Orta Doğu'daki savaş, küresel enerji tedarik zincirlerinde kesintilere yol açarken Almanya, tarihinde ilk defa Umman'dan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatına başladı. Ancak Berlin'in gaz tedarikinde resmi rakamların gösterdiğinden daha yüksek bir risk altında olduğu dikkat çekiyor.

Umman ile Dört Yıllık LNG Anlaşması

Alman gaz ithalatçısı Securing Energy for Europe (SEFE) ile Umman'ın devlet LNG üreticisi arasında 2023 yılında imzalanan dört yıllık sözleşme kapsamında gerçekleştirilen sevkiyatlar, bu ay planlandığı şekilde başladı. SEFE sözcüsü, Almanya'da yayımlanan Capital dergisine verdiği demeçte bu gelişmeyi doğruladı.

Umman, Hürmüz Boğazı'nın karşı kıyısında, İran'ın hemen yanında bulunuyor. Şirket, devam eden çatışmaların teslimatları etkilemediğini belirtti. Bu gelişme, enerji arzının giderek zorlaştığı bir dönemde nadir olumlu haberler arasında yer alıyor. Bölgede yaşanan gelişmeler için ABD ve İran görüşmelerinde talepler ve engeller makalesine göz atabilirsiniz.

Körfez Bölgesindeki Gerilim ve Katar’ın Üretim Kapasitesi

İran'ın Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alması ve dünyanın en büyük ikinci LNG ihracatçısı Katar'ın tüm ihracatını durdurması bölgedeki gerilimi artırdı. Mart ortasında İran'ın Katar'ın Ras Laffan üretim tesislerine düzenlediği saldırı, Katar’ın üretim kapasitesinin yüzde 17'sinin devre dışı kalmasına neden oldu. QatarEnergy üst yöneticisi Saad el-Kaabi, onarım çalışmalarının 3 ila 5 yıl süreceğini açıkladı.

Bu tarihten itibaren Katar, Çin, Güney Kore, İtalya ve Belçika gibi birçok müşterisiyle uzun vadeli sözleşmelerde mücbir sebep hükümlerini uygulamaya koydu.

Almanya’nın Gaz Tedarikindeki Riskler

Almanya Ekonomi Bakanı Katherina Reiche, Almanya'nın Körfez’den "kayda değer miktarda" LNG almadığını ve gazının yüzde 90’ının Norveç, Hollanda ve Belçika üzerinden boru hatlarıyla sağlandığını söyleyerek riskleri küçümsemeye çalıştı.

Ancak Capital dergisine göre bu açıklamalar teknik olarak doğru olsa da Almanya'nın dolaylı LNG bağımlılığı daha karmaşık bir tablo ortaya koyuyor. 2025 yılında Almanya’nın toplam gaz ithalatının yaklaşık yüzde 45’i Hollanda ve Belçika üzerinden sağlanıyor. Bu iki ülke, Avrupa Birliği’nin en büyük LNG ithalatçıları arasında yer alıyor.

Rotterdam ve Zeebrugge limanlarına gelen LNG tankerleri burada yeniden gazlaştırılıyor ve boru hatlarıyla Almanya’ya ulaştırılıyor. 2025'te Belçika'daki Zeebrugge terminali 55,5 teravatsaatle rekor seviyede LNG işledi ve bu rakam önceki rekorun iki katına ulaştı.

Capital dergisine göre Hollanda ise 2024’te toplam gaz ithalatının yüzde 45’ini LNG olarak gerçekleştirdi; bunun yüzde 30’u ABD kaynaklı LNG’den oluşuyor. Boru hatlarında gaz moleküllerinin menşeini tespit etmek mümkün olmadığından Almanya’nın dolaylı LNG ve dolaylı ABD tedarikine maruziyetinin tam boyutu bilinmiyor ancak artan bir eğilim söz konusu.

Depolama Seviyeleri ve Piyasa Durumu

Almanya’nın gaz depolama seviyeleri de baskı altında. Capital dergisine göre rezervler şu anda yaklaşık yüzde 22 seviyesinde olup, bu oran yılın bu dönemi için tarihi düşük bir seviyeye işaret ediyor. Kısa vadeli ve vadeli gaz fiyatlarının birbirine yakın olması sebebiyle kış öncesinde depoları doldurmaya yönelik piyasa teşviki sınırlı kalıyor. Şu anda sadece çatışmanın uzayacağı beklentisiyle ticari aktörler gaz enjekte ediyor.

Federal Şebeke Ajansı ise hacim açısından sorun olmadığını, arz güvenliğinin garantili olduğunu ve tüketici sözleşmelerindeki fiyat garantilerinin ani piyasa şoklarına karşı tampon görevi gördüğünü açıkladı. Ancak çatışmanın süresine bağlı olarak fiyat dalgalanmalarının devam edebileceğini kabul etti.

Avrupa Genelinde Artan Arz Baskısı ve Önlemler

Avrupa gaz fiyatlarının referansı olan TTF, Ras Laffan saldırısından sonra kısa süreliğine megavat saat başına 60 avronun üzerine çıktı; bu rakam savaş öncesinin iki katıydı. Fiyatlar daha sonra yaklaşık 55 avro civarına geriledi.

Enerji danışmanlık firması ICIS, Hürmüz Boğazı'nın üç ay boyunca kapalı kalması halinde fiyatların 85 €/MWh’ye, altı ayda 120 €/MWh’ye ve bir yılda ise 150 €/MWh’ye yükselebileceğini öngörüyor.

Şansölye Friedrich Merz, elektrik üretiminde gaz tüketimini azaltmak amacıyla kömürle çalışan elektrik santrallerinin işletme ömrünün uzatılması önerisini sundu. Bakan Katherina Reiche ise Alman ithalatçıları Azerbaycan ve Cezayir’deki üreticilerle uzun vadeli tedarik sözleşmeleri yapmaya çağırdı.

SEFE ayrıca bu hafta, 2027–2036 yılları arasındaki LNG teslimatlarını kapsayan ve Almanya, Fransa, Hollanda ile Belçika’daki terminalleri hedefleyen yeni bir ihale açtı. Şirket, bu ihalenin Orta Doğu kaynaklı tedarik aksaklıklarını telafi etmeye yönelik olarak tasarlandığını belirtti.

Orta Doğu'daki artan gerilim ve enerji tedarikinde yaşanan gelişmeler, İran'ın ABD üslerindeki elektrik santrallerine saldırı tehdidi gibi önemli olaylarla da bağlantılıdır.