ABD Başkanı Donald Trump, 28 Şubat'ta İsrail ile ortaklaşa düzenlenen İran'a yönelik hava saldırılarına özgürlük vaadiyle başlamıştı. Ancak Trump, geçtiğimiz günlerde İran ile "düşmanlıkların tamamen sona erdirilmesi" konusunda verimli görüşmeler yapıldığını açıklayarak barış umutlarını bir kez daha gündeme getirdi. Trump, 15 maddelik bir anlaşma üzerinde çalıştıklarını belirtirken; İran cephesinden resmi görüşme yapılmadığı yönünde yanıtlar geldi.

İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in İran’ın koşullarına uygun bir müzakere sürecine onay verdiği ifade ediliyor. Ancak Tahran, Trump’a olan güvensizliğini koruyor. Haziran 2025’te devam eden nükleer müzakereler sırasında ABD’nin İsrail ile birlikte bölgedeki çatışmaları artırması ve 28 Şubat’taki saldırıların müzakereler sürerken gerçekleştirilmesi, İran’ın güvenini zedeledi.

İran’dan Ateşkes İçin Güvence Talebi

İran, ABD’ye olan güvensizliğini 28 Şubat öncesinde de dile getirmiş, saldırılar devam ettiği sürece ateşkes görüşmelerinin anlamsız olduğunu vurgulamıştı. Tahran, müzakere masasına oturmadan önce saldırıların duracağına dair garanti talep ediyor. İsrail merkezli The Jerusalem Post’a konuşan kaynaklar, İran’ın ayrıca ABD’den olası tazminat taleplerinde bulunduğunu belirtti. Al Jazeera’ya açıklama yapan İranlı yetkililer ise hava saldırıları sürerken müzakere yapılmayacağını kaydetti.

Trump’ın Tutarsızlığı Güveni Azaltıyor

Trump’ın savaş gerekçesi ve çıkış stratejisi konusundaki tutarsızlıkları da güven sorununu derinleştiriyor. ABD Başkanı’nın müzakereler için verdiği beş günlük süre, zaman kazanma hamlesi olarak değerlendiriliyor. ABD’nin Pasifik bölgesinden Ortadoğu’ya kaydırdığı askerlerin cuma günü bölgeye varması bekleniyor. New York Times, Pentagon’un 82’nci Hava İndirme Tümeni’ni İran’daki operasyonları desteklemek amacıyla konuşlandırabileceğini yazarken, İran’da yeni bir saldırı dalgasına karşı güvensizlik hakim.

İsrail’in Rolü ve Saha Gelişmeleri

ABD’nin yakın müttefiki İsrail de güven zincirinin bir parçası olarak görülüyor. Trump’ın saldırıları durdurma mesajına rağmen, İran’da elektrik ve doğal gaz altyapılarına yönelik saldırılar devam etti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, anlaşmanın İsrail’in hayati çıkarlarını koruyacağına inanıyor. Ancak İsrailli analistler, savaşın müzakerelerle çözülmesinin ülkede rahatsızlık yaratacağı görüşünde. Bu bağlamda, İsrail'in Lübnan'a Yaptığı Altı Büyük Saldırı ve Son Gelişmeler haberi, bölgedeki askeri çatışmalar ve diplomatik gelişmeler hakkında detaylı bilgi sunmaktadır.

Arabulucular ve Müzakere Süreci

Henüz resmi bir müzakere takvimi olmasa da Pakistan Dışişleri Bakanlığı, ülkesinin görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu açıkladı. Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın, Washington ile Tahran arasında ilk temasın kurulmasında etkili olduğu belirtiliyor. Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD temsilcileriyle telefon görüşmeleri gerçekleştirdi.

Barış Söylemleri ve Sahadaki Çatışmalar

İran ve ABD arasında barış görüşmelerinin başlamasına rağmen sahadaki çatışmalar hız kesmedi. Devrim Muhafızları, Tel Aviv’de istihbarat ve lojistik merkezlerine saldırdı. Tel Aviv’de bir füzenin düşmesi sonucu araçların ateşe verildiği ve üç binada ağır hasar oluştuğu bildirildi. Körfez’de Bahreyn’de bir drone saldırısının ardından yangın çıktı, Suudi Arabistan ise 35 droneyu imha ettiğini açıkladı. İsrail ordusu ise İran’ın batı ve orta bölgelerindeki füze üslerine hava saldırıları düzenledi, gece boyunca 50’den fazla hedef vuruldu.

İran’ın Müzakere Muhatapları

Trump, barış görüşmelerinin başladığını duyursa da Tahran’da ABD ile kimin müzakere edeceği hala net değil. Eski dini lider Ali Hamaney’in ölümü, halefinin durumu ve muhtemel müzakereci Ali Laricani’nin öldürülmesi, muhatapları belirsiz kılıyor. Öne çıkan isimler arasında Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf ve Cumhurbaşkanı Mesud Pezeskiyan bulunuyor. Arakçi, Batı ile görüşme tecrübesine sahip olsa da Trump dönemindeki temasların saldırılarla sonuçlanması nedeniyle temkinli. Kalibaf, müzakere iddialarını reddetti, Pezeskiyan ise daha uzlaşmacı bir tutum sergiliyor fakat askeri kararlar üzerinde etkisi sınırlı.

Trump’tan Enerji Sektörüne İşaret

Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, İran’da gerçek bir rejim değişikliği yaşandığını ve doğru kişilerle görüşüldüğünü söyledi. Trump, İran’ın ABD’ye "çok değerli bir hediye" gönderdiğini belirtti ancak hediyenin ne olduğuna dair detay vermedi. Ayrıca petrol ve doğal gazla ilgili olduğunu ima etti. Bu noktada, Çin'in Ortadoğu Barışına Destek ve Diplomatik Çözüm Çağrısı haberi, bölgedeki barış çabaları ve diplomatik gelişmeler hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.

İran Dışişleri Bakanı Arakçi’den Sert Açıklamalar

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uluslararası hukukun öldüğünü ve bunun sebebinin Batı’nın Gazze ve Ukrayna konusundaki çifte standartları ile İsrail-ABD’nin İran’a yönelik saldırganlığına sessiz kalması olduğunu belirtti. Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier’e de İranlılara yönelik ihlalleri kınadığı için teşekkür etti.

Körfez Ülkelerinden BM Güvenlik Konseyi’ne Müdahale Çağrısı

İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasına çözüm arayan Körfez ülkeleri, BM Güvenlik Konseyi’ne müdahale tasarısı sunmaya hazırlanıyor. Bahreyn tarafından hazırlanan taslakta, İran’ın ticari gemilere yönelik saldırıları ve bölgedeki tehditler gerekçe gösterilerek, Hürmüz ve çevresinde güvenliğin sağlanması için gerekli bütün araçların kullanılması çağrısı yapılıyor. Taslak, diğer Körfez ülkeleri ve ABD’nin desteğini aldı ancak Rusya ve Çin’in veto ihtimali bulunuyor.

İran Ulusal Güvenlik Konseyi’nde Değişiklik

Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani’nin öldürülmesinin ardından yerine Muhammed Bakır Zülkadir atandı. Zülkadir, Devrim Muhafızları Ordusu’nda komutanlık yapmış, yargı sisteminde stratejik görevlerde bulunmuş ve Ahmedinejad döneminde İçişleri Bakan Yardımcılığı yapmış bir isim. Atamanın, Tahran yönetimindeki sertleşmenin işareti olduğu yorumları yapılıyor.

Avrupa’dan ABD’ye Lojistik Destek

Trump’ın Avrupa ülkelerini saldırılarda pasif kalmakla eleştirmesine karşın, İngiltere, Almanya, Portekiz, İtalya, Fransa ve Yunanistan’daki askeri üsler ABD operasyonlarına lojistik destek sağlıyor. Wall Street Journal’ın haberine göre, bu üsler ABD bombardıman uçakları ve insansız hava araçlarının yakıt ikmali ve silah yüklemesi için kullanılıyor. Avrupa hükümetleri ise kamuoyunda savaşa doğrudan destek izlenimi vermemeye çalışıyor. Bu konuda detaylı bilgi için İngiltere'nin ABD'nin Hürmüz Boğazı operasyonları için üs kullanımına onay vermesi haberine göz atabilirsiniz.

Müzakere İddiaları ve Bahis Piyasaları

ABD-İran müzakerelerine dair bahis sitelerinde açılan hesaplar ve yapılan büyük yatırımlar, içeriden bilgi alınıp alınmadığı tartışmalarını gündeme getirdi. The Guardian, Polymarket platformunda kritik açıklamalardan önce açılan hesaplara dikkat çekti. Financial Times ise Trump’ın enerji tesislerine saldırıların erteleneceği açıklamasından önce milyarlarca dolarlık vadeli işlem sözleşmelerinin el değiştirdiğini yazdı. Beyaz Saray iddiaları yalanladı.

Savaş ABD’li Gaz Şirketlerine Yarar Sağladı

İran ile ABD arasındaki gerilim enerji hatlarını vururken, ABD’li doğal gaz şirketleri krizden kazançlı çıktı. Washington Post’a göre, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması ve enerji tesislerine saldırılar, özellikle Asya ülkelerinde alternatif enerji tedarik arayışını artırdı. Bu da ABD’nin sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatına olan talebi hızla yükseltti. ABD İçişleri Bakanı Doug Burgum, dost ve müttefik ülkelere enerji satışı yaparak düşmanlardan enerji alınmasının önüne geçeceklerini söyledi.