Türkiye, Brezilya, Danimarka, Endonezya, Fransa, Filistin, Finlandiya, İspanya, İsveç, İrlanda, İzlanda, Katar, Lüksemburg, Mısır, Norveç, Portekiz, Slovenya, Suudi Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanları ile Arap Birliği ve İİT genel sekreterleri, İsrail’in Batı Şeria’ya yönelik hukuka aykırı kararlarına karşı ortak bir yazılı açıklama yayımladı.

İsrail’in Kararları Sert Şekilde Kınandı

Açıklamada, İsrail’in Batı Şeria’daki kontrolünü genişleten bir dizi kararın, uluslararası hukuka açık bir ihlal oluşturduğu vurgulandı. “İsrail’in son aldığı ve Batı Şeria’daki hukuka aykırı kontrolünü kapsamlı şekilde genişleten kararları en güçlü biçimde kınıyoruz” denilen açıklamada, bu kararların Filistin topraklarını İsrail’in yasa dışı "devlet arazisi" olarak yeniden sınıflandırdığı, yerleşim faaliyetlerini hızlandırdığı ve İsrail idaresini derinleştirdiği belirtildi.

Uluslararası Hukuk ve Barış Çabalarına Darbe

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları ve 2024 tarihli Uluslararası Adalet Divanı görüşüne atıfta bulunulan açıklamada, İsrail’in yasa dışı yerleşimlerini ilerletmeye yönelik son kararlarının kabul edilemez fiili ilhakı desteklediği ifade edildi. Ayrıca, ABD’nin Gazze için önerdiği 20 maddelik plan da dahil olmak üzere bölgedeki barış ve istikrar çabalarını zayıflattığına dikkat çekildi.

Açıklamada İsrail hükümetine, bu kararları derhal geri alma, uluslararası yükümlülüklere riayet etme ve işgal altındaki Filistin topraklarının hukuki ve idari statüsünde kalıcı değişikliklere yol açacak adımlardan kaçınma çağrısı yapıldı.

İki Devletli Çözüm ve Filistin Topraklarının Statüsü

Kararların E1 projesinin onaylanması ve ihalesinin yayınlanmasıyla İsrail’in yerleşim politikasında benzeri görülmemiş bir hızlanmanın ardından alındığına işaret edilen açıklamada, bu tür adımların Filistin Devleti’nin yaşabilirliğine ve iki devletli çözümün gerçekleşmesine kasıtlı ve doğrudan saldırı olduğu belirtildi.

1967’den bu yana işgal altında bulunan Filistin topraklarının, özellikle Doğu Kudüs’ün demografik yapısını ve statüsünü değiştirmeye yönelik tüm tedbirlerin reddedildiği vurgulandı. “Her türlü ilhaka karşıyız” ifadesi kullanıldı.

Yerleşimci Şiddetine Son Verilmesi Çağrısı

Batı Şeria’daki tırmanışa dikkat çekilen açıklamada, İsrail’den Filistinlilere yönelik yerleşimci şiddetine son vermesi ve sorumluları hesap vermeye çağrıldı. Ayrıca, yasa dışı yerleşimlerin genişlemesine, zorla yerinden etmeye ve ilhak tehditlerine karşı uluslararası hukuka uygun somut adımlar atma kararlılığı tekrarlandı.

Kudüs’ün Statüsü ve Filistin Vergi Gelirleri

Açıklamada, tarihî Haşimi himayesinin özel rolü kabul edilerek, mübarek Ramazan ayında Kudüs ve kutsal mekanlardaki tarihi ve hukuki statünün korunmasının önemi vurgulandı. Kudüs’teki statükoya yönelik tekrarlanan ihlaller kınandı.

Bakanlar ayrıca, İsrail’in Filistin Yönetimi’ne ait alıkoyduğu vergi gelirlerini derhal serbest bırakması çağrısında bulundu. Paris Protokolü kapsamında Filistin Yönetimi’ne aktarılması gereken bu gelirlerin, Gazze ve Batı Şeria’daki Filistin halkına temel hizmetlerin sağlanması açısından hayati önemde olduğu belirtildi.

İsrail-Filistin Çatışmasının Çözümü Bölgesel Barış İçin Şart

Açıklamada, 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, Arap Barış Girişimi ve ilgili BM kararları doğrultusunda, Orta Doğu’da iki devletli çözüme dayalı adil, kapsamlı ve kalıcı bir barışa ulaşma kararlılığı yinelendi.

New York Bildirisi’nde de belirtildiği gibi, İsrail-Filistin ihtilafının sona ermesinin bölgesel barış, istikrar ve entegrasyon için zorunlu olduğu ifade edildi. Bölge halkları arasında birlikte yaşamın ancak bağımsız, egemen ve demokratik bir Filistin Devleti’nin kurulmasıyla mümkün olacağı vurgulandı. Bu bağlamda, AK Parti Sözcüsü Çelik'in İsrail açıklamalarına sert tepkisi önemli bir perspektif sunuyor.