ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından Kıbrıs adasında gerilim artmaya başladı. İran'ın misillemesi olarak Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ndeki İngiliz üslerine insansız hava aracı (İHA) saldırısı düzenlenmesi, bölgedeki dengeleri değiştirdi.

İran'ın bu saldırısının ardından Rum lider Nikos Hristodulidis, İngiliz üslerinin kapatılması ve gelecekteki statülerinin yeniden değerlendirilmesi amacıyla görüşme talep etti. Ancak, Avrupa Birliği Zirvesi'ne katılan Ursula von der Leyen, üslerin varlığının Avrupa'nın geleceği için kritik olduğunu belirterek devamını savundu.

İngiltere'den Kesin Tavır

Rum liderin açıklamalarından birkaç gün sonra İngiltere'den sert bir yanıt geldi. The Telegraph'ın haberine göre, İngiltere, Kıbrıs adasında stratejik öneme sahip olan RAF Akrotiri ve Dikelya üslerinin, 1960 tarihli anlaşma kapsamında İngiltere'ye ait egemen üsler olduğunu vurguladı ve bu üslerden vazgeçmeyeceğini duyurdu.

İngiltere Savunma Bakanlığı, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ndeki İngiliz üslerinin Kıbrıs topraklarına dahil olmadığını belirterek, "Egemen üs alanları (SBA'lar) hiçbir zaman Kıbrıs Cumhuriyeti'nin parçası olmamıştır. 1960'ta Kıbrıs bağımsızlığını kazandığında bu alanlar İngiltere egemenliği altında kalmıştır ve bu durum değiştirilmeyecektir" ifadelerini kullandı. Bakanlık ayrıca, İran tehditlerine rağmen İngiltere ile Kıbrıs Cumhuriyeti arasındaki uzun süreli dostluğun güçlü kalmaya devam edeceğini ekledi.

Starmer'dan Güvence

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Nikos Hristodulidis'e, üslerin İran'a karşı herhangi bir saldırı için kullanılmayacağına dair söz verdiğini açıkladı. Starmer, Kıbrıs'ın güvenliğinin İngiltere için son derece önemli olduğunu vurguladı.

1960 Anlaşmaları ve Üslerin Statüsü

1960 Londra ve Zürih Anlaşmaları ile Kıbrıs bağımsızlığını kazanırken, Türk ve Rum toplumları ortak istişare ve işbirliği temelinde hareket etmeyi kabul etti. Bu anlaşmalarla, Kıbrıs Cumhuriyeti İngiltere'ye adada egemen üs bölgeleri tanıdı. Bahsi geçen alanlar, 1960'ta kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti sınırları içinde yer almamaktadır.

İngiltere, adanın yaklaşık yüzde 3'üne denk gelen bu askeri üslerin egemenliğini korudu. Üsler sadece askeri amaçlarla kullanılıyor ve koloni statüsünde değil. 1963'te adada Türk toplumuna yönelik baskıların artmasının ardından, 1974 Kıbrıs Barış Harekatı ile ada Kuzey ve Güney olarak ikiye bölündü. Güney Kıbrıs'ta İngiliz üslerinin yanı sıra Fransa'ya ait bir üs de bulunmaktadır.