İspanya hükümeti, Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'a düzenlenecek muhtemel saldırılar için ülke topraklarındaki askeri üslerin kullanılmasına dair talebini kabul etmedi. Madrid yönetimi, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonlarını gerekçesiz ve tehlikeli bir müdahale olarak değerlendirdi.

Başbakan Sanchez'ten Sert Tepki

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, ABD ve İsrail'in tek taraflı askeri hareketini açıkça eleştirerek, bu tür eylemlerin uluslararası düzeni daha düşmanca ve belirsiz hale getirdiğini belirtti. Hükümet, Cádiz'deki Rota ve Sevilla yakınlarındaki Morón üslerinin İran'a karşı saldırılarda kullanılmasına izin vermedi.

Dışişleri ve Savunma Bakanlarından Açıklamalar

İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, ülkesinin İran halkına demokrasi, özgürlük ve temel haklar talep ettiğini ifade etti. Ancak askeri operasyonlarda üslerin kullanılmasına kesinlikle izin verilmeyeceğinin altını çizdi. Albares, üslerin ABD ile yapılan anlaşma dışı veya Birleşmiş Milletler Şartı'na aykırı amaçlarla kullanılamayacağını vurguladı.

Savunma Bakanı Margarita Robles de benzer şekilde, Rota ve Morón üslerinin ABD operasyonlarında kullanılmadığını teyit etti. Robles, mevcut anlaşmanın uluslararası hukuk çerçevesinde ve uluslararası destekle yürütülen operasyonları kapsadığını söyledi.

ABD Uçakları Üslerden Ayrıldı

Uçuş takip sitesi Flightradar24'ün verilerine göre, ABD ve İsrail'in hafta sonu düzenlediği saldırıların ardından Rota ve Morón üslerinden 15 ABD uçağı hareket etti. Bu uçaklardan en az yedisinin Almanya'daki Ramstein Hava Üssü'ne iniş yaptığı gözlemlendi. ABD savunma yetkilileri ise uçuşların sebebi hakkında açıklama yapmadı.

Avrupa'da Çeşitli Tepkiler

Başbakan Sanchez, 28 Şubat Cumartesi günü yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'nun saldırılarının dünya istikrarını daha da bozduğunu belirterek, kalıcı siyasi çözüme çağrıda bulundu. Ertesi gün Barselona'da yaptığı konuşmada ise İran rejimine karşı olunabileceğini, ancak uluslararası hukuka aykırı askeri müdahalelere karşı çıkılabileceğini ifade etti. Bu açıklamalar, İran’a yönelik saldırıların uluslararası hukuka aykırılığı konusundaki tartışmalarla paralellik göstermektedir.

Sanchez'in açıklamaları, geçen yıl NATO üyelerinin savunma harcamalarını GSYH'nin yüzde 5'ine çıkarma önerisine karşı çıkması nedeniyle Trump ile yaşanan gerilimin ardından geldi. İspanya Başbakanı ayrıca, İsrail'in Gazze'deki savaşı ve Avrupa Birliği'nin bu savaşa yaklaşımı hakkında da Avrupa'daki en sert eleştirilerden bazılarını dile getirmişti.

Diğer Avrupa liderleri daha temkinli bir tutum sergiledi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, başlangıçta ABD'nin Hint Okyanusu'ndaki Diego Garcia veya İngiltere'deki üslerin kullanımına hukuki çekinceler nedeniyle izin vermedi. Ancak İran'ın Ortadoğu genelinde başlattığı misilleme saldırıları ve Güney Kıbrıs'taki bir İngiliz üssünün hedef alınmasının ardından tutumunu değiştirdi.

İngiltere, Fransa ve Almanya tarafından yayımlanan ortak açıklamada, İran'ın füze ve insansız hava aracı kapasitesini kaynağında imha etmeye yönelik 'gerekli ve orantılı savunma adımlarının' desteklenebileceği ifade edildi. Trump ise Londra'nın karar değişikliğini "fazla geç" olarak nitelendirdi.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İran'ın nükleer programı ve iç baskı politikaları karşısında oluşan ikilemi anladığını belirterek, müttefiklerine askeri operasyonlar konusunda ders vermeyeceğini söyledi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise krizin diplomatik yollarla çözülmesi çağrısında bulunarak, son gelişmelerin yaratabileceği etkiler için hazırlık yapılacağını açıkladı. Bu bağlamda, İran'ın BM'ye Hamaney'e yapılan saldırı için cezai sorumluluk çağrısı önemli bir gelişmedir.