ABD ve İsrail ile İran arasında devam eden savaş sürerken, ABD istihbarat raporu önemli bir değerlendirme ortaya koydu. Rapora göre, savaş bittiğinde bile dünya petrol ticaretinin merkezi olan Hürmüz Boğazı'nın kısa vadede yeniden açılması mümkün görünmüyor.

Batılı askeri uzmanlar, İran kontrolündeki boğazın askeri güç kullanılarak açılmasının "imkansız" olduğunu belirtiyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın çağrılarına rağmen, ABD ve Batılı ülkeler boğazın yakın zamanda açılmayacağı konusunda hemfikir.

İran'ın Stratejik Kontrolü ve Ekonomik Kazançları

Dünya petrol sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı kontrolünü elinde bulunduran İran, bu gücünü önemli bir koz olarak kullanıyor. ABD istihbaratına göre, İran'ın bu hakimiyeti askeri yöntemlerle kırmak mümkün değil.

Raporda, savaş sona erse bile boğazın büyük ölçüde kapalı kalmaya devam edeceği, İran'ın sınırlı geçişlere izin vererek ekonomik kazanç sağladığı ifade ediliyor. Bloomberg'in haberine göre, İran bazı gemilerin geçişine ücret karşılığında izin veriyor.

Çin, Hindistan, Pakistan, Türkiye ve Fransız şirketlerine ait gemiler boğazdan geçebilirken, ABD ve müttefiklerine ait gemilere izin verilmiyor. Geçiş yapan gemilerin İran'a 2 milyon dolara kadar ödeme yaptığı iddia ediliyor.

Küresel Enerji Piyasalarına Etkileri

Hürmüz Boğazı'ndaki kriz, küresel enerji piyasalarında da dalgalanmalara yol açtı. Avrupa'da enerji fiyatları yükselirken, Asya ciddi bir petrol kriziyle karşı karşıya kaldı. Euro Bölgesi'nde enerji fiyatları Mart ayında 100,16 puandan 106,97 puana çıktı.

Wall Street Journal analizine göre, boğazın güvenli şekilde açılması ancak diplomatik süreçler ve uluslararası baskı ile mümkün olabilir.

Diplomatik ve Askeri Görüşler

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, askeri müdahalenin gerçekçi olmadığını belirtirken, İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper İran'ın küresel ekonomiyi "rehin aldığı" yorumunu yaptı.

Kırktan fazla ülkenin temsilcisi siyasi ve ekonomik yaptırımları görüşmek üzere bir araya gelirken, askeri müdahale seçeneğinin masada olmadığı bildirildi.

İran'ın ABD'nin ateşkes teklifini reddetmesinin ardından ABD Başkanı Donald Trump, saldırıların iki haftadan fazla süreceğini söyleyerek İran'ı sert ifadelerle eleştirdi.

Asimetrik Tehditler ve Bölgedeki Deniz Trafiği

ABD ve İsrail saldırılarının İran'ın düzenli deniz gücüne zarar verdiği ancak asıl tehdidin İran'ın asimetrik kapasitesinden kaynaklandığı belirtiliyor. Kara konuşlu gemisavar füzeler, insansız hava araçları, süratli saldırı tekneleri ve küçük denizaltılar bölgedeki deniz trafiğini ciddi şekilde etkiliyor. Bu durum, İran balistik füze stokunun faaliyette olması ile birlikte bölgedeki askeri riskleri artırıyor.