ABD, İran'ın güneyinde vurularak düşürülen F-15 savaş uçağındaki kayıp mürettebat üyesini kurtardı. Olay Cuma günü gerçekleşti ve ABD Başkanı Donald Trump, Pazar sabahı sosyal medyada yaptığı açıklamada, ordunun tarihteki en cesur arama kurtarma operasyonlarından birini gerçekleştirdiğini doğruladı. Trump, kurtarılan personelin "şimdi güvende ve sağlıklı" olduğunu belirtti.

Mürettebat ve Operasyon Hakkında Bilinenler

Uçakta iki mürettebat vardı ve her ikisi de paraşütle atlamıştı. Daha önce bir mürettebat üyesi ABD güçleri tarafından kurtarılmıştı. İranlı yetkililer, savaş uçağının İran hava savunma sistemi tarafından vurulduğunu açıkladı. Kurtarma operasyonunun detayları henüz netleşmemekle birlikte, BBC'ye bilgi veren kaynaklar operasyonun İran'ın güneyinde gerçekleşen büyük bir muharebe arama kurtarma görevi olduğunu ifade etti. Bu gelişmeler, İran-ABD-İsrail çatışması 37. günündeki kritik gelişmeler ile bağlantılıdır.

Operasyon sırasında ABD ve İran güçleri arasında çatışma yaşandığı, pilotun paraşütle atlama esnasında yaralanmış olabileceği belirtiliyor. Düşen uçak mürettebatının kurtarılması, ABD ordusu ve müttefikleri için en karmaşık ve zaman açısından kritik görevlerden biri olarak kabul ediliyor.

Kurtarma Operasyonunun Zorlukları

Bu tür arama-kurtarma görevleri, ABD Hava Kuvvetleri'nin en yüksek eğitimli ve uzmanlaşmış birimleri tarafından yürütülür. Genellikle düşman hattı üzerinde alçaktan uçan helikopterler ve bölgeyi tarayan diğer askeri uçakların desteğiyle gerçekleştirilir. Trump, kurtarılan hava astsubayının İran'ın zorlu dağlık bölgelerinde, düşman hatlarının gerisinde bulunduğunu ve konumunun 24 saat üst düzey ABD yetkililerince izlendiğini ifade etti.

ABD ordusunun İran'a onlarca uçak gönderdiği ve operasyonun hiçbir Amerikalının ölümü veya yaralanması olmadan tamamlandığı bildirildi. Öte yandan İran devlet medyası, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun kayıp hava astsubayını arayan bir ABD insansız hava aracını vurduğunu aktardı. Fars Haber Ajansı, Devrim Muhafızları'nın açıklamasına dayanarak Amerikan İHA'sının İran'ın güneyindeki İsfahan eyaletinde düştüğünü bildirdi. Bu olaylar, İran Devrim Muhafızları'nın ABD ve İsrail'e yönelik sert mesajları ile ilişkilendirilebilir.

İran'ın Tepkisi ve Bölgesel Durum

Daha önce İran, kayıp Amerikalıyı canlı bulmak istediğini ve vatandaşlarına onu bulmaya yardımcı olmaları için ödül teklif ettiğini açıklamıştı. İki Black Hawk helikopterine ateş açıldığına dair iddialar da bulunuyor. Devrim Muhafızları, ülkenin dağlık bölgelerindeki göçebe toplulukların ABD'nin kurtarma görevine katılan helikopterlere ateş ettiğini belirtti. BBC Verify, Cuma günü çekildiği doğrulanan bir videoda en az iki Black Hawk helikopterine ateş eden üç silahlı kişinin görüntülendiğini doğruladı.

Uçağın Düşürüldüğü Yer ve Görevi

İran devlet medyası, 3 Nisan Cuma günü ABD'ye ait bir jeti güney bölgede vurduklarını iddia etti. F-15'in düşürüldüğü kesin yer doğrulanmadı ancak Huzistan ve Kohgiluyeh-Boyer Ahmed illeri öne çıktı. Bu bölgeler dağlık alanlar olup, göçebe toplulukların yaşadığı yerler olarak biliniyor. Huzistan ise petrol ve diğer sektörler açısından önemli bir merkez konumunda.

F-15E modeli uçak, hem hava-hava hem de hava-yer görevleri için tasarlanmıştır. İran'da büyük olasılıkla İran'a ait insansız hava araçları ve seyir füzelerini düşürmeye yönelik savunma görevindeydi. Uçak, pilot ve arka koltuktaki silah sistemleri subayından oluşan iki kişilik bir mürettebata sahiptir. Silah subayı, hedef seçme ve silahların uygun saldırı profiline ayarlanmasından sorumludur.

Uçağın kesin olarak ne tarafından düşürüldüğü bilinmemekle birlikte, İran tarafından vurulduysa bunun muhtemelen karadan havaya füze (SAM) olduğu düşünülüyor.

BBC Farsça'dan Ghoncheh Habibiazad habere katkıda bulundu.