ABD Başkanı Donald Trump, İran'da düşen savaş uçağındaki kayıp pilotun bulunduğunu duyurdu. Cuma günü bir F-15E Strike Eagle jetinin düşmesinin ardından ABD, yoğun bir arama-kurtarma çalışması başlatmıştı. İran ise düşman pilotu kendilerine teslim edenlere ödül vereceğini açıklamıştı.

Trump, yaptığı açıklamada, "Bu cesur savaşçı, İran'ın zorlu dağlarında düşman hattının gerisindeydi. Peşindeki düşmanlar ise her saat daha da yaklaşıyordu" ifadelerini kullandı. Mürettebatın diğer üyesi ise önceki günlerde kurtarılmıştı.

ABD Başkanı ayrıca pilotun yaralı olduğunu ancak iyileşeceğini belirtti. Kurtarma operasyonuna onlarca uçağın katıldığını ifade eden Trump, pilotun yerinin 24 saat boyunca izlendiğini ve kurtarılması için özenle planlama yapıldığını ekledi.

İran topraklarında düşen ilk ABD uçağı

Söz konusu savaş uçağı, Şubat sonundaki çatışmadan bu yana İran topraklarında düşen ilk ABD uçağı oldu. Trump, geçen hafta yaptığı açıklamada ABD'nin İran'ı yok ettiğini ve savaşın çok hızlı biteceğini söylemişti. İki gün sonra İran, iki ABD askeri uçağını düşürerek bombardımanlarına devam etti.

Körfez'de enerji altyapısına saldırılar

İran'a ait bir insansız hava aracı (İHA), Kuveyt'teki iki elektrik santralinde önemli hasar oluşturdu ve bir su arıtma tesisini devre dışı bıraktı. Elektrik Bakanlığı, saldırılarda yaralanan olmadığını bildirdi. Ayrıca Bahreyn'de ulusal petrol şirketi, drone saldırısı sonucu depolama tesisinde yangın çıktığını açıkladı. Hasarın değerlendirilmekte olduğu ve herhangi bir yaralanma olmadığı belirtildi.

ABD-İsrail ortak saldırıları ile 28 Şubat'ta başlayan savaş, binlerce kişinin ölümüne, küresel piyasalarda dalgalanmalara, önemli nakliye rotalarının kapanmasına ve yakıt fiyatlarının artmasına yol açtı. Her iki taraf da sivilleri hedef aldı ve bu durum, savaş suçları uyarılarını beraberinde getirdi.

Düşen diğer uçak ve bölgesel gerginlik

Diğer düşen uçak ise ABD'ye ait bir A-10 saldırı uçağıydı. Mürettebatın durumu ve uçağın tam düşme yeri henüz bilinmiyor. Bu gelişme, İran Ordusu'nun Hürmüz Boğazı'nda ABD'ye ait A-10 uçağını düşürmesi ile ilişkilidir.

Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın Pazartesi gününe kadar açılmaması halinde İran'ın yıkıcı sonuçlarla karşılaşacağını belirtti. "İran'a anlaşma yapması veya Hürmüz Boğazı'nı açması için 10 gün verdim. Zaman daralıyor, cehennem azabının üzerlerine yağmasına 48 saat kaldı" ifadelerini kullandı.

İran devlet medyasına göre, ülkenin ortak askeri komutanlığından General Ali Abdollahi Aliabadi, Trump'ın tehdidine yanıt olarak cumartesi gecesi yaptığı açıklamada, İran altyapısına saldırılması halinde "cehennemin kapılarının açılacağını" söyledi. General, ABD ordusunun bölgede kullandığı tüm altyapıyı tehdit etti.

Barış çabaları ve bölgesel diplomasi

Pakistan Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Tahir Andrabi, Associated Press'e yaptığı açıklamada, İslamabad'ın geçen hafta ABD ile İran arasındaki görüşmelere ev sahipliği yapacağını duyurmasının ardından ateşkes çabalarının "doğru yolda" ilerlediğini belirtti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise İranlı yetkililerin İslamabad'a gitmeyi hiçbir zaman reddetmediğini vurguladı.

İki bölgesel yetkiliye göre Pakistan, Türkiye ve Mısır arabulucular, ABD ve İran'ı müzakere masasına oturtmak için çalışmalar yürütüyor. Kapalı kapılar ardında yürütülen diplomasiye dair bilgi sahibi bir Körfez diplomatı ve bölgesel bir yetkili, önerilen uzlaşmanın düşmanlıkların durdurulmasını içeren diplomatik bir çözüm sağlamak amacı taşıdığını aktardı.

İran'dan Bab el-Mandeb tehdidi

İran Meclis Başkanı Mohammad Bagher Qalibaf, bölgedeki ikinci stratejik su yolu olan Bab el-Mandeb'deki trafiği engellemekle üstü kapalı tehditte bulundu. 32 kilometre genişliğindeki boğaz, Kızıldeniz'i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu'na bağlıyor. Deniz yoluyla taşınan küresel petrolün onda birinden fazlası ve konteyner gemilerinin dörtte biri bu boğazdan geçiyor.

Qalibaf, "Boğazdan en yüksek transit geçiş hacmi hangi ülke ve şirketlere ait?" sorusunu yöneltti.

Savaşın bilançosu

Savaşın başlangıcından bu yana İran'da 1900'den fazla kişi hayatını kaybetti. Körfez Arap ülkeleri ve işgal altındaki Batı Şeria'da iki düzineden fazla kişi ölmüş, İsrail'de 19 kişi hayatını kaybetmiş, 13 ABD askeri ölü olarak bildirilmiştir. Lübnan'daki çatışmalarda ise 1400'den fazla kişi yaşamını yitirmiş ve 1 milyondan fazla kişi yerinden edilmiştir. Ayrıca 10 İsrail askeri de bu çatışmalarda öldü.