Kültürel mirasın korunması için yürütülen çalışmalar kapsamında önemli bir adım atıldı. Kanada’dan Türkiye’ye yapılan ilk resmi kültür varlığı iadesiyle, 7 el yazması sayfa, 2 nadir matbu eser sayfası ve 2 modern hat eseri ülkemize teslim edildi.

Bakan Ersoy’dan İade Müjdesi

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, bu yeni iade sürecinin tamamlandığını duyurdu. Ersoy, söz konusu eserlerin 17. ile 19. yüzyıllar arasında tarihlendiğini ve Kanada’nın başkenti Ottawa’da teslim alındığını belirtti.

“Mirasımıza sahip çıkıyor, tarihin emanetlerini doğduğu topraklara kavuşturuyoruz. Kanada’dan Türkiye’ye ilk resmi iade gerçekleşti.”

İade Töreni Ottawa’da Gerçekleşti

30 Mart tarihinde Kanada Koruma Enstitüsü’nde düzenlenen törenle eserler resmi olarak Türkiye’ye teslim edildi. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, Kanadalı yetkililerden eserleri teslim aldı.

Uluslararası İş Birliğinin Örneği

Bu iade süreci, 1970 UNESCO Sözleşmesi kapsamında gerçekleştirilen uluslararası iş birliğinin somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Aynı zamanda kültürel mirasın korunmasına yönelik küresel dayanışmanın güçlü bir örneği oldu.

Kanada Federal Mahkemesi Kararı Emsal Niteliğinde

11 Eylül 2025 tarihli Kanada Federal Mahkemesi kararı doğrultusunda alınan iade kararı, Kanada’dan Türkiye’ye yapılan ilk resmi kültür varlığı iadesi olarak tarihe geçti. Bu karar, uluslararası kültür varlığı hukukunda önemli bir emsal teşkil ediyor.

İade edilen eserler, farklı yazma eser ciltlerinden koparılmış 7 el yazması sayfa, 2 nadir matbu eser sayfası ve 2 modern hat çalışmasından oluşuyor. Bu eserlerin Arapça ve Osmanlı Türkçesi metinler içerdiği, fıkıh, tasavvuf, tarih ve edebiyat alanlarına ışık tuttuğu tespit edildi.

Yapılan incelemelerde, el yazması sayfalarının özgün ciltlerinden koparıldığı ve bazı varaklara modern minyatürlerin sonradan eklendiği belirlendi. Bu müdahalelerin sahtecilik ve ticari amaç taşıdığı, ancak eserlerin kültür varlığı niteliğini koruduğu değerlendirildi.

İade Süreci Nasıl İşledi?

Eserler, Ocak 2024’te İstanbul’dan Vancouver’a götürülmek istenirken Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından durduruldu. Sürecin Kanada Miras Bakanlığı’na intikal etmesiyle Türkiye ile resmi temas kuruldu ve teknik ile hukuki süreç başlatıldı.

Türkiye’nin sunduğu bilimsel raporlar ve hukuki belgeler doğrultusunda Kanada Federal Mahkemesi, eserlerin 2863 sayılı kanun kapsamında Türkiye’ye ait kültür varlıkları olduğuna hükmederek iade kararı verdi.

Bu ilk resmi iade, sadece eserlerin geri dönüşü değil, aynı zamanda kültürel mirasın korunmasına yönelik uluslararası iş birliğinin geldiği noktayı da göstermektedir.