Avrupa Birliği liderleri, Macaristan'ın Ukrayna'ya sağlanması planlanan 90 milyar euroluk kredi paketini beklenmedik şekilde veto etmesine sert tepki gösterdi. Brüksel, bu kararı birliğin temel prensiplerinden biri olan "samimi iş birliği" ilkesinin ihlali olarak gördüğünü açıkladı.

Aralık ayında zorlu müzakereler sonucu karara bağlanan finansal destek programı, yasama sürecinin son aşamasındaydı ve ilk ödemenin Nisan ayı başında yapılması planlanıyordu.

AB Yetkililerinden Tepkiler

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Pazartesi günü gerçekleşen dışişleri bakanları toplantısının ardından, "Bu durum gerçekten üzücü. AB anlaşmalarında yer alan samimi iş birliği maddesine uygun bir davranış değil" ifadelerini kullandı.

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ise Macaristan Başbakanı Viktor Orban'a gönderdiği mektupta, 27 liderin üzerinde mutabık kaldığı kararlara saygı duyulması gerektiğini vurguladı. Costa, "Liderler bir fikir birliğine vardığında aldıkları karara bağlıdır. Bu taahhüdün ihlali, samimi iş birliği ilkesinin çiğnenmesi anlamına gelir. Hiçbir üye devlet, AB Konseyi tarafından kolektif alınan kararların güvenilirliğini sarsamaz" dedi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Paris'te yaptığı açıklamada Costa'nın görüşlerine katıldığını belirterek, "Son AB Konseyi'nde verilen siyasi taahhütlerin yerine getirileceğinden eminim ve bunun aksi mümkün değildir" ifadelerini kullandı.

Druzhba Boru Hattı Krizi

Krizin odağında, Rus ham petrolünü Ukrayna üzerinden Macaristan ve Slovakya'ya taşıyan Sovyet döneminden kalma Druzhba boru hattı bulunuyor. Ocak sonunda insansız hava aracı saldırısıyla zarar gören hattaki sevkiyat durmuş, Macaristan ve Slovakya bunu Ukrayna'nın sorumluluğunda olduğunu iddia etmişti.

Başbakan Orban, Costa'ya gönderdiği mektupta Ukrayna'yı suçlayarak, "Ukrayna, Şubat ortasından beri siyasi gerekçelerle ve uluslararası yükümlülüklerini ihlal ederek, Druzhba hattı üzerinden Macaristan'a ham petrol transferini yeniden başlatmayı reddediyor. Bu, Macaristan'ın enerji güvenliğini zedeleyen düşmanca bir eylemdir" dedi.

Kiev yönetimi ise onarım çalışmalarının Rus bombardımanları nedeniyle geciktiğini belirtiyor. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Macaristan ve Slovakya'nın tutumuna tepki göstererek, "Macar ve Slovak ültimatomları sadece Kremlin'e yöneltilmelidir. Bu iki ülke tüm AB'yi rehine alamaz. Her iki ülkeyi yapıcı iş birliğine ve sorumlu davranmaya çağırıyoruz" dedi.

Yeni Yaptırım Paketi Vetosu ve AB İç Tartışmaları

Macaristan, kredi paketinin yanı sıra Rusya'ya yönelik yeni yaptırım paketini de veto etti. Bu durum, AB içinde "oy birliği kuralının suistimal edildiği" tartışmalarını yeniden gündeme getirdi.

Litvanya Dışişleri Bakanı Kestutis Budrys, veto yetkisinin kötüye kullanılmasını önlemek için oylama kurallarının gözden geçirilmesini talep ederek, "Her seferinde bu vetolarla engellenemeyiz" dedi.

İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard ise vetonun Macaristan'da Nisan ayında yapılacak genel seçimlerle bağlantılı olabileceğini öne sürdü. Orban'ın anketlerde geride olduğunu hatırlatan Stenergard, "Seçimlerin yaklaşması bir tesadüf değil" değerlendirmesinde bulundu.

Kaja Kallas ise seçim bağlantısı konusunda temkinli konuşsa da, Macar halkının Ukrayna'ya yardım etmeye karşı çıkacağını düşünmediğini belirtti: "Macaristan'ın tarihini göz önünde bulundurduğumda, Macar halkının ihtiyacı olan Ukrayna halkına yardım edilmemesini destekleyeceğini düşünmek benim için çok zor."