Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ülke TV Ankara Temsilcisi Mustafa Pala ve diğer gazetecilerle düzenlenen iftar programında gündeme dair soruları yanıtladı. ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına ilişkin ilk kez değerlendirmelerde bulundu.

Savaş Türkiye'ye Sıçrar mı?

Bakan Fidan, savaşın Türkiye'ye yönelme ihtimali hakkında, "İran meselesinden bağımsız olarak söylüyorum: Türkiye her zaman kendini korur. Bu konuda hem iradeye hem de yeteneğe sahibiz," dedi.

Operasyonların Süreci ve Bölgesel Etkiler

Saldırıların ne kadar süreceğine dair Fidan, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun İran tehdidini tamamen ortadan kaldırmak istediğini belirtti. Rejimin değişikliğinin hedeflendiğini belirten Fidan, Türkiye'nin savaşın başlamasını geciktirmek için yaratıcı çözümler sunduğunu ve bu sayede savaşın daha erken başlamasının önüne geçildiğini söyledi. Ayrıca, savaşın başlamasının müzakerelerin ortasında gerçekleştiğini ve İran tarafının bunu diplomasinin ihaneti olarak gördüğünü ifade etti.

Bakan, saldırgan güçlerin niyetlerinin önemli olduğunu vurguladı. ABD ve İsrail'in İran'ı gelecekte de tehdit oluşturmayacak hale getirmeyi amaçladığını belirtti. İran'ın Körfez'deki enerji hedeflerine yönelik saldırılarla maliyet yaratmaya çalıştığını söyledi. Ancak bu maliyetin ne kadar süreceği ve sonuçlarının ne olacağı konusunda belirsizlik olduğunu dile getirdi. İran'ın füze ve drone kapasitesiyle İsrail'i ciddi şekilde rahatsız edebileceğine dikkat çekti.

Olası Senaryolar ve Bölgesel Güvenlik

Fidan, gelişmelerin bölgenin geleceği ve küresel istikrar açısından risk taşıdığını söyledi. İran'ın bölgedeki ABD üslerini doğrudan hedef almasının büyük bir bölgesel güvenlik krizine yol açma ihtimalini artırdığını belirtti. Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının küresel finans ve enerji piyasalarında dalgalanmalara neden olabileceğini ve ABD'nin kısa sürede sonuç almaya zorlanabileceğini ifade etti.

İran'ın vekil unsurlarında henüz belirgin bir hareketlenme gözlenmediğini ancak Hizbullah tarafında bazı hareketliliklerin olduğunu aktardı. İran halkı içinde rejim değişikliğine yol açacak bir dalgalanmanın şimdilik görülmediğini söyledi. En olumsuz senaryonun çatışmanın tırmanarak bölgeyi kapsayan bir istikrarsızlık ortamı yaratması olduğunu belirtti.

Enerji arz güvenliği açısından İran'dan doğal gaz akışının kesilmesi veya Körfez ülkelerinden enerji ithalatında aksamanın önemli bir risk oluşturabileceğini vurguladı. Bu konularla ilgili askeri, güvenlik, siyasi, ekonomik ve enerji boyutlarında çalışmaların sürdüğünü, olası senaryolara göre hazırlık yapıldığını belirtti.

Kıbrıs ve Diplomasi

İran'ın Kıbrıs'ı hedef alma olasılığına ilişkin Fidan, "Kuzey Kıbrıs için şu an ciddi bir risk görmüyorum. Güney Kıbrıs'ta da risk sınırlı. Sivil tesislere yönelik ciddi bir tehdit yok," dedi.

Uluslararası diplomatik çabalar hakkında Bakan, tüm muhataplarla hassasiyetle görüşmeler yürüttüklerini, bölgedeki gerginliğin azaltılması ve barış ortamının sağlanması için yoğun çaba gösterdiklerini açıkladı. Çatışmaların sona erdirilmesi ve çok katmanlı müzakere sürecinin başlamasının gerekliliğini vurguladı.

Bakan, savaşın en erken askeri kabiliyetlerin etkisiz hale getirilmesiyle veya en geç rejim değişikliğiyle sona erebileceğini belirtti. Avrupa ülkeleriyle sürekli temas halinde olduklarını ve barış için ortak çalışma çağrısında bulunduklarını söyledi. Körfez ülkeleri ile de iletişim halinde olduklarını aktardı.

Bölgede Türk Vatandaşlarının Durumu

Bakan Fidan, bölgede yaşayan Türk vatandaşlarının durumunu yakından takip ettiklerini ve şu ana kadar olaylarda herhangi bir yaralanma veya can kaybı yaşanmadığını bildirdi. İran'da yaklaşık 20 bin Türk vatandaşı bulunduğunu, sınır kapılarından Türkiye'ye sorunsuz geçişlerin sağlandığını söyledi.

Konsoloslukların 24 saat hizmet verdiğini, vatandaşlardan gelen talepleri anlık takip ettiklerini belirtti. Dubai'de tatilde bulunan bazı vatandaşların dönüşünde Suudi Arabistan hava sahasının kapalı olması nedeniyle sıkıntı yaşandığını ancak Suudi Arabistan'ın hava sahasını açtığını ifade etti.

İran'dan Türkiye'ye Göç Dalga İhtimali

İran'dan Türkiye'ye yeni bir göç dalgası ihtimali hakkında, Haziran savaşından bu yana ilgili kurumlarla koordineli toplantılar yapıldığını belirtti. Gerekli planlamalara sahip olduklarını ve halkın müsterih olmasını istedi. İran'ın şu anda kendi vatandaşlarının sınırdan çıkışına izin vermediğini ve henüz Türkiye'ye göç olmadığını vurguladı. İran halkının önceki savaşta da uzun süre sessiz kaldığını hatırlattı.

Bu gelişmeler ışığında, Ömer Çelik'in İran saldırılarına ilişkin uluslararası hukuk değerlendirmeleri de bölgesel diplomasi açısından önem taşıyor.