Orta Doğu'da süren çatışmada, dini semboller tarafların iletişim ve taktiklerinde önemli bir rol üstleniyor. Savaş bağlamında yapılan açıklamalarda, siyasi mesajlarda ve bazı askeri operasyonlarda dini semboller ve anlamlar sıkça referans alınıyor.

İran Söyleminde Dini Temalar

Tahran yönetimi, resmi beyanlar ve kullanılan silahların isimlendirilmesinde dini motiflere geniş yer veriyor. İranlı yetkililer, çatışmayı siyasi sınırların ötesine taşıyarak Müslümanların duygularına seslenen ideolojik bir çerçeve oluşturmaya çalışıyor.

Örneğin, ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybeden İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi eski başkanı Ali Laricani, İmam Hüseyin'e atfedilen sözler dahil olmak üzere dini alıntılar içeren broşürler dağıtmıştı. Bu broşürlerde "Ölümü mutluluktan başka bir şey olarak görmüyorum, zalimlerle yaşamayı ise sefaletten başka bir şey olarak görmüyorum" ifadesi yer alıyordu. Laricani suikastından önce yayınladığı Kuran ayetleri arasında "Sabredenleri, yaptıklarına karşılık en güzel mükafatla ödüllendireceğiz" de vardı.

İran'ın Dini Lideri Mücteba Hamaney, X platformunda Kur'an ayetleri paylaşarak askeri kararlılığı dini inançla ilişkilendiren çağrılar yaptı. "Nice az birlik vardır ki, Allah’ın izniyle sayıca çok birliği yenmişlerdir, Allah sabredenlerle beraberdir" ve "Eğer Allah size yardım ederse, artık size üstün gelecek yoktur" gibi ayetlerle "kalpleri düzeltme" ve "azmi güçlendirme" mesajları verdi.

Bu dini sembolizm sadece söylemle sınırlı kalmayıp, silahların isimlendirilmesine kadar yansıyor. 2 Mart'ta Devrim Muhafızları, tarihi Hayber savaşını ve İmam Ali'nin Şii İslam'daki önemini anımsatan "Hayber'in Kırıcısı" adlı füzeyi savaşa dahil etti. Bu isim, çatışmaya tarihi ve dini bir bağlam kazandırıyor.

Ramazan ayı boyunca, On İkinci Şii İmam Muhammed bin el-Hasan el-Mehdi'ye atıfta bulunan dualar ve yakarışlar öne çıktı. Bu çağrılar, savaşın Mehdi'nin ortaya çıkışını hızlandıracağı inancıyla bağlantılı.

Beyaz Saray'da Dini Ritüeller

İran Dini Liderinin Ramazan ayında öldürülmesi, savaşın olağanüstü bir boyut kazanmasına yol açtı ve destekçileri arasında büyük öfkeye neden oldu. Bu gerilimler sürerken, Beyaz Saray’da dikkat çekici dini anlar yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump, birçok dini lider tarafından çevrelendi ve dualar yoğunlaştı.

Kutsal Hafta boyunca Beyaz Saray, dini heyetleri kabul etti. Trump yönetiminin YouTube kanalında yayımlanan ve daha sonra kaldırılan bir videoda Evanjelik bir papazın dua ettiği görüldü: "Baba, Donald Trump'ı sen yetiştirdin, onu böyle bir an için hazırladın ve ona zafer vermen için dua ediyoruz, Baba." Bu video sosyal medyada geniş eleştirilere yol açtı.

Trump'ın dini danışmanı Paula White Cane, Paskalya etkinliğinde Trump'ın hayat yolunu İsa Mesih'in dini hikayelerine benzetti ve haksızlıklarla karşılaşmasını dini bir motif olarak sundu. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise Körfez’de görev yapan askerler için "İsa Mesih adına" dua çağrısında bulunarak tartışmalara neden oldu.

Hegseth, Mezmurlar Kitabı’ndan Davut peygambere ait bir ayeti de referans gösterdi ve Pentagon’da dualar düzenleyerek bir ABD savunma bakanı için bir ilk gerçekleştirdi. CBC’ye verdiği röportajda, nükleer kapasite elde etmeye çalışan aşırı dincilere karşı savaştığını belirtti ve bu durumu İncil'deki kıyamet öncesi savaşa gönderme olarak nitelendirdi.

ABD Askeri Dini Özgürlükler Vakfı (MRFF), 3 Mart 2026'da yaptığı açıklamada, silahlı kuvvetlerde görevli askerlerin komutanlarını İran karşıtı aşırı Hristiyan söylemler kullandıkları gerekçesiyle 200’den fazla şikayet aldıklarını bildirdi. Müslüman sivil haklar örgütü CAIR ise Pentagon’un bu söylemlerini "tehlikeli" ve "Müslüman karşıtı" olarak kınadı.

İsrail'de Dini Semboller ve Söylemler

İran’a karşı savaşın başlangıcından beri İsrail, askeri operasyonunun adını "Yahuda Kalkanı"ndan "Aslan Kükremesi"ne değiştirdi. İncil’de aslan, Yehuda kabilesiyle ilişkilendirilir ve güç, egemenlik ile liderlik simgelerinden biridir. Bu isim, savaşın İsrail için varoluşsal bir savunma olarak sunulmasında güçlü bir imaj yaratıyor.

Başbakan Benjamin Netanyahu, 28 Şubat’tan bu yana söyleminde Eski Ahit’e sıkça atıfta bulunarak dini sembollerden yararlanıyor. Örneğin, Hamursuz Bayramı öncesinde İran’a karşı yürütülen savaşı, İsrailoğullarının Firavun’dan kurtuluş hikayesine benzetti.

Netanyahu, daha önce Tevrat’tan yaptığı bir atıfla İran’ı İncil’de "mutlak kötü" olarak tanımlanan Amaleklilerle karşılaştırmıştı. 7 Ekim 2023’te Hamas’ın güney İsrail’e saldırısından sonra Gazze’ye yönelik savaşta da "Amalek" terimi kullanılmıştı. Eski Ahit’in 1. Samuel 15:3 ayetinde "Şimdi git, Amalek’e saldır. Onlara ait her şeyi tamamen yok et, onları esirgeme" deniliyor.

Washington’un Tel Aviv Büyükelçisi Mike Huckabee ise Şubat ayında yaptığı bir röportajda İsrail’in "Ortadoğu’nun çoğunu" kontrol etmesinin sorun olmadığını çünkü bunun İncil’de kendisine vaat edildiğini ifade etti.

Jeopolitik Çatışma ve Dinin Rolü

Dini sembollerin artan kullanımıyla birlikte, birçok analist ve araştırmacı bu çatışmanın esasen dini bir savaş olmadığını savunuyor. Onlara göre, Ortadoğu’daki mücadele küresel güçler, bölgesel aktörler ve ideolojik bloklar arasındaki hegemonya rekabetinin bir parçası.

Din, bu bağlamda jeopolitik çıkarları kutsallaştırmak için bir katalizör görevi görüyor. Analistler, dini çerçevelemelerin kamuoyunu harekete geçirmek, destek sağlamak ve karşı tarafı şeytanlaştırmak için kullanıldığını belirtirken, bölgesel savaşın özünde dini değil, güç rekabetine dayandığını vurguluyorlar.