Asya ile Avrupa arasındaki ticaret yolları, bölgedeki jeopolitik gelişmelerle yeniden şekilleniyor. İran'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki abluka, alternatif ticaret koridorlarının önemini artırırken, Türkiye'nin öncülüğünde yürütülen Kalkınma Yolu Projesi İsrail tarafından yakından takip ediliyor.

Küresel Ticarette Yeni Rotalar

İran'daki çatışmalar ve stratejik deniz yollarındaki belirsizlikler, kara taşımacılığını alternatif bir seçenek haline getirdi. Nakliye sürelerini %66 oranında azaltması beklenen bu projeler, sadece ekonomik değil, aynı zamanda askeri ve diplomatik birer strateji merkezi olarak öne çıkıyor. Bölgedeki iki ana plan ise şu şekilde:

• IMEC (Hindistan-Ortadoğu-Avrupa Ekonomik Koridoru): Hindistan'dan başlayıp BAE, Suudi Arabistan, Ürdün ve İsrail'in Hayfa Limanı üzerinden Avrupa'ya uzanan rota.
• Kalkınma Yolu Projesi: Irak'ın Faw Limanı'nı Türkiye üzerinden doğrudan Avrupa'ya bağlayan 1200 kilometrelik entegre hat.

İsrail Basınında Endişeler

Türkiye'nin bölge ülkeleriyle sürdürdüğü yoğun diplomasi, İsrail yönetiminde endişeye yol açtı. İsrail'in yüksek tirajlı gazetelerinden Maariv, Ankara'nın hamlelerini analiz ederek Tel Aviv'in bu ticaret denkleminin dışında kalabileceği uyarısında bulundu. Emekli Yarbay Amit Yagur, Türkiye'nin bölge ülkelerini kendi altyapısına çekerek İsrail'in Avrupa'ya açılan kapı olma özelliğini engellemeye çalıştığını belirtti.

Kan News'te yer alan bir diğer değerlendirmede ise Türkiye ve Suriye'nin Körfez'den Avrupa'ya uzanan yeni bir koridor için iş birliği yaptığı ve bunun İsrail'i dışlayacağı vurgulandı.

Suriye'nin Değişen Rolü ve Körfez Bağlantısı

Aralık 2024'te Suriye'de yaşanan siyasi değişiklik, ticaret koridorlarında yeni bir dönemi başlattı. 14 yıl aradan sonra kara yolu taşımacılığı yeniden başladı. Türkiye Ticaret Bakanlığı, bir yıl içinde Suriye ve Ürdün üzerinden Körfez ülkelerine uzanacak bir koridorun açılacağını duyurdu.

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın "güvenli liman" vurgusu ve Suudi Arabistan ile yapılan demiryolu hattı görüşmeleri, İsrail basınında "Türkiye-Suriye ortak stratejisi" olarak yorumlanıyor. Bu gelişmeler, Eski İsrail Büyükelçisi Avivi'nin Türkiye'nin Orta Doğu'daki arabulucu rolü açıklamaları ile paralellik göstermektedir.

Finansman ve Uluslararası Destek

Projeler hızla ilerlerken finansal destekler de netleşiyor. Dünya Bankası, Irak demiryollarının rehabilitasyonu için 930 milyon dolarlık kredi onayladı. Bu karar, Kalkınma Yolu Projesi'ne yönelik uluslararası güvenin göstergesi olarak değerlendiriliyor.

ABD ve Hindistan arasında Şubat 2026'da gerçekleşen görüşmelerde, Başkan Donald Trump ve Başbakan Narendra Modi, IMEC projesini "tarihin en büyük ticaret yollarından biri" olarak tanımlayarak desteklerini yineledi.

Ayrıca, Türkiye, Irak, Katar ve BAE arasında 20 milyar dolarlık yatırım ve finansman modeli üzerinde mutabakat sağlandı. Türkiye'nin İsrail'e yönelik ticari ambargoları ve bölgesel politikaları hakkında daha fazla bilgi için Ticaret Bakanlığı'nın İsrail ile ticaretin durdurulması açıklamaları önem taşımaktadır.