ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları, Ortadoğu'daki güç dengelerini köklü şekilde değiştirecek gibi görünüyor. Bölgede yürütülen müzakereler sürerken gerçekleşen bu saldırılar, mevcut politik yapıyı yeniden şekillendiriyor.

Ortadoğu'nun Tarihsel Güç Paylaşımı

Geçmişte İngiltere ve Fransa egemenliği altında olan Ortadoğu, ABD'nin güçlenmesiyle bu iki ülke arasında paylaşıldı. Ancak Fransa'nın zayıflaması sonucu Suriye ve Lübnan'dan çekilip bölge ABD ve İngiltere'nin hakimiyetine bırakıldı. Zamanla Fransa'nın yerini bölgenin asli unsurları olan Türkiye ve İran aldı.

İran'ın Bölgedeki Etkisi

İran, nüfusu, zengin petrol ve doğalgaz kaynakları, stratejik konumu ile Körfez ülkeleri üzerinde önemli bir nüfuza sahip. Ticaret alanında Körfez ülkelerindeki pazarın önemli bir kısmı İranlı ve Hintlilerin kontrolünde bulunuyor. Sanat ve sinema alanında da Körfez ülkeleri İran ile karşılaştırıldığında zayıf kalıyor.

Stratejik konumu sayesinde Hürmüz Boğazı'nı kapatması durumunda Körfez ülkelerinin deniz ulaşımını ciddi şekilde engelleyebilir. Örneğin Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi gelirinin büyük bölümünü finans ve turizmden sağlayan ülkeler, İran'dan atılacak birkaç füze ile ekonomik kriz yaşayabilir. İran'ın saldırısının ardından BAE'den panik içinde ülkeden ayrılan turistlerin sayısı artmıştır.

Nükleer Gücün Önemi

İran'ın nükleer güce sahip olması halinde bölge ülkeleri, ABD ve İsrail'den çok, zorunluluk gereği İran'a yakınlaşmak zorunda kalacaklar. Bu durum ABD ve İsrail'in bölgedeki etkisini azaltabilir. Bu nedenle ABD ve İsrail, müzakereler devam ederken İran'a erken bir saldırı gerçekleştirdi. Ancak beklenmedik bir dirençle karşılaştılar. Bu gelişmelerle ilgili detaylar için ABD ve İsrail’in İran’a saldırı planları ve UAEA raporu incelenebilir.

Mafya Düzeni ve Küresel Güç İlişkileri

Dünya politikalarının aslında bir mafya düzenine benzediği görüşü son zamanlarda daha açık şekilde dile getiriliyor. ABD'nin Venezuela devlet başkanına yönelik operasyonu bunun somut örneklerinden biri olarak gösteriliyor. Mafya düzeninde düşmanı caydırmak için lider değil, liderin ailesinden biri hedef alınır.

Bu bağlamda, İran'ın İsrail'i ağır şekilde vurması durumunda ABD'nin bölgeden çekilmek zorunda kalabileceği düşünülüyor. İsrail de Lübnan'daki Hizbullah mevzilerine saldırarak liderlerini hedef almaya çalışıyor.

Türkiye'nin Bölgedeki Konumu

Bu gelişmeler ışığında Türkiye'nin durumu merak konusu. Cumhurbaşkanı'nın süreci dikkatli yönettiği belirtiliyor ve şu an için Türkiye için büyük bir tehlike bulunmadığı ifade ediliyor. NATO üyesi olmasına rağmen ABD'nin İran'a yönelik saldırısını gayrimeşru olarak gördüğü kaydediliyor.

Dini lider Hamaney'in öldürülmesi sonrası Türkiye'den en üst düzeyde başsağlığı mesajları yayımlandı. Ayrıca savaşın durması için Cumhurbaşkanı ve Dışişleri Bakanı'nın yoğun çaba sarf ettiği bildiriliyor. Bu diplomatik çabalar hakkında daha fazla bilgi için İletişim Başkanı Duran'ın bölgesel gerilim açıklamaları okunabilir.

Türkiye'nin bölgedeki güçlü müttefikleri arasında Suriye, Katar ve Somali gibi ülkeler bulunuyor. Bu ülkelerle kader birliği yapılmış durumda. ABD, İsrail ya da İran'dan müttefiklere yapılacak herhangi bir füze saldırısına karşı Türkiye'nin tutumu büyük önem taşıyor.

Yeni seçilecek İran dini liderinin bölge gerçeklerini göz önünde bulundurarak müttefiklerine zarar verecek hareketlerden kaçınması ve Türkiye ile uyumlu hareket etmesi umut ediliyor. Aksi takdirde ABD ve İsrail avantaj sağlayabilir.

03.03.2026 Emin Batur