Afganistan'da dini lider Hibetullah Ahundzade tarafından ocak ayında imzalanan ve 60 sayfa, 119 maddeden oluşan 12 No'lu Kararname, hayvanlara kötü muameleye yönelik cezaları aile içi şiddetten daha ağır tutarken, kadınların sosyal ve hukuki durumunu olumsuz etkiliyor.

Kararnamenin Getirdiği Yasal Düzenlemeler

Yeni ceza kanununa göre, eşlerinin izni olmadan akrabalarını ziyaret eden kadınlara ceza verilmekte ve kocalar ile hane reislerinin ev içinde cezayı belirleme ve uygulama yetkisi bulunuyor. Kararname, kadınlara ve çocuklara yönelik şiddeti meşrulaştıran bedensel cezaları öngörürken, ifade ve toplanma özgürlüğünü ihlal eden hükümler de içeriyor.

Cezalar ve Eşitsizlikler

Bu düzenlemeye göre, eşini belirgin şekilde döven erkek 15 gün hapis cezasıyla karşılaşırken, kocasının izni olmadan babasının evine giden kadın ise üç ay hapis cezası alıyor. Ayrıca onu kocasına teslim etmeyen akrabaları da aynı cezaya tabi tutuluyor. BM Kadın Birimi Afganistan Özel Temsilcisi Susan Ferguson, kararnamenin kadın ve erkekler arasındaki yasal eşitliği ortadan kaldırdığını belirtti.

Hayvanlara Kötü Muameleye Ağır Cezalar

Associated Press'in aktardığı üzere, hayvan veya kuş dövüştürenler beş ay hapis cezasına çarptırılırken, bu tür dövüşler Taliban yönetimi öncesi popüler eğlenceler arasında yer alıyordu ve 2021'de yasaklandı.

Sosyal Statüye Göre Farklı Yaptırımlar

Yeni ceza kanunu, aynı suç için sosyal sınıfa göre değişen cezalar içeriyor. Din adamları ve yüksek rütbeli kişiler uyarı alırken, aşiret liderleri ve iş insanları mahkeme celbiyle karşılaşıyor. Sıradan vatandaşlar hapis cezasına çarptırılırken, alt sınıflar bedensel cezalarla cezalandırılıyor. Kararname, en fazla 39 kırbaç cezasının vücudun farklı bölgelerine uygulanmasını öngörüyor.

İdam Cezası ve Diğer Hükümler

İslam Peygamberi Muhammed'e hakaret gibi suçlar idam cezasıyla sonuçlanabilir, ancak fail tövbe ederse ceza altı yıl hapis cezasına dönüşebiliyor. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Cenevre’de yaptığı konuşmada, kararnamenin Afganistan’ın uluslararası yükümlülüklerine aykırı olduğunu vurgulayarak iptal edilmesini talep etti.

"Kadınlar ve kız çocukları bugündür ve gelecektir; ülke onlar olmadan gelişemez." - Volker Türk

Türk, Afgan yetkililere nüfusun yarısını dışlayan politikalarından vazgeçme çağrısında bulundu. Benzer şekilde, kadınların hukuki statüsündeki gelişmeler için Türk Medeni Kanunu'nun kadınların hukuki statüsündeki önemi de önemli bir referans teşkil ediyor.