Avrupa Birliği Komisyonu, 26 Şubat 2026 tarihinde, üye ülkelerin kendi ülkelerinde güvenli ve yasal kürtaj hakkına sahip olmayan kadınlara destek sağlamak amacıyla bir AB sosyal fonunu kullanabileceklerini açıkladı. Bu karar, "Benim Sesim, Benim Seçimim" girişiminin tüm kadınlar için güvenli ve uygun maliyetli kürtaj erişimini garanti altına alacak bir AB dayanışma mekanizması çağrısına yanıt olarak alındı.

Avrupa Sosyal Fonu Artı (ESF+) Kapsamında Destek

Üye devletler, bu desteği kendi iç hukuklarına uygun ve gönüllülük esasına dayalı olarak, sosyal, eğitim, istihdam ve sağlık politikalarına katkıda bulunan mevcut Avrupa Sosyal Fonu Artı (ESF+) kaynaklarından sağlayabilecek. AB Eşitlik Komiseri Hadja Lahbib, 26 Şubat'ta yaptığı değerlendirmede, mevcut fonun seyahat etmek zorunda kalan, kırsal alanlarda yaşayan ve maddi imkânları kısıtlı kadınlara destek olacağını belirtti.

ESF+, 2021-2027 döneminde 142,7 milyar euro bütçeye sahip olup, ülkelere ayrılan fonlar nüfus büyüklüğüne göre dağıtılıyor. Ancak Komisyon, Aralık ayında Avrupa Parlamentosu'nun bağlayıcı olmayan kararla talep ettiği yeni bir fon mekanizması oluşturma adımını atmaktan kaçındı.

"Benim Sesim, Benim Seçimim" Girişiminin Rolü

Girişimin koordinatörü Nika Kovac, Komisyonun yeni yasal bir araç oluşturmasa da girişimin temel hedeflerine ulaşılabileceğini resmi olarak kabul ettiğini ve uygulama için somut bir yol haritası çizdiğini ifade etti.

"Benim Sesim, Benim Seçimim", Avrupa Vatandaşları Girişimi (ECI) statüsünde yer almakta olup, bu mekanizma, en az yedi AB ülkesinden bir milyon kişinin desteğini alırsa Avrupa Parlamentosu'nda tartışılmasını sağlıyor. Kampanya, AB genelinde 1,1 milyon imza toplayarak, kendi ülkelerinde güvenli kürtaj erişimi olmayan kadınlara yardım amacıyla finansman mekanizması kurulmasını talep eden bağlayıcı olmayan bir Avrupa Parlamentosu kararının onaylanmasını sağladı.

Sivil Toplumun ve Parlamenterlerin Katkısı

Karar öncesinde 100’den fazla Avrupalı parlamenter, Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’e bir mektup göndererek kurum üzerindeki baskıyı artırdı. Kovac, 26 Şubat'taki basın toplantısında, "1,1 milyon vatandaş sesini yükselttiğinde, Avrupa Parlamentosu net demokratik sinyal verdiğinde ve sivil toplum sınırları aşarak harekete geçtiğinde, AB Komisyonu buna kayıtsız kalamaz" dedi.

Kampanyanın iletişim direktörü Nika Povz, imza toplamanın yanı sıra çevrim içi varlığın kampanyanın en önemli araçlarından biri olduğunu belirterek, "Çevrim içi topluluğumuz en güçlü müttefikimiz ve en büyük silahımız oldu" ifadesini kullandı.

AB Ülkelerinde Kürtaj Hakları ve Yasal Durum

Bazı AB ülkeleri kürtaj konusunda oldukça kısıtlayıcı yasalara sahip. Malta'da kürtaja hiçbir koşulda izin verilmeyen tam bir yasak uygulanırken, Polonya’da sadece cinsel şiddet sonucu oluşan gebeliklerde veya kadının sağlığına yönelik risk varsa kürtaj yapılabiliyor. Ocak 2021’de Polonya Anayasa Mahkemesi, fetal anomali durumlarında da kürtajı yasaklamıştı.

Diğer ülkelerde daha esnek yasalar bulunmasına rağmen, kürtajı suç olmaktan çıkaran yasal korumalar, yaygın hizmet ağı, ulusal sağlık sigortası kapsamı veya devlet destekli bilgilendirme çalışmaları eksikliği söz konusu. Avrupa Kürtaj Politikaları Atlası 2025’e göre, Fransa kürtaja anayasal hak statüsü verirken, Lüksemburg ve Hollanda zorunlu bekleme sürelerini kaldırdı. Ancak bazı üye devletlerde yeni kısıtlamalar, sağlık çalışanlarına yönelik artan baskılar ve dezenformasyon yayılması gözlemleniyor. Bu durum, kadın hakları ve hukuk alanında önemli tartışmaları beraberinde getiriyor, benzer şekilde Türk Medeni Kanunu'nun kadınların hukuki statüsündeki önemi de gündemde kalmaya devam ediyor.