İsrail ve İran, 20 Mart 2026 Cuma sabahı erken saatlerde karşılıklı hava saldırıları gerçekleştirdi. Bu çatışma, küresel ekonomi üzerinde ciddi şok etkileri yaratırken, Körfez ülkelerinin doğrudan çatışmaya dahil olma ihtimalini de artırıyor.

Patlamalar ve Sirenler

Yerel kaynaklar, İran'ın başkenti Tahran çevresinde patlamaların duyulduğunu bildirirken, Doğu Kudüs'te sirenler ve patlamalar Ramazan Bayramı'nın ilk gecesinde ailelerin kutlama yaptığı sırada gerçekleşti. Kuzey bölgelerde, Hayfa'dan Celile ve Lübnan sınırına kadar geniş alanlarda sirenler çaldı ve milyonlarca kişi sığınaklara yöneldi.

Füze Saldırıları ve Karşılıklar

İran devlet medyası, İsrail'e yönelik dört füze saldırısının ardı ardına yapıldığını duyurdu. İsrail ordusuna göre ise Perşembe günü toplamda sadece 12 fırlatma gerçekleştirildi. Bu saldırılar, İsrail'in önemli bir İran gaz sahasına yönelik daha fazla saldırı yapmaktan kaçınacağı taahhüdünün ardından gerçekleşti. Öte yandan İran, Körfez'deki petrol ve doğal gaz tesislerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı.

İran karşılık olarak, iki Kuveyt petrol rafinerisini ve Katar'daki bir LNG tesisini vurdu; ayrıca bir İsrail petrol rafinerisine hafif hasar verdi. Suudi Arabistan ise Hürmüz Boğazı'nı geçmek yerine büyük miktarda petrolü Batı'ya, Kızıldeniz'e yönlendirdiğini açıkladı ve Yanbu'daki SAMREF rafinerisinin hedef alındığını bildirdi.

Dubai ve İran'daki Durum

Cuma sabahı erken saatlerde Dubai'de ağır patlamalar yaşandı; hava savunma sistemleri kente yönelik saldırıları engelledi. İran'da ise milyonlarca kişi Nevruz'u kutladı ancak mevcut savaş nedeniyle birçok İranlı bu yıl seyahat etmekten ve toplu kutlamalardan kaçındı.

Trump ve Netanyahu Arasında Gaz Sahası Görüş Ayrılığı

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Perşembe günü yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın talebi doğrultusunda İsrail'in İran'ın Güney Pars doğal gaz sahasına yönelik daha fazla saldırı yapmaktan kaçınacağını belirtti. Ancak Trump, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi ile Oval Ofis'te yaptığı görüşmede, dünyanın en büyük gaz sahasına yapılan saldırıyı onaylamadığını ve Netanyahu'nun kararına karşı çıktığını ifade etti. Bu gelişmeler, Trump'ın İran'a asker göndermeme ve petrol fiyatları açıklaması ile bağlantılıdır.

Trump, "Bana, 'Bunu yapma' dedim" ifadelerini kullandı. Daha önce sosyal medyada yaptığı sert paylaşımda da saldırı hakkında bilgisi olmadığını iddia etmişti.

Netanyahu ise televizyondan yaptığı açıklamada İsrail'in "tek başına hareket ettiğini" söyledi ve Trump'ın talebine uyarak Güney Pars doğal gaz sahasına yönelik ek saldırılardan kaçınacağını açıkladı. Ayrıca aralarındaki görüş ayrılığını küçümseyerek İran'ın artık uranyum zenginleştirme veya balistik füze üretme kapasitesinin olmadığını vurguladı.

Hürmüz Boğazı ve Enerji Fiyatları

Hürmüz Boğazı'ndaki kontrol, dünya petrolünün beşte birinin geçtiği bu stratejik su yolunda küresel yakıt arzı üzerinde baskı oluşturuyor. Perşembe günü, uluslararası Brent petrol fiyatı kısa süreliğine varil başına 119 doların üzerine çıktı ve savaşın başlamasından bu yana yüzde 60'tan fazla yükseldi. Avrupa'da doğal gaz fiyatları da keskin şekilde artarken, son bir ayda yaklaşık iki katına çıktı. Bu durum, ABD'nin Orta Doğu'ya asker gönderme planları ve bölgesel güvenlik gelişmeleriyle ilişkilidir.