Birleşmiş Milletler'e bağlı Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), gezegenimizin ikliminin, kayıtların tutulmaya başladığı tarihten bu yana en dengesiz dönemini yaşadığını açıkladı. Kuruluş, karbondioksit gibi sera gazlarının etkisiyle Dünya'nın salabileceğinden çok daha fazla ısı tuttuğunu ve bu durumun "enerji dengesizliği ve sera gazlarının etkisi" olarak tanımlandığını bildirdi.

Geçen yıl bu enerji dengesizliği, okyanusların sıcaklıklarını rekor seviyelere yükseltirken, buzulların erimesini hızlandırmaya devam etti. Bilim insanları, 2026'nın sonlarına doğru başlaması beklenen doğal ısınma evresi El Niño'nun, daha fazla sıcaklık rekorlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreterinden Uyarı

BM Genel Sekreteri António Guterres, raporun yayımlanmasının ardından yaptığı video mesajında, fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye geçiş çağrısını yineledi. Guterres, "Dünya sınırlarının ötesine zorlanıyor. İklimle ilgili her önemli gösterge kırmızı alarm veriyor" ifadelerini kullandı.

Son 11 Yılın En Sıcak Dönemi

WMO verilerine göre, 1850'den bu yana kaydedilen en sıcak 11 yıl, son 11 yıl oldu. 2025'te ortalama küresel sıcaklık, sanayi öncesi döneme kıyasla yaklaşık 1,43°C daha yüksek ölçüldü. 2025, La Niña'nın geçici soğutucu etkisi nedeniyle, 2024 kadar sıcak olmamakla birlikte, kayıtlardaki en sıcak üç yıldan biri olarak kayıtlara geçti.

Enerji Dengesizliğinin Temel Nedeni Sera Gazları

WMO, atmosferdeki karbondioksit seviyelerinin, insan faaliyetleri sonucu en az iki milyon yıldır görülen en yüksek düzeyde olduğunu belirtti. Bu gazların hapsettiği ek enerji, atmosfer ve yeryüzünü ısıtırken, buzulların erimesine yol açıyor. 2024-2025 döneminde buzullar, kayıtların tutulduğu en kötü beş yıldan birini yaşadı. Her iki kutuptaki deniz buzulları ise 2025'in büyük bölümünde rekor düşük seviyelerde veya bu seviyelere yakın seyretti.

Okyanusların Isınması ve Sonuçları

Dünya'nın fazladan enerjisinin %90'dan fazlası okyanuslarda depolanıyor. Bu durum, deniz yaşamını olumsuz etkiliyor, şiddetli fırtınaları tetikliyor ve deniz seviyesinin yükselmesine katkıda bulunuyor. WMO'ya göre, okyanusların üst iki kilometrelik kısmında depolanan ısı geçen yıl yeni bir rekor kırdı. Son 20 yılda okyanuslar, 20. yüzyıl sonlarına kıyasla iki kat daha hızlı ısındı.

Bilim İnsanlarının Görüşleri ve İklim Değişikliğinin Etkileri

WMO Genel Sekreteri Prof. Celeste Saulo, "İnsan faaliyetleri doğal dengeyi giderek daha fazla bozuyor ve yüzlerce, hatta binlerce yıl bununla yaşayacağız" dedi. Raporda, artan sıcaklıkların aşırı hava olaylarının şiddetlenmesine ve sarı humma gibi hastalıkların yayılmasına katkıda bulunduğu vurgulandı.

ABD'nin güneybatısı, rekor kıran erken sıcak hava dalgasıyla karşı karşıya. Bazı bölgelerde sıcaklıklar 40°C'yi aşarak ortalamanın 10-15°C üzerinde seyretti. Cuma günü yayımlanan bir analiz, bu yüksek sıcaklıkların insan faaliyetleri olmadan neredeyse imkansız olduğunu ortaya koydu.

El Niño ve Gelecekteki Riskler

Bilim insanları, Büyük Okyanus'u yakından izliyor. Uzun vadeli tahminler, 2026'nın ikinci yarısında El Niño evresinin başlayabileceğini gösteriyor. Bu doğal ısınma, insan kaynaklı küresel ısınma eğilimiyle birleşerek sıcaklıkların yeni rekorlar kırmasına neden olabilir.

Dünya Meteoroloji Örgütü'nden Dr. John Kennedy, "El Niño'ya geçiş yaparsak, küresel sıcaklıkta tekrar artış ve potansiyel olarak yeni rekorlar göreceğiz" diye belirtti.