Bloomberg ve deniz trafiği kuruluşlarının verilerine göre, Hürmüz Boğazı'nın kapanması en çok Yunanistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Çin merkezli denizcilik şirketlerini etkiledi.

Bekleyen Yük Gemileri ve AIS Takibi

Son 48 saat içinde, boğazın batı tarafında yaklaşık 670 yük gemisi bekliyor. Bu gemilerin 120'si BAE merkezli şirketlere ait olup, toplamın yaklaşık yüzde 18'ini oluşturuyor. Gemilerin konumu, çoğunlukla ticari gemilerde zorunlu olan Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) üzerinden izleniyor. AIS, geminin konumu, hızı, rotası ve kimlik bilgilerini sürekli olarak diğer gemilere ve kıyıdaki istasyonlara iletiyor. Ancak bazı gemilerin takip sistemlerini kapatmış olabileceği belirtiliyor, bu nedenle gerçek sayının daha fazla olabileceği ifade ediliyor.

Yunanistan ve Çin'in Durumu

BAE’den sonra, çatışmanın başlamasından bu yana en az 75 emtia gemisiyle Yunanistan, en çok etkilenen ikinci ülke konumunda. Bu gemiler toplamın yaklaşık yüzde 12’sine denk geliyor. Bloomberg’in farklı kaynaklardan derlediği analizlere göre, bu gemilerin yaklaşık 30’u petrol veya doğal gaz tankeri. Çinli şirketlerin ise bölgede 74 emtia gemisi bulunuyor; bunların 25’i petrol ve doğal gaz tankeri, geri kalanı ise kuru yük ve konteyner gemilerinden oluşuyor.

Diğer Asya Ülkelerinin Etkilenmesi

Asya ülkeleri de önemli ölçüde etkilenmiş durumda. Japon şirketlerinin boğazda en az 23 petrol ve doğal gaz gemisi ile 16 kuru yük gemisi bulunuyor. Hong Kong bağlantılı 25 gemi ise bölgede yer almakta; bunların 13’ü enerji taşıyan, 12’si kuru yük gemisi. Hindistan merkezli şirketlerin bölgede 24 tankeri bulunuyor. Ayrıca Singapur ve Güney Kore merkezli şirketlere ait sırasıyla 29 ve 22 gemi çatışmaların başlamasından bu yana bölgede mahsur kalmış durumda. Vietnam ise bölgede üç büyük LNG gemisine sahip.

Süpertankerler ve Geçişler

Yaklaşık 50 çok büyük ham petrol tankeri ile 11 çok büyük gaz taşıyıcısı da bölgede mahsur durumda. Bu çok büyük ham petrol tankerlerinden yedisi Güney Kore’ye, altışar tanesi Çin ve Japonya’ya, beşi ise Yunanistan’a ait.

Denizcilik istihbarat şirketi Kpler’e göre, çatışma başlamasından bu yana emtia taşıyan gemiler tarafından gerçekleştirilen 225 geçişin 40’tan fazlası İran gemileri tarafından yapılmış. İran bayrağı taşımayan veya doğrudan İran’a ait olmayan, ancak ABD’nin İran yaptırım programı kapsamında yaptırım uyguladığı gemiler ise yaklaşık 60 geçiş gerçekleştirmiş. Bu konuda daha detaylı bilgi için The Economist'in İran Kapaklı Sayısı ve Trump'ın Stratejisi makalemizi inceleyebilirsiniz.

Yunanistan bağlantılı gemiler 35 geçiş yaparken, bunların sekizi tek bir şirket olan Dynacom Tankers Management’a ait. Ayrıca Çin bağlantılı en az 20 gemi ve Hindistan bağlantılı 13 gemi de boğazdan geçiş yapmış.

Bazı gemilerin, İran’ın dost ülkelerden gelen gemilere sağladığı güvenli geçiş izni veren denetim sisteminden faydalandığı anlaşılıyor. Ancak sigorta maliyetlerindeki hızlı artış ve mürettebat ile yükler açısından risklerin yüksek olması nedeniyle yüzlerce gemi beklemeye devam ediyor.