Sevgililer Günü yaklaştıkça, pek çok kişi "ruh ikizi" kavramını sorgulamaya başlıyor: Gerçekten bir ruh ikizimiz var mı? "Doğru insan" fikri, tarih boyunca insanların ilgisini çekmiş ve aşkın tesadüfi olmadığı düşüncesi çeşitli kültürlerde farklı biçimlerde ifade edilmiştir.

Ruh İkizi İnancının Tarihsel Kökenleri

Antik Yunan'da Platon, insanların bir zamanlar iki yüzlü, dört kollu ve dört bacaklı bütün varlıklar olduğunu ve tanrı Zeus tarafından ikiye ayrıldıklarını anlatır. Bu efsane, ruh ikizi arayışının şiirsel kökenini oluşturur. Orta Çağ’da ise aşk, şövalyelerin kendini adadığı, çoğu zaman yasak olan derin bir bağlılık olarak tasvir edilmiş; Kral Arthur efsaneleri bu temayı işler. Rönesans’ta Shakespeare, "kaderin ayırdığı aşıklar" temasını işleyerek, çiftlerin aile ya da kader engelleri yüzünden ayrı düştüğünü anlatmıştır. Günümüzde ise Hollywood ve aşk romanları peri masalı tarzında hikayeler sunmaktadır.

Modern Bilimin Ruh İkizi Hakkındaki Bulguları

Cambridge'deki Anglia Ruskin Üniversitesi'nden Sosyal Psikoloji Profesörü Viren Swami, Orta Çağ Avrupası kahramanlık hikayelerini inceleyerek, bu anlatıların "hayat boyu tek kişiyle evlenme" fikrini güçlendirdiğini belirtmektedir. Sanayileşmeyle beraber toplumsal bağların zayıflaması, bireyleri "kurtaracak" özel birini aramaya yönlendirmiştir. Günümüzde ise flört uygulamaları bu arayışı algoritmalara dönüştürmekte ve çoğu kişi için gerçek anlamda ruhsuz bir deneyim haline gelmektedir.

ABD Brigham Young Üniversitesi’nden Profesör Jason Carroll, "ideal kişi" arayışına sempatiyle yaklaşırken, ruh ikizi fikrinin bırakılması gerektiğini vurgulamaktadır. Ona göre, ideal ilişki yıllar içinde emekle şekillenen, uyum ve sabır gerektiren bir süreçtir. "Ruh ikizi tuzağı" adı verilen psikolojik kavram, doğru ilişkinin emek gerektirdiğiyle kader inancı arasındaki farkı ortaya koymaktadır. Houston Üniversitesi'nden Profesör C. Raymond Knee liderliğindeki araştırmalar, ilişkilere kader gözüyle bakanların bağlanma konusunda daha şüpheci olduğunu, gelişim odaklı olanların ise zorluklara rağmen bağlı kalmaya devam ettiğini göstermiştir.

Travma Bağı ve Kimyanın Rolü

Londra'da aşk koçu Vicki Pavitt, ruh ikizi olduğunu düşünen ancak ilişkilerinde manipülasyon ve kaygı yaşayanlara destek olmaktadır. Pavitt, güçlü kimyanın bazen eski travmalarla bağlantılı olabileceğini ifade eder ve bu durumu "travma bağı" olarak tanımlar. Kanada psikologları Donald Dutton ve Susan Painter’ın 1993 tarihli çalışması, çekim ve acımasızlık arasında gidip gelen partnerlere bağlılığın şiddet görenlerden daha yoğun olduğunu ortaya koymuştur.

Biyoloji ve Matematik Perspektifi

Hormonal doğum kontrol yöntemlerinin çiftlerin birbirine duyduğu çekimde etkili olabileceği araştırmalarla gösterilmiştir. Bu da "tek gerçek ruh ikizi" kavramını zorlaştırmaktadır. Vanderbilt Üniversitesi’nden Dr. Greg Lao’nun geliştirdiği uyum algoritması, birden fazla ideal eş olabileceğini ortaya koymaktadır. Algoritmaya göre, bireylerin çoğunlukla ikinci ya da üçüncü tercihlerine eşleşmeleri daha yaygındır.

Günlük Hayatta Sevgi ve İlişkiler

Open University’den Profesör Jaqui Gabb, 2015 yılında yaptığı "Kalıcı Aşk" araştırması ile 5 bin kişi ve 50 çifti incelemiştir. Çalışma, büyük jestlerden ziyade günlük küçük özenli davranışların, örneğin sürpriz hediyeler veya basit jestlerin, ilişkide değerli hissettirdiğini göstermiştir. Bu tür davranışlar, çoğu katılımcı için maddi ya da romantik beklentilerden daha öncelikli olmuştur.

Carroll, bilimsel yaklaşımın romantizmi öldürmediğini, aksine zor zamanlarda ilişkinin gelişmesine katkı sağladığını ifade etmektedir. Pavitt ise "gerçekten harika bağ kurabileceğiniz birçok insan olduğunu bilmek ve mükemmel olmasını beklememek" şartıyla, doğru kişinin varlığına inanmanın faydalı olabileceğini belirtmektedir.

Sonuç: Ruh İkizi Bir Efsane mi, Gerçek mi?

Bilim, kaderci yaklaşımın aksine, ilişkilerin emekle şekillendiğini ve ruh ikizi kavramının bazen ilişkilere zarar verdiğini ortaya koymaktadır. Uzun vadeli ilişkilerde sorunlarla mücadele etmek kaçınılmazdır ve bu süreç çiftleri birbirine daha da yakınlaştırır. "Ruh ikizi" kavramı, aşkın zor olmaması gerektiği beklentisinden doğan bir tuzaktır; gerçek sevgi, kusurlarıyla birlikte kabul etmek ve birlikte büyümektir.

Bu yazı, BBC Türkçe ve Florence Freeman’ın katkılarıyla hazırlanmıştır.