İsrail parlamentosu Knesset, Filistinli mahkumlara idam cezası uygulanmasını öngören tartışmalı yasa tasarısını kabul etti. 120 sandalyeli mecliste yapılan oylamada, tasarı 62 oyla kabul edilirken, 48 milletvekili karşı oy kullandı. Başbakan Binyamin Netanyahu da yaklaşık 12 saat süren oturumda oy kullanarak yasayı destekledi.

Yasanın İçeriği ve Uygulama Şartları

İlk kez 2022 yılında aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir tarafından sunulan "Teröristler İçin Ölüm Cezası" başlıklı yasa, İsraillilerin ölümüne neden olan eylemlere karışan Filistinli mahkumlara idam cezası verilmesini zorunlu kılıyor. İnfaz, İsrail Cezaevi Servisi görevlendireceği bir gardiyan tarafından asılarak yapılacak ve bu gardiyana kimlik gizliliği ile cezai dokunulmazlık sağlanacak.

İdam cezasına çarptırılan Filistinliler, sadece yetkili personelin ziyaret edebileceği, avukat görüşmelerinin ise yalnızca görüntülü olarak gerçekleşeceği ayrı bir tesiste tutulacak.

İnfaz Süresi ve Yargılama Prosedürleri

Yasaya göre, idam cezaları kesinleşmesinden itibaren 90 gün içinde infaz edilecek. Ayrıca idam kararlarında hâkimler arasında oy birliği aranmayacak. Yasa, 7 Ekim 2023 saldırılarına karışan ve hâlihazırda gözaltında olan kişiler için geriye dönük uygulanmayacak.

Yasanın Siyasi ve Hukuki Boyutları

Yasa, İsrail’deki aşırı sağ gruplar için seçim öncesi önemli bir zafer olarak görülüyor. Ben-Gvir, tasarının kabulünü koalisyon anlaşmalarının temel şartlarından biri olarak dayatmıştı. Batı Şeria'da yaşayan Filistinlilerin tabi olduğu askeri mahkemeler de idam kararı verebilecek. Uluslararası hukuk açısından, bu düzenlemenin Batı Şeria'da fiili ilhak anlamı taşıyabileceği değerlendiriliyor. Yasa kapsamında Yahudiler yargılanmayacak.

Yasa Kabulü ve Tepkiler

Filistin karşıtı politikalarıyla tanınan Bakan Ben-Gvir, oylama öncesi ve sonrasında kutlamalar düzenledi. Oylamaya, ceketine taktığı küçük bir darağacı sembolüyle katılan Ben-Gvir, yasayı kabul ettikten sonra milletvekilleriyle şampanya içerek sevinç gösterisinde bulundu. "Teröristleri mümkün olduğunca çok idam edelim" ifadelerini kullanan Ben-Gvir, tasarının parlamentoda son yıllarda kabul edilen en önemli yasa olduğunu savundu.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, bu idam cezasının işgal altındaki Filistin topraklarında yaşayanlara uygulanmasının savaş suçu teşkil edeceğini belirtti. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise İsrail’i uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine uymaya çağırdı.

Bilgi Notu

İsrail’de idam cezası, 1954 yılında adi suçlar ve barış dönemi için kaldırılmıştı. Ancak "insanlığa karşı suçlar" ve "vatana ihanet" gibi istisnai durumlarda teorik olarak halen geçerliliğini koruyor. Tarihte idam cezası sadece iki kez uygulanmıştır: 1948’de vatana ihanetle suçlanan ve sonrasında suçsuzluğu kabul edilen İsrailli subay Meir Tobianski ile 1962’de idam edilen Nazi savaş suçlusu Adolf Eichmann.

Bu gelişmelerle ilgili detaylı analiz için İsrail Meclisi'nin Batı Şeria'daki terör suçları için idam cezasını onaylaması haberimizi inceleyebilirsiniz.

Yasanın uluslararası tepkileri ve TBMM Başkanı'nın sert eleştirileri hakkında daha fazla bilgi almak isteyenler TBMM Başkanı Kurtulmuş'tan İsrail'in Filistinlilere idam kararına sert eleştiriler yazımıza göz atabilir.

İsrail parlamentosunun bu kararı ve siyasi etkileri hakkında kapsamlı bilgiler için ayrıca İsrail Parlamentosu Filistinlilere İdam Cezası Getiren Yasayı Onayladı başlıklı haberimiz faydalı olacaktır.