ABD'nin, İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ele geçirmek amacıyla kara birlikleriyle düzenlemeyi planladığı operasyonun tamamlanmasının birkaç gün hatta haftalar sürebileceği belirtiliyor. Askeri uzmanlar ve eski ABD savunma yetkilileri, bu girişimin çok karmaşık ve riskli olduğunu vurguluyor.

Eski Bakan Yardımcısından "Tarihin En Karmışık Özel Operasyonu" Tanımı

ABD'nin eski Ortadoğu’dan Sorumlu Savunma Bakan Yardımcısı Mick Mulroy, uranyum stoklarının imha edilmesinin "tarihin en karmaşık özel operasyonlarından biri" olacağını ifade etti.

ABD'nin Askeri Seçenekleri ve Planları

Kara operasyonu planı, Trump yönetiminin İran’a karşı değerlendirdiği çok sayıda askeri seçeneğin sadece bir parçası olarak görülüyor. Diğer seçenekler arasında Hark Adası'nın kontrolünü ele geçirerek Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlama planı da bulunuyor. ABD aynı zamanda İran’ı müzakere masasına zorlamak için yeni askeri tehditler de kullanabilir.

Trump, CBS News ile yaptığı telefon görüşmesinde, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu ortadan kaldırmadan savaşta zafer ilan etmenin mümkün olup olmadığı konusunda yorum yapmaktan kaçındı ancak stokun erişiminin zor olduğunu belirtti.

Uranyum Stokları ve Depolama Alanları

BBC'nin üst düzey ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre, savaşın başında İran'ın elinde yaklaşık 440 kilogram yüzde 60 zenginleştirilmiş uranyum bulunuyordu. Bu madde, nükleer silah üretiminde kullanılan yüzde 90 zenginleştirilmiş uranyuma hızla dönüştürülebiliyor.

İran ayrıca yaklaşık 1000 kilogram yüzde 20 zenginleştirilmiş ve 8500 kilogram tıbbi amaçla kullanılan yüzde 3,6 oranında zenginleştirilmiş uranyum stokuna sahip. Yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun büyük bir kısmının İsfahan'da depolandığı tahmin ediliyor.

Nükleer Tesislere Erişim ve Operasyon Zorlukları

ABD eski savunma yetkilisi Jason Campbell, uranyumun tam olarak nerede olduğunu bilmenin operasyonu kolaylaştıracağını belirtti. Ancak uranyumun farklı tesislere dağılması durumunda operasyonun karmaşıklığı artacak.

İsfahan'ın yanı sıra, 2025'te hedef alınan Fordo ve Natanz tesislerinde de yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun depolanmış olabileceği ifade ediliyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Direktörü Rafael Grossi, İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumunun büyük çoğunluğunun İsfahan'da ve bir kısmının Natanz’da olduğunu açıklamıştı.

Yeraltı Kompleksleri ve Güvenlik Önlemleri

İran, geçen yılki ABD-İsrail saldırılarından önce İsfahan yakınlarında yeraltı komplekslerini güçlendirdi. Şubat ayına ait uydu görüntüleri, tünel girişlerinin toprakla kapatıldığını gösteriyor.

Uzmanlar, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun güvenliğinin sağlanması için kara birliklerinin kullanılması gerektiğini belirtiyor. ABD’nin 82. Hava İndirme Tümeni unsurları, İsfahan ve Natanz çevresinde güvenlik sağlamak için konuşlandırılabilir. Özel operasyon güçleri ise uranyumu ele geçirmek için görevlendirilecek.

Operasyonun Riskleri ve Lojistik Sorunlar

Uydu görüntüleri, İsfahan ve Natanz girişlerinin ABD hava saldırılarında ağır hasar aldığını ortaya koyuyor. ABD kuvvetlerinin uranyumu bulmak için enkazda kazı yapması gerekebilir.

Eski savunma yetkilileri, ABD birliklerinin uçaksavar ateşi ve saldırılara karşı savunmasız kalabileceğini vurguluyor. Ayrıca, tıbbi tahliyelerin uzak mesafeler nedeniyle zorlaşacağı belirtiliyor.

Uranyumun Ele Geçirilmesi ve Sonrası

ABD’nin uranyumu ele geçirdikten sonra ya ülkeden çıkarması ya da yerinde seyrelterek etkisiz hale getirmesi gerekecek. Üst düzey yöneticiler, savaşın başında ABD’nin uranyumu ülkeden çıkarma yerine yerinde seyreltmeyi düşündüğünü belirtti.

ABD Ulusal Güvenlik Yahudi Enstitüsü’nden İran’ın nükleer programı uzmanı Jonathan Ruhe, böyle bir operasyonun büyük, karmaşık ve zaman alıcı olacağını, ancak uranyumu çıkarmanın daha hızlı ve kontrol kolaylığı sağlayacağını söyledi. Ruhe, operasyonun yüksek risk taşıdığını ve birçok ters gidebilecek unsur bulunduğunu ifade etti.