ABD Yüksek Mahkemesi’nin geçen hafta Washington yönetiminin 2025 yılında uygulamaya koyduğu bazı gümrük vergilerinin hukuka aykırı olduğuna hükmetmesi ve Başkan Donald Trump’ın ithalata yüzde 15’lik yeni vergiler getireceğini açıklaması sonrası, Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri pazartesi günü AB-ABD ticaret anlaşmasını askıya alma kararı aldı.

AP Uluslararası Ticaret Komitesi’nin Tepkisi

AP Uluslararası Ticaret Komitesi Başkanı ve Alman parlamenter Bernd Lange, gazetecilere yaptığı açıklamada, “Yasal zeminin tamamen değiştiği ve eski tarifelerden tamamen farklı yeni vergilerin devreye girdiği açıktır” dedi. Lange, ayrıca “Amerika Birleşik Devletleri’nden, bu duruma son verildiğine ve anlaşmaya uzun süre saygı gösterileceğine dair net bir açıklama talep ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Anlaşmanın Önemi ve Geçmişi

Avrupa Parlamentosu, Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen ile Trump arasında haftalar süren restleşmelerin ardından, Washington’dan gelen gümrük vergisi tehditlerinin etkisiyle Temmuz 2025’te imzalanan AB-ABD ticaret anlaşmasının yürürlüğe girmesinde kritik bir rol oynuyor. Anlaşma, AB ihracatına yüzde 15 oranında ABD gümrük vergisi getirmekte; buna karşın Birliğe giren Amerikan ürünlerinin çoğuna sıfır gümrük uygulanmaktadır.

Trump’ın, Grönland’ın devrine izin verilmemesi durumunda bazı AB ülkelerini gümrük vergileriyle tehdit etmesinin ardından Parlamento, anlaşmayı daha önce bir kez askıya almış; ancak çalışmalara devam edilerek Salı günü oylama planlanmıştı. Son gelişmelerle süreç fiilen durdurulmuş durumda.

Son Gelişmeler ve Diplomatik Görüşmeler

Pazartesi öğleden sonra Parlamento müzakerecileri, hafta sonu ABD’li muhatapları Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ile görüşen AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič ile olağanüstü bir toplantı gerçekleştirdi. Šefčovič ayrıca pazartesi sabahı G7’deki mevkidaşlarıyla video konferans yaparak Washington’un son gümrük vergisi hamlesinin yarattığı krizi ele aldı.

Milletvekilleriyle görüşmesinin ardından konuşan Šefčovič, “ABD’ye açıkça söyledik ki; anlaşmaya nasıl saygı gösterileceğinin ve yüzde 15’lik genel tarifenin nasıl uygulanacağının netleşmesi bizim için çok önemli. Çünkü anlaşma, anlaşmadır ve buna saygı gösterilmelidir” dedi. Komiser, AP'nin mart ayındaki genel kurul oturumunda anlaşmanın uygulanmasına yönelik oylama yapmasını umut ettiğini belirtti.

ABD’nin Ticaret Politikası ve Yüksek Mahkeme Kararı

Trump’ın göreve gelmesinden beri Washington, ABD sanayisini yeniden yapılandırmak ve Hazine gelirlerini artırmak amacıyla agresif bir ticaret stratejisi uyguluyor. Ancak ABD Yüksek Mahkemesi yargıçları, geçtiğimiz cuma günü, Trump’ın ulusal acil durumlara yönelik bir yasaya dayanarak Kongre onayı olmadan gümrük vergisi koyma yetkisini aştığına karar verdi. Bu karar, Trump’ın liderliğinde oluşturulan Gazze Barış Kurulu gibi diğer uluslararası girişimlerdeki tutumunu da etkileyebilir.