgesel Farklar

Oxford Üniversitesi’nde misafir profesör olan Noel Whiteside, bazı AB ülkelerinin diğerlerine kıyasla daha yoksul olduğunu, bu nedenle ailelerin yaşlı akrabalarına maddi destek sağlamak zorunda kaldığını belirtiyor.

Coğrafi olarak ise Kuzey ve Batı Avrupa ülkelerinde, özellikle İskandinav ülkelerinde, emekli maaşları genellikle temel yaşam giderlerini karşılıyor veya aşıyor. Orta Avrupa ülkelerinde bu oran orta düzeydeyken, Doğu Avrupa ve Balkan ülkelerinde emekli maaşları genellikle yaşam maliyetinin yalnızca bir kısmını karşılayabiliyor.

Avrupa'da Yaşlıların Gelir Kaynakları

Euronews Business, Avrupa ülkelerinde ortalama emekli harcaması verilerini Eurostat ve yerel kaynaklardan derledi. OECD verilerine göre, Avrupa'da 65 yaş ve üzerindeki nüfusun gelirinin %66'sı kamu transferlerinden sağlanıyor. Bazı ülkelerde özel işyeri emeklilik sistemleri de önemli bir rol oynuyor.

International Longevity Centre UK İcra Kurulu Başkanı David Sinclair, emeklilik sistemlerinin yapısının maaş seviyelerini belirlemede kritik olduğunu vurguladı.