ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yaşanan gerilimde Fransa, İtalya, İspanya ve İngiltere'nin savaşta yer almaması ve Amerikan savaş uçaklarına hava sahalarını kapatmalarından dolayı büyük bir öfke duyuyor. Bu ülkeler, Hürmüz Boğazı'nın Tahran yönetimi tarafından kapatılmasının ardından güçlü donanmalara sahip olmalarına rağmen bir koalisyon oluşturma konusunda isteksiz davranıyorlar. Bunun nedeni, Çin ile olan ilişkilerini zedelemek istememeleri olarak değerlendiriliyor.

Avrupa'nın Askeri ve Diplomatik Durumu

ABD'nin "gerekirse askerlerimizi çekeriz, Avrupa'yı biz koruyoruz" açıklamaları, Avrupa ülkelerinin askeri açıdan yaşadığı eksiklikler nedeniyle sadece psikolojik bir yıpratmaya yol açmıyor; aynı zamanda Çin'in kıtadaki ülkeler ve İngiltere için önemli bir alternatif olduğunu ortaya koyuyor. Bu ülkeler, Rusya tehdidine karşı çok yönlü bir savunma mekanizması oluşturmayı hedefliyor. Pekin'in Rusya ile iyi ilişkileri ve diplomatik gücü bu noktada önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. Türkiye'nin de benzer özelliklere sahip olması ve birlik içinde popülerliği dikkat çekiyor.

NATO'da Ayrılık İşaretleri

İngiltere, uzun süredir ABD'nin bölgedeki eylemlerine destek verirken, ilk kez "İran bizim savaşımız değil" açıklaması yaparak farklı bir tutum benimsedi. Irak işgali öncesinde ABD-İsrail ittifakına destek veren Londra, bu kez yeni bir yönelime geçti. İspanya ise 7 Ekim'den bu yana Filistin yanlısı bir duruş sergileyerek siyonizme karşı olduğunu açıkça ifade etti ve bu tavrıyla Filistin'i destekleyenlerden takdir topladı. Fransa ve İtalya'nın savaş karşıtı açıklamaları ve uygulamaları ise Trump'ın "Neden müttefikiz?" sorusunu gündeme getirdi.

Trump Yönetiminin NATO Politikası

NATO destekçileri, ittifakın doğası gereği bir savunma paktı olduğunu ve saldırıya uğramayan üyelerin savaşta yer almak zorunda olmadığını belirtiyor. Trump yönetimi ise Avrupa ülkelerinin askeri harcama yapmadan Rusya tehdidini engellediklerini ve bunun bir vefa borcu olduğunu savunuyor. Ancak dış politikada vefa kavramı öncelikli değil. Bu bağlamda Washington yönetimi, üyeliği askıya alarak müttefiklere gözdağı vermeyi planlayabilir. Yine de Trump'ın iki yıl sonra tekrar aday olma hakkı olmadığını hatırlamak gerekiyor. ABD'nin NATO'dan çekilmesi Rusya'nın Avrupa'yı işgaliyle sonuçlanması olasılığını göz önünde bulundurarak, her iki taraf için de olumsuz bir senaryo olarak değerlendiriliyor.

Türkiye'nin Bağımsız Savunma Stratejisi

Türkiye, CAATSA yaptırımlarına rağmen yerli ve milli savunma üretimleriyle önemli bir müşteri konumuna geldi. "Elimizden bir şey gelmiyor" anlayışı yerine çağın gerektirdiği teknolojilerle yenilenen Türk Silahlı Kuvvetleri, ambargo uygulayan birçok hükümete örnek oldu. Avrupa'nın olası bir ayrılık durumunda benzer bir iradeyi gösterip göstermeyeceği ise merak konusu. Her halükarda bağımsızlığın önemi bir kez daha ortaya çıkmış durumda. Bu gelişmeler, Türkiye'nin savunma stratejisi ve bölgesel etkiler başlıklı makalede detaylandırılmıştır.

Bartu Eken / Haber7