Portekiz’in Grândola ilçesine bağlı Galé-Fontainhas Plajı yakınlarında yaklaşık 10 milyon yıl öncesine tarihlenen iki balina iskeleti keşfedildi.

Fosiller, bölgede etkili olan şiddetli fırtınaların kumları yerinden oynatması sonucu gün yüzüne çıktı. Yerel yönetim, büyük fosil çıkarma konusunda deneyimli Lourinhã Müzesi’nden destek talebinde bulundu.

İzinlerin alınmasının ardından Lourinhã Müzesi, Lizbon Üniversitesi Fen Fakültesi’ne bağlı Dom Luiz Enstitüsü ve Ulusal Doğa Tarihi ve Bilim Müzesi’nden paleontologlar ile belediye teknik ekiplerinden oluşan bir ekip kazı çalışmalarına başladı.

Kazı Çalışmalarının Zorlukları

Gelgitlerin kazı alanına erişimi sınırlaması nedeniyle yürütülen çalışmalar, kazı, koruma, paketleme ve taşımayı içeren karmaşık bir operasyon haline geldi.

Miosen Dönemine Ait Fosiller

Yerel yetkililer, fırtınaların yaklaşık 100 metreden uzun bir tortul kaya tabakasını ortaya çıkardığını belirtti. Bu tabakaların, yaklaşık 10 milyon yıl önce sığ bir deniz ortamında oluşan ve Miosen dönemine ait Alcácer do Sal Formasyonu’na ait olduğu ifade edildi.

Kazı sırasında balina, yunus, kaplumbağa, köpekbalığı ve kemikli balık kalıntılarının yanı sıra muhtemelen kuşlara ait fosiller tespit edildi. Ayrıca midyeler ve "barnacle" olarak bilinen deniz kabukluları gibi çok sayıda omurgasız canlı fosili de bulundu.

Avrupa’nın En İyi Korunmuş Balina Fosilleri

En dikkat çekici bulgular, Mysticeti grubuna ait iki kısmi balina iskeleti oldu. Bu grup, günümüzde yaşayan gri balina ve mavi balina gibi bıyıklı balinaları kapsıyor.

Bilim insanlarına göre bulunan iskeletler, Portekiz’de Miosen dönemine ait en iyi korunmuş balina fosilleri arasında yer alıyor ve Avrupa’daki en iyi örneklerden biri olma potansiyeli taşıyor.

İskeletlerden birinde kafatası, iki neredeyse tam alt çene kemiği ile bazı omurlar ve kaburgalar yer alırken, diğerinde neredeyse tam bir kafatası, alt çene parçaları, çok sayıda omur ve kaburga ile ön uzuvlara ait kemikler bulunuyor.

Bilimsel Önemi

Araştırmacılar, bu fosillerin incelenmesinin ilkel balinaların evrimi, yaşam biçimleri ve yaşadıkları deniz ortamı hakkında önemli bilgiler sağlayabileceğini belirtiyor.

İlk değerlendirmelere göre, balinaların yaklaşık 10 milyon yıl önce Portekiz kıyılarında oldukça yaygın olan küçük ve orta boy balinaları içeren Cetotheriidae ailesine ait olabileceği düşünülüyor.

Fosiller önümüzdeki haftalarda ayrıntılı inceleme için Lourinhã Müzesi’nin laboratuvarına taşınacak. Araştırmacılar, bu önemli paleontolojik keşfin ilerleyen dönemde bilim dünyası ve kamuoyuyla paylaşılacağını ifade ediyor.