İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, İsrail ordusunun herhangi bir üst düzey İranlı yetkiliyi ek onaya gerek duymadan hedef alabileceğini açıkladı. Bu sözler, İran'ın önemli güvenlik sorumluları Ali Laricani ve istihbarat bakanı İsmail Hatib'in öldürüldüğünün duyurulmasından kısa bir süre sonra geldi.

İran'ın Üst Düzey Liderlerinin Durumu

Ayetullah Ali Hamaney - Dini Lider (Öldürüldü)

İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, 28 Şubat'ta gerçekleşen suikast sonucu hayatını kaybetti. 86 yaşındaki Hamaney, 1979'dan itibaren ülkeyi yöneten Ayetullah Humeyni'nin ardından 30 yılı aşkın süredir devletin başında bulunuyordu. Hem devlet başı hem de Devrim Muhafızları'nın komutanı olarak güçlü bir konuma sahipti. Kamu politikaları üzerinde veto yetkisi vardı ve devlet görevlilerini doğrudan seçebiliyordu.

Mücteba Hamaney - Dini Lider (Sağ)

8 Mart 2026'da babasının yerine dini lider seçilen Mücteba Hamaney, halk önünde henüz görünmedi. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, kanıt sunmadan Mücteba'nın 28 Şubat saldırılarında yaralandığını ve yüzünde deformasyon olduğunu iddia etti. Devlet televizyonunda 12 ve 20 Mart'ta yayımlanan mesajlarında Hürmüz Boğazı'nın uluslararası gemi trafiğine kapatılacağını ve savaşta ölenlerin intikamının alınacağını belirtti.

Ali Laricani - Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri (Öldürüldü)

17 Mart'ta Tahran'daki ABD-İsrail ortak saldırısında öldürülen 68 yaşındaki Laricani, eski Devrim Muhafızları komutanıydı. 2004'ten itibaren Hamaney'in güvenlik danışmanlığını yapmış, 2005-2007 yıllarında nükleer müzakerelerde baş temsilci olmuştu. 12 yıl meclis başkanlığı görevini sürdürdü. Son protestoların bastırılmasında önemli rol oynadığı düşünülüyor.

Diğer Önemli Liderler

Tuğamiral Ali Şamkani, Tuğgeneral Muhammed Pakpur, Tuğgeneral Gulam Rıza Süleymani, İsmail Hatib, Tümgeneral Abdülrahim Musavi ve Savunma Bakanı Tuğgeneral Aziz Nasirzade gibi üst düzey isimler de benzer saldırılarda yaşamını yitirdi.

İran Yönetiminde Yeni Figürler ve Savaşın Etkileri

Mesud Pezeşkiyan - Cumhurbaşkanı (Sağ)

71 yaşındaki reformcu cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, 6 Temmuz 2024'te seçildi. Ahlak polisleri konusunda eleştirel tutum sergiliyor ve İran'ın dünyadan izole edilmesine son verilmesini savunuyor. Mart 2026'da bölgesel barışa bağlılık ve uluslararası destek çağrısı yaptı.

Muhammed Bakır Kalibaf - Meclis Başkanı (Sağ)

64 yaşındaki Kalibaf, cumhurbaşkanlığına dört kez aday olmuş, otoriter çizgisini sürdüren ve rejime destek veren bir isim. Enerji altyapısına yapılan saldırılar sonrası sert açıklamalar yaptı ve ABD ile müzakerelerin gerçekleşmediğini belirtti. Bu bağlamda, İran Meclis Başkanı Kalibaf'ın elektrik santrallerine yönelik tehditlere yanıtı bölgedeki enerji altyapısının önemini vurguluyor.

Diğer Önemli Yetkililer

İçişleri Bakanı Tuğgeneral İskender Mumini, Yargı Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini-Ejei, Anayasa Koruma Konseyi Başkanı Sadık Laricani ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi gibi isimler yönetimde aktif rol oynuyor. Dışişleri Bakanı Arakçi ile ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi arasında bazı görüşmeler gerçekleştiği ancak henüz erken aşamada olduğu bildiriliyor.

ABD ve İsrail'in Stratejisi ve İran'daki Tepkiler

ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, savaşın başında ABD ve İsrail'in amacının İran rejimini şaşırtmak ve karışıklık yaratmak olduğunu ifade etti. Başkan Donald Trump, İran halkını hükümeti devirmeye çağırırken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da benzer bir çağrıda bulundu. Bu gelişmeler, İran'a yönelik hava saldırılarının üçüncü haftasında kritik sorular gündeme getiriyor.

Ancak İran'da şehitlik önemli bir dini ve siyasi değer olarak kabul ediliyor. Devlet televizyonu ve yetkililer, ölen liderleri "şehitlik tatlı lütfu" olarak nitelendirerek anıyor ve bu liderlerin mücadelesinin sürdüğünü vurguluyor.