IŞİD-Horasan (IŞİD-H), son dönemlerde Orta Asya ve küresel arenada dikkat çeken terör örgütlerinden biri olarak öne çıkıyor. Afganistan merkezli bu yapı, IŞİD'in Afganistan kolu olarak tanımlanıyor ve faaliyet alanını farklı ülkelere yaymış durumda.

Türkiye’de de IŞİD-H'nin adı sıkça gündeme gelmektedir. Özellikle 29 Aralık 2025’te Yalova’da yaşanan çatışmada hayatını kaybeden IŞİD şüphelileriyle ilgili örgüt bağlantısı iddiaları ortaya atıldı. Bu gelişmeler, örgütün hem dünya hem de Türkiye’deki durumunu merak edenler için önemli bir gündem oluşturuyor.

IŞİD-H’nin Tarihçesi ve Bölgesel Hedefleri

2013 yılında kurulan IŞİD, 2014 yılında halifelik ilan ederek Suriye ve Irak’ın geniş bölgelerinde hakimiyet kurdu. Bu süreçte çeşitli ülkelerde örgütlenmeler oluşturdu. 2015 yılında ise Afganistan merkezli IŞİD-Horasan yapılanması faaliyete geçti. Tarihsel olarak Horasan bölgesi; Afganistan, İran, Pakistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan gibi alanları kapsıyor ve örgüt bu coğrafyada etkinlik göstermeyi amaçlıyor.

2017’den sonra Orta Doğu’daki etkinliği azalan IŞİD, 2019 itibarıyla Irak ve Suriye’deki topraklarını tamamen kaybetti. Ancak BM raporları, IŞİD-H’nin Afganistan ve çevresinde önemli bir terör tehdidi oluşturduğunu ortaya koyuyor.

BM ve Uzmanlar IŞİD-H’nin Yükselişine Dikkat Çekiyor

Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği’nin 31 Ocak 2025 tarihli raporunda, IŞİD ve bağlantılı örgütlerin Afrika’yı odak noktası haline getirdiği belirtilirken, IŞİD-H’nin ise Afganistan ve başka bölgelerde ciddi saldırılar düzenlediği ifade ediliyor. Örgüt, kadın hastaneleri, okullar, ibadethaneler ve polis gibi birçok hedefe saldırılar yapmaktan sorumlu tutuluyor.

2024 yılı, IŞİD-H için kritik bir yıl oldu. Örgüt, Ocak 2024’te İran’da yaklaşık 100 kişinin öldüğü türbe saldırısını, aynı yıl Rusya’da ise 150 kişinin hayatını kaybettiği konser salonu saldırısını üstlendi. Ayrıca BM raporunda, IŞİD-H’nin Avrupa’da eylem hazırlığında olduğu ve 2025 yılında Fransa’da bir olimpik futbol maçına saldırı planlayan bir şüphelinin yakalandığı belirtiliyor.

Leiden Üniversitesi Güvenlik ve Küresel İlişkiler Enstitüsü’nden öğretim üyesi Graig R. Klein, IŞİD-H’yi Orta ve Güney Asya’daki en aktif ve şiddetli radikal gruplardan biri olarak tanımlıyor. Avustralya merkezli Ekonomi ve Barış Enstitüsü’nün 2025 Küresel Terörizm Endeksi raporu ise örgütün dijital savaş alanına giderek daha fazla önem verdiğini vurguluyor.

Türkiye’de IŞİD-H’nin Faaliyetleri ve Son Gelişmeler

Türkiye’de IŞİD-H’nin varlığı ve eylemleri son yıllarda artan şekilde gündeme geliyor. 28 Ocak 2024’te İstanbul Sarıyer’deki Santa Maria Kilisesi saldırısını IŞİD üstlendi. Anadolu Ajansı, güvenlik kaynaklarına dayanarak saldırının faillerinin IŞİD-H bağlantılı olduğunu duyurdu.

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) ve Pakistan İstihbarat Servisi ISI’nın ortak operasyonlarıyla, 1 Haziran 2025’te, IŞİD-H’nin üst düzey yöneticilerinden olduğu iddia edilen Türk vatandaşı Özgür Altun Pakistan-Afganistan sınırında yakalandı. Altun’un Türkiye ve Avrupa’daki konser alanlarında eylem talimatları verdiği belirtildi. Aynı yıl MİT tarafından yakalanan Mehmet Gören’in ise Afganistan-Pakistan bölgesinde örgüt içinde yönetici konumunda olduğu bildirildi.

Yalova Çatışması ve Örgüt Bağlantıları

29 Aralık 2025’te Yalova’da düzenlenen operasyonda üç polis hayatını kaybederken, altı şüpheli öldürüldü. BBC Monitoring’e göre IŞİD, olayda "askerlerinin" yer aldığını iddia eden bir açıklama yaptı. Bu, Santa Maria Kilisesi saldırısından sonra örgütün Türkiye’deki varlığına dair ilk resmi beyan olarak kayıtlara geçti. Bu gelişme, Yalova’daki çatışma ve Türkiye’de IŞİD riskleri konusundaki detaylı analizle bağlantılıdır.

Yalova Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2024 yılında yürüttüğü bir soruşturmada öldürülen bazı şüphelilerin tutuklu yargılandığı, 2025 iddianamesinde ise bu kişilerin IŞİD-H’ye katılmak üzere Türkiye’den ayrılmayı planladığı belirtiliyor.

Türkiye’deki Soruşturmalar ve İddianameler

Türkiye’nin çeşitli şehirlerinde IŞİD-H’ye yönelik soruşturmalar yürütülüyor. Yalova merkezli soruşturmada tüm şüphelilerin Türk vatandaşı olması dikkat çekiyor. İstanbul Havalimanı’ndan Pakistan’ın başkenti İslamabad’a gitmeye çalışan bazı şüphelilerin IŞİD-H’ye katıldığı değerlendiriliyor. Bazı kişiler ise Türkiye’de eylem planları yaparken yakalanmış.

2023’te İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede, IŞİD-H’nin Türkiye’yi eleman temini açısından önemli gördüğü, ülke içinde şiddet eylemleri için yabancı uyruklu Özbekler gibi kişiler aracılığıyla kadro arayışında olduğu kaydediliyor. Belirlenen saldırı hedefleri arasında konsolosluklar, kiliseler ve sinagoglar bulunuyor.

Bir diğer iddianamede, IŞİD-H mensubu Özbek, Kırgız ve Kafkas kökenli kişilerin İstanbul Başakşehir’deki yasadışı bir mescitte faaliyet gösterdiği, öğrencilere dini eğitim adı altında propaganda yapıldığı ve örgütün Türkiye’den Afganistan’a militan göndermeyi planladığı belirtiliyor.

MİT Akademisi Raporu ve Propaganda Faaliyetleri

Milli İstihbarat Akademisi’nin 2024 tarihli "Terörizmle Mücadele ve Türkiye: DEAŞ/Horasan Yapılanması" raporunda, Türkiye’nin mücadelesi nedeniyle IŞİD’in ülkede etkili bir yapılanma kuramadığı, militan temininde zorlandığı ifade ediliyor. Bu durumun örgütün yeraltında ve küçük hücreler halinde örgütlenmesine yol açtığı, bu hücrelerin genellikle sosyal ağları zayıf olan kaçak veya turist vizesiyle gelen kişilerden oluştuğu vurgulanıyor.

Raporda, Türkiye’de IŞİD-H bağlı kişi ve grupların örgütlenme çabalarının tespit edildiği ve ilgili birimlerin operasyonlarıyla bu yapıların bertaraf edildiği belirtiliyor.

Türkçe Propaganda ve Medya

BBC Monitoring’in cihatçı medya uzmanı Mina Al Lami’nin aktardığına göre, IŞİD-H’nin en önemli yayınlarından biri olan "Horasan'ın Sesi" adlı dergi, Türkçe içeriklere de sahip. Bu yayınlar genellikle Türkiye’nin iç siyasi gelişmelerine odaklanarak hükümeti itibarsızlaştırmayı hedefliyor. Yalova soruşturmasında bazı şüphelilerin cep telefonlarında bu makaleler bulundu.

Resmi ve gayri resmi IŞİD materyallerinin Türkçeye çevirisi büyük ölçüde Meydan Medya tarafından yapılıyor ancak bu kurumun üretimleri geçen yıl önemli ölçüde azalmış durumda.

Leiden Üniversitesi’nden Graig R. Klein, "IŞİD-Horasan örgütü Türkiye’yi, Orta Asya’daki savaşçıları bölgeye sokup çıkarmak ve Batı’ya sızmak için nispeten kolay bir yol olarak görüyor" şeklinde değerlendirme yapıyor.