İsrail ordusunun, Batı Şeria'daki yerleşimci kaynaklı şiddet olaylarını kontrol altına almak amacıyla bölgeye asker gönderdiğine dair haberler ve üst düzey generallerin personel yetersizliği uyarıları, ülkenin güvenlik sistemindeki sorunları gözler önüne seriyor.

Euronews, İsrail'in güvenlik ve iç istikrarına dair artan baskıyı değerlendirmek için deneyimli iki İsrailli uzmanla görüşmeler gerçekleştirdi.

Personel Açığı ve Cephe Kaydırmaları

İddialar, İsrail Genelkurmay Başkanı General Eyal Zamir'in ordunun ciddi bir asker açığı içinde olduğunu belirttiği ve birliklerin Lübnan cephesinden Batı Şeria'ya kaydırıldığı dönemle örtüşüyor. Zamir, ordunun bu durumun yükü altında ezileceği uyarısında bulundu.

Emekli Tümgeneral Yaakov Amidror ve eski Fransa Büyükelçisi Eli Barnavi, personel kıtlığının nedenlerini değerlendirdi. Her iki uzman da, nüfusun yaklaşık yüzde 15'ini oluşturan Ultra-Ortodoks Yahudilerin (Haredi) zorunlu askerlikten muaf tutulmasının sorun yarattığını vurguladı.

İsrail, Lübnan, İran ve Gazze olmak üzere üç aktif cephede savaşırken, asker açığı yaklaşık 15 bin civarında, bunun 8 bini muharip asker eksikliği olarak tahmin ediliyor. Amidror, 2015'te zorunlu askerlik süresinin kısaltılmasının etkili olduğunu ve hükümetin bu süreyi yeniden uzatmaya çalıştığını belirtti.

Lübnan Cephesinden Çekilme Riski

Uzmanlar, Lübnan'dan asker kaydırılmasının ordunun yükünü artıracağını ifade ediyor. Amidror, Hizbullah silahsızlandırılana kadar İsrail’in Lübnan'da kalmaya devam edeceğini söyledi. Barnavi ise İran ile savaş durursa Lübnan'da da durumun sakinleşeceğini, ancak güney Lübnan'ın işgalinin büyük bir hata olacağını belirtti.

Toplumsal Tutum ve İç Tehditler

Barnavi ve Amidror, İsrail toplumunun çoğunluğunun (Arap vatandaşlar hariç) hala birlik içinde olduğunu ancak halkın saldırılara verdiği desteğin Mart ayı başındaki yüzde 93'ten Mart sonu itibarıyla yüzde 78'e düştüğünü aktardı. Barnavi, Netanyahu'nun vaat ettiği "mutlak zafer"e ulaşılamadığına dair bir farkındalık oluştuğunu söyledi.

Barnavi'ye göre, İsrail’in en büyük tehdidi dış düşmanlar değil, aşırı sağcı yerleşimci gruplar. Batı Şeria'da Filistinlilere ve İsrail askerlerine yönelik saldırılar artarken, Genelkurmay Başkanı Zamir bu durumu "Yahudi terörizmi" olarak tanımlayıp ordunun önemli bir güç harcaması gereken bir yara olarak nitelendiriyor.

Birleşmiş Milletler (OCHA) verilerine göre, 2025 yılında Filistinlilere yönelik 1800’den fazla saldırı gerçekleşti. Bu durum, geleneksel olarak İsrail yerleşim politikalarına sessiz kalan ABD yönetiminden bile tepkiler aldı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, G7 zirvesinde yerleşimci grupların İsrail güvenlik güçlerine de saldırdığını belirterek endişelerini dile getirdi.

Netanyahu’nun Zorlukları

Euronews'in elde ettiği gizli bir belge, Netanyahu ofisinin ordu ve polise yerleşimci şiddetine karşı "demir yumruk" yaklaşımı talimatı verdiğini ortaya koyuyor. Batı Şeria’daki birliklerin milliyetçi suçlarla mücadele için takviye edileceği belirtiliyor. Bu gelişmeler, Netanyahu'nun Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetine karşı askeri önlemleri ile doğrudan ilişkilidir.

Ancak Barnavi, Netanyahu’nun bu konuda samimi olduğuna şüpheyle yaklaşıyor. Polis teşkilatının aşırı sağcı Bakan Ben-Gvir’in kontrolünde olduğunu ve hiçbir etkin adım atmayacağını savunan Barnavi, büyük İsrail ideolojisinin ordunun bazı kademelerine sızdığını ifade etti.

Amidror ise Netanyahu'nun uluslararası itibar ve iç istikrarı korumak için aşırı uçtaki yerleşimcilere karşı ciddi önlemler alması gerektiğini belirtiyor. Geçtiğimiz Pazartesi ordunun, yerleşimci sempatizanı askerlerin CNN ekibine saldırısı sonrası Batı Şeria'dan bir taburu geri çekmesi, sahadaki gerilim ve disiplin sorununu gözler önüne serdi. Bu durum, İsrail ordusunun çok cepheli savaşta yaşadığı strateji ve personel sorunları ile bağlantılıdır.