İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, hükümetinin öncelikli gündem maddelerinden biri olan yargı reformuna ilişkin referandumda, seçmenlerin çoğunluğunun değişikliğe karşı oy kullandığını belirten ilk sonuçların ardından yenilgiyi kabul etti.

Pazartesi günü yaptığı açıklamada Meloni, referandum sonucunu saygıyla karşıladığını ancak görevinden ayrılmayacağını ifade etti.

Meloni, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, "İtalyan halkı kararını verdi. Bu karara saygı gösteriyoruz. Sonuç, ülkenin iyiliği için ciddiyetle ve kararlılıkla çalışmaya devam etme ve bize verilen yetkiye layık olma taahhüdümüzü değiştirmiyor," dedi.

Seçmenler Reformu Reddetti

Sayımı tamamlanan oylar, anayasa reformunun yaklaşık %55 oranında reddedildiğini ve "evet" oylarının %45 seviyesinde kaldığını gösterdi. Referanduma katılım oranı ise %59 olarak kaydedildi. Bu sonuçlar, İtalya'da yargı reformu referandumu ile ilgili gelişmelerin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Reformun İçeriği

Söz konusu reform, İtalya'nın yargı sisteminde köklü değişiklikler öngörüyordu. Taslak, hakim ve savcıların kariyer yollarının ayrılmasını, Yüksek Yargı Kurulu'nun (CSM) iki ayrı yapıya bölünmesini ve yeni bir Disiplin Mahkemesi kurulmasını içeriyordu.

Mevcut sistemde, İtalya'da hakimler ve savcılar aynı meslek kuruluşuna bağlıdır ve hukukçular aynı giriş sınavıyla mesleğe başlayıp kariyerleri boyunca hakimlik ile savcılık görevleri arasında geçiş yapabilmektedir.

Parlamentoda Onaylanmamıştı

2025'in Ekim ayında parlamentoda kabul edilen reform paketi, üçte iki çoğunluk sağlanmadığı için referanduma gitmek zorunda kalındı. Bu "onaylayıcı referandum"da yasanın yürürlüğe girmesi için salt çoğunluk yeterli olup katılım barajı aranmıyordu.

Parti ve Muhalefet Tepkileri

Meloni’nin İtalya'nın Kardeşleri (FdI) partisinin Meclis Grup Başkanı Galeazzo Bignami, beklenmedik bir sonuç olduğunu belirterek, "Bu, merkez sağın ortak teklifiydi. 2022'deki koalisyon bu reform için taahhütte bulunmuştu. Zafer bizimdir, yenilgi ise başkalarına ait olamaz," dedi.

Öte yandan, Yeşil Sol İttifakı kurucularından Nicola Fratoianni, sağ koalisyonun yargıdaki denetim mekanizmalarını zayıflatmak istediğini savunarak, "İşler onlar için kötü gitti. 'Evet' diyenler hem içerik hem de siyasi açıdan büyük hata yaptılar," ifadelerini kullandı.

2016'daki anayasa reformu referandumunu kaybettikten sonra başbakanlık ve Demokrat Parti liderliğinden çekilen Italia Viva lideri Matteo Renzi ise hükümete "halkın sesine kulak verme" çağrısında bulundu.

İstifa ve Son Gelişmeler

Pazartesi günü Ulusal Hakimler Birliği Başkanı Cesare Parodi istifa etti. Resmi olarak kararın ailevi nedenlerle alındığı açıklansa da, istifanın referandum sonuçları ile aynı zamana denk gelmesi dikkat çekti.

Reform karşıtları, düzenlemenin yargı bağımsızlığını zedeleyeceği ve hükümetin yargı üzerindeki kontrolünü artıracağı endişesini taşıyordu. Meloni ise reformun yargıyı daha verimli hale getireceğini savunuyordu. Bu tartışmalar, İtalya'da yargı reformu referandumu Meloni hükümeti için kritik test başlıklı makalede detaylandırılmıştır.

Giorgia Meloni, Ekim 2022'den bu yana İtalya hükümetinin başında bulunuyor ve görev süresi 2027 yılında sona erecek.