Kanada’nın başkenti Ottawa’da önceki akşam anlamlı bir tören düzenlendi. Kanada Koruma Enstitüsü’nde gerçekleştirilen etkinlikte, Türkiye’ye ait önemli kültür varlıkları resmi olarak teslim edildi.

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, Kanada yetkililerinden eserleri aldı. Bu iade süreci, 1970 UNESCO Sözleşmesi kapsamında uluslararası iş birliğinin somut bir örneği olarak değerlendirildi ve kültürel mirasın korunması adına küresel dayanışmanın güçlü bir işareti olarak kayda geçti.

Kanada’dan Türkiye’ye İlk Kültür Varlığı İadesi

Kanada Federal Mahkemesi’nin 11 Eylül 2025 tarihli kararı doğrultusunda alınan iade kararıyla, Kanada’dan Türkiye’ye resmi olarak ilk kez kültür varlığı iadesi yapılmış oldu. Bu karar, uluslararası kültür varlığı hukukunda emsal teşkil ediyor.

Özgün Ciltlerden Koparılmış Eserler

İade edilen eserler arasında; farklı yazma eser ciltlerinden koparılmış yedi el yazması sayfa, iki nadir matbu eser sayfası ve iki modern hat çalışması bulunuyor. 17. ile 19. yüzyıllar arasında tarihlendirilen bu eserlerin Arapça ve Osmanlıca metinler içerdiği ve fıkıh, tasavvuf, tarih ile edebiyat alanlarına ışık tuttuğu tespit edildi.

Yapılan incelemelerde, yazma eser sayfalarının özgün ciltlerinden koparıldığı ve bazı varaklara sonradan modern minyatürler eklendiği belirlendi. Bu müdahalelerin sahteciliğe ve ticari amaçlara yönelik olduğu, ancak eserlerin kültür varlığı niteliğini koruduğu kaydedildi.

Sınır Polisi İş Birliğiyle Eserlerin Tespiti

Edinilen bilgilere göre, eserler Ocak 2024’te İstanbul’dan Vancouver’a götürülmek istenirken Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından tespit edilerek müdahale edildi. Sürecin Kanada Miras Bakanlığı’na intikal etmesinden sonra Türkiye ile resmi temas kuruldu ve teknik-hukuki süreç başlatıldı.

Türkiye’nin sunduğu bilimsel raporlar ve hukuki belgeler doğrultusunda, Kanada Federal Mahkemesi eserlerin 2863 sayılı kanun kapsamında Türkiye’ye ait kültür varlıkları olduğu ve iadesi gerektiğine hükmetti.

Kanada’dan gerçekleşen bu ilk resmi iade, sadece eserlerin geri dönüşünü değil, aynı zamanda kültürel mirasın korunması için uluslararası iş birliğinin geldiği noktayı da ortaya koydu.

Bakan Ersoy’dan Açıklama

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, gelişmeyi sosyal medya hesabından duyurdu. Bakan Ersoy, "Mirasımıza sahip çıkıyor, tarihin emanetlerini doğduğu topraklara kavuşturuyoruz. Yeni bir iadeyi daha sonuçlandırdık. Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından başlatılan süreci büyük bir titizlikle yürüterek bilimsel ve hukuki mücadelemizi tamamladık. Kanada Federal Mahkemesi’nin kararıyla eserler anavatanına dönecek. Bu iade uluslararası alanda da güçlü bir emsal niteliği taşıyor. Yasadışı yollarla bu topraklardan koparılan her eserin izini sürüyor ve tek tek geri alıyoruz." ifadelerini kullandı.

Ersoy ayrıca, "Süreci başarıyla yürüten Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ekiplerimiz, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, Türk ve İslam Eserleri Müzesi ile Ottawa Büyükelçiliğimiz başta olmak üzere katkı sunan herkese gönülden teşekkür ederim." dedi.