İran'ın Hint Okyanusu'ndaki Diego Garcia üssüne yönelik uzun menzilli balistik füze saldırısı, Orta Doğu'daki çatışmanın yeni bir boyuta taşındığını gösteriyor. İsrail ordusu, bu saldırının başlangıcından bu yana ilk defa bu tür uzun menzilli füzelerin kullanıldığını duyurdu ancak Tahran henüz resmi bir açıklama yapmadı.

Füzelerin hedeflerine ulaşamaması üzerine uzmanlar, bu başarısız saldırının sonuçlarını ve İran'ın füze kapasitesinin gelecekteki potansiyel hedefler üzerindeki etkilerini değerlendiriyor. Avrupa'nın başkentleri Berlin, Paris ve Londra'nın da tehdit altında olup olmadığı tartışılıyor.

İngiltere ve ABD'den Değerlendirme

Bir İngiliz bakan, İsrail ordusunun İran'ın Londra'ya kadar ulaşabilen uzun menzilli füzeler geliştirdiği iddiasını destekleyecek bir değerlendirme bulunmadığını belirtti. BBC Farsça muhabiri Ghoncheh Habibiazad, İran'ın füze programının uzun süredir uluslararası gözlemin odağında olduğunu ve Tahran'ın bu programı tamamen savunma amaçlı olarak tanımladığını aktardı.

Ancak düşman ülkeler, İran'ın uzun menzilli füze kapasitesindeki gelişmelerin bölgesel güvenlik dengelerini değiştirebileceği görüşünde.

Diego Garcia'ya Atılan Füzeler ve Uzun Menzil Tartışması

Diego Garcia, İran'a yaklaşık 3800 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Wall Street Journal ve CNN, ismini vermek istemeyen ABD'li yetkililere dayanarak balistik füzelerin ateşlendiğini ve hiçbirinin hedefini vuramadığını bildirdi. Bir füzenin havada etkisiz hale getirildiği, diğerinin ise bir ABD savaş gemisi tarafından engellendiği aktarıldı.

İsrail Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir, sosyal medya üzerinden yayımladığı videoda, İran'ın 4000 kilometre menzilli iki aşamalı kıtalararası balistik füze fırlattığını ve bu füzelerin İsrail'i hedef almadığını söyledi. Zamir, füze menzilinin Avrupa başkentlerine kadar uzandığını ve Berlin, Paris ile Roma'nın doğrudan tehdit altında olduğunu vurguladı.

Uzman Görüşleri ve Füze Menzili Yeniden Değerlendirmesi

Emekli İngiliz General Richard Barrons, BBC'ye yaptığı açıklamada, İran'ın füze menzilinin daha önce düşünülen 2000 kilometreden 3800 kilometreye yükseldiğini söyledi. İran'ın balistik füze programında kendisine koyduğu 2000 kilometrelik sınır, İsrail'i kapsarken Avrupa'yı dışarıda bırakıyordu.

Eski dini lider Ali Hamaney 2021 yılında bu sınırın siyasi bir tercih olduğunu ifade etmişti. Ancak Eylül 2025'te İranlı bir milletvekili, Devrim Muhafızları'nın kıtalararası balistik füze denemesini başarıyla gerçekleştirdiğini açıkladı.

ABD ve Uluslararası Perspektif

Times of Israel ve ABD yetkilileri, İran'ın uzay programı kapsamında kıtalararası balistik füze teknolojileri geliştirdiğini düşünüyor. Londra merkezli düşünce kuruluşu RUSI'nin eski genel müdürü Dr. Karin von Hippel, İran'ın 10 bin kilometreye varan menzile sahip kıtalararası balistik füzeler üzerinde çalıştığını ancak henüz bu füzelerin aktif olarak kullanılmadığını belirtti. Bu menzil, İran füzelerinin potansiyel olarak ABD anakarasına ulaşabileceği anlamına geliyor.

Operasyonel Yetkinlik ve Psikolojik Etki

İngiltere Kabinesi üyesi Steve Reed, İran'ın İngiltere'yi hedef alabileceğine dair somut bir değerlendirme olmadığını söyledi. Uzmanlar, İran'ın bu tür uzun menzilli saldırıları gerçekleştirmek için gerekli operasyonel teknolojiye tam olarak hakim olup olmadığının belirsiz olduğunu vurguluyor. Bazıları ise İran'ın bu saldırı ile doğrudan hedef vurmayı değil, niyetini ve caydırıcılığını göstermeyi amaçladığını düşünüyor.

İsrail'in Tepkisi ve Bölgesel Gerginlik

Tel Aviv merkezli Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü'nden eski İsrail askeri istihbarat subayı Danny Citrinowicz, Independent gazetesine yaptığı açıklamada, İran'ın yarın Londra veya Paris'e saldırmayı planlamadığını ancak bu durumun caydırıcılığını artırdığını belirtti.

Eski NATO Avrupa Komutan Yardımcısı General Richard Shirreff ise İsrail'in tepkisinin, savaşın genişlemesi ve mümkün olduğunca çok ülkenin çatışmaya dahil edilmesi yönünde bir çağrı olduğunu söyledi. Shirreff, Washington'dan nükleer kapasitelere ilişkin gelen açıklamalara güvenmemek gerektiğini ifade etti. Bu gelişmeler, İran'ın ABD üslerindeki elektrik santrallerine saldırı tehdidi ile bölgedeki gerilim bağlamında değerlendiriliyor.