ABD ve İsrail’in İran’a yönelik Cumartesi sabahı başlattığı saldırılarla birlikte, İran’ın misillemeleri Ortadoğu’yu savaş alanına çevirdi. İlk saldırıda, uzun süredir saklandığı anlaşılan İran lideri Ali Hamaney’in öldürüldüğü bildirildi. Ancak bu gelişme, ABD-İsrail ittifakının hedeflerine tam olarak ulaştığı anlamına gelmiyor. Bu durum, İsrail ve ABD'nin İran'a Yönelik Saldırıları Ortadoğu'da Gerilimi Tırmandırıyor başlıklı analizle yakından ilişkilidir.

İran Rejimi Hukuki Süreçlerle Ayakta Kalıyor

Hamaney’in hayatını kaybetmesine rağmen İran rejimi, hukuki süreçleri devreye sokarak ülkenin başsız kalmaması için adımlar attı. Geçici Liderlik Konseyi kurulurken, ilerleyen süreçte 88 üyeli Uzmanlar Meclisi üzerinden yeni lider belirlenecek. Bu sistem, yeni bir liderin hızlıca atanabilmesine olanak tanıyor. Ancak 88 kişilik meclisin güvenlik içinde toplanması, içinde bulunulan koşullar nedeniyle oldukça zor görünüyor.

İran’ın Geniş Kapsamlı Misillemeleri

İran, İsrail dışındaki birçok bölge ülkesine füze ve drone saldırıları düzenliyor. Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt, Umman, Ürdün, Irak, Kıbrıs Rum Kesimi gibi ülkeler saldırıların hedefi haline gelirken, İran’dan gelen mesaj net: "Ben yanarsam, siz de yanarsınız." ABD’ye ise müttefiklerini koruyamadığı mesajı veriliyor. Körfez bölgesine düşen bombaların ABD’nin ilgisini çekip çekmediği ise ayrı bir soru işareti. Bu saldırılar, İran’ın Arap Ülkelerine Füze Saldırısı Trump’ı Gerçekten Şaşırttı mı? başlıklı yazıda detaylandırılmıştır.

İsrail’de henüz İran füzelerinin yol açtığı hasar tam olarak bilinmiyor. Ancak görüntüler, İran’ın hipersonik füzelerinin savunma sistemlerini aşarak ciddi tahribat yarattığını gösteriyor. Öte yandan, İran’ın ne kadar füze ve drone stokuna sahip olduğu ve bunları ne kadar süre kullanabileceği belirsizliğini koruyor.

İran Komutanlarına Yetki Verildi

Pazar günü gelen haberlere göre, Devrim Muhafızları komutanlarına başka bir yerden emir almadan kendi kararlarıyla hareket etme yetkisi tanındı. Bu, ellerindeki füze ve drone stoklarını serbestçe kullanabilecekleri anlamına geliyor. İran rejimi ise hava sahasının delik deşik olması ve istihbarat açıkları nedeniyle büyük zorluklarla karşı karşıya.

ABD-İsrail İttifakının Hedefleri ve Bölgesel Etkiler

ABD-İsrail ittifakının amacı, yeni liderleri öldürerek rejimin yapısını zayıflatmak ve fiili durum oluşturarak rejim değişikliğini zorlamak olarak görülüyor. İsrail Başbakanı Netanyahu’nun İran halkına yönelik aşağılayıcı çağrılarına karşı sokaktan güçlü bir tepki gelmediği, aksine Hamaney destekçilerinin sokaklarda olduğu belirtiliyor. Ayrıca, rejim dışı güçlü bir muhalif oluşumun ortaya çıkmaması, bölgedeki çatışmaların daha kanlı ve tehlikeli bir hal alabileceğine işaret ediyor.

Türkiye’nin Bölgedeki Tutumu

Ortadoğu’da ateşin her yeri sardığı, Kıbrıs’taki İngiliz üssüne bile İran drone’unun düştüğü bir ortamda Türkiye’nin bu savaşa dahil olmaması tesadüf değil. Ankara’nın bu konudaki yaklaşımı, erken tespit edilen bölgesel ve küresel tehlikeler ışığında çatışmalardan uzak durmayı hedefleyen incelikli bir diplomasiye dayanıyor. Bu politika, kimi zaman arabuluculuk, kolaylaştırıcılık ve hakemlik rollerini içeriyor.

Son üç gündür tüm bölgeyi saran çatışmaların dışında kalabilmek, Türkiye’nin "Gemiyi buzdağına çarpmadan yürütme" politikasıyla mümkün oldu. Bu ifadeyi yaklaşık 7-8 ay önce üst düzey bir yetkiliden duyduğunu belirten Mehmet Acet, Türkiye’nin korunaklı konumunun bu stratejinin başarı göstergesi olduğunu vurguluyor. Bölgedeki mühimmat ve saldırı kapasitesiyle ilgili gelişmeler ise ABD, İran’ın Füze ve Dron Kapasitesini Sınırlamak İçin Mühimmat Stokunu Zorluyor başlıklı makalede ele alınmıştır.