ABD'de bir mahkeme, Meta'nın çocukların ruh sağlığına kasıtlı olarak zarar verdiği ve çocuklara yönelik cinsel istismar bilgilerini gizlediği gerekçesiyle şirketi 375 milyon dolar (317 milyon avro) para cezasına çarptırdı.

Salı günü açıklanan kararda jüri üyeleri, Meta'nın çocukların kırılganlıklarından faydalanarak vicdansız ticari uygulamalarda bulunduğuna hükmetti. Ayrıca, New Mexico eyaletinin tüketicileri haksız ticari uygulamalara karşı koruyan Haksız Uygulamalar Yasası'nın binlerce kez ihlal edildiği tespit edildi.

Meta'dan Karara İtiraz

Meta sözcüsü, Associated Press'e yaptığı açıklamada, karara katılmadıklarını ve temyize gideceklerini belirtti. Sözcü, "Platformlarımızda insanların güvende kalması için yoğun çaba gösteriyoruz ve kötü niyetli kişileri veya zararlı içerikleri tespit edip kaldırmanın zorlukları konusunda şeffafız" dedi. Ayrıca, şirket gençleri çevrimiçi ortamda koruma konusundaki siciline güvendiğini vurguladı.

Mahkeme kararı, Meta'nın uygulamalarında anında değişiklik yapmasını gerektirmiyor. Davanın ikinci aşamasında, Mayıs ayında bir yargıç Meta platformlarının kamu zararına yol açıp açmadığına ve kamu programlarına ödeme yapıp yapmayacağına karar verecek.

Davanın Detayları

New Mexico Başsavcısı Raul Torrez, davayı 2023 yılında açtı. Başsavcı, yürüttükleri soruşturmanın Meta platformlarının çocuk pornografisi tacirleri ve reşit olmayanları seks için ayartan kişiler için başlıca mekânlar olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.

Başsavcılık, 14 yaşındaki çocuklar gibi davranan sahte hesaplarla platformda gizlice soruşturma gerçekleştirdi. Bu süreçte, genç kullanıcıların aşırı müstehcen ve cinsel içerikli görüntülere yönlendirildiği; ayrıca çocukların ticari seksin kolaylaştırılması amacıyla denetlenmeyen Facebook gruplarına katılması teşvik edildiğine ilişkin kanıtlar toplandı.

Dilekçede Meta'nın sosyal medya bağımlılığının tehlikelerini tam olarak açıklamadığı ve ele almadığı da ifade edildi. Meta bağımlılık iddialarını reddetse de duruşmada yöneticiler "sorunlu kullanım" olduğunu kabul etti ve kullanıcıların platformlarda geçirdikleri zamandan memnun olmalarını istediklerini söyledi.

Jürinin İncelemesi

Jüri, Meta'nın çocuk güvenliğine ilişkin dahili yazışmalarını ve raporlarını inceledi. Ayrıca platform mühendisleri, ihbarcılar, psikiyatri uzmanları ve güvenlik danışmanlarının ifadeleri dinlendi. Meta CEO'su Mark Zuckerberg, Instagram Başkanı Adam Mosseri ve Meta global güvenlik şefi Antigone Davis dahil olmak üzere yöneticilerin platform güvenliğiyle ilgili açıklamalarının sosyal medya kullanıcılarını yanıltıp yanıltmadığı sorgulandı.

Jüri üyeleri ayrıca Meta'nın 13 yaş altı kullanıcıları yasaklayan kuralını etkin uygulamamasını, algoritmalarının sansasyonel veya zararlı içerikleri öne çıkarma rolünü ve ergen intiharına ilişkin sosyal medya içeriklerinin yaygınlığını da değerlendirdi.

Meta'ya Karşı Diğer Davalar

New Mexico'daki dava, sosyal medya platformları ve çocuklar üzerindeki etkileriyle ilgili açılan ilk mahkeme davalarından biri olarak öne çıktı. Meta'ya karşı 40'tan fazla eyalet başsavcısı, Instagram ve Facebook özelliklerini gençler arasında ruh sağlığı krizine yol açacak şekilde bağımlılık yapıcı tasarladığı iddiasıyla dava açtı.

Kaliforniya'da devam eden başka bir 'emsal dava'da ise, "KGM" kod adı verilen 19 yaşındaki bir genç, küçük yaşta Meta'nın Instagram'ı ve Google'ın YouTube'u kullanmasının depresyonunun ağırlaşmasına ve intihar düşüncelerine neden olduğunu ileri sürüyor.

Dava dilekçesinde şirketlerin kârlarını artırmak için platformlarını çocuklar açısından bağımlılık yapıcı hale getirmek üzere kumarhanelerde kullanılan benzer kasıtlı tasarım tercihleri yaptığı iddia ediliyor.