NASA, çarşamba günü dört astronotu Ay’a doğru tarihi bir yolculuğa çıkardı. Bu görev, son 50 yılı aşkın sürede gerçekleştirilen ilk insanlı Ay misyonu olma özelliği taşıyor. Üç Amerikalı ve bir Kanadalı astronottan oluşan ekip, 32 katlı Space Launch System roketiyle Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatıldı.

Fırlatma anını izlemek üzere on binlerce kişi merkez ve çevresindeki alanlarda toplandı. Sahiller ve yollar kalabalıklarla dolarken, bu görüntüler 1960’lar ve 1970’lerdeki Apollo Ay görevlerini akıllara getirdi. Artemis II, NASA’nın Ay’da kalıcı bir varlık kurma stratejisinin önemli bir adımı olarak görülüyor.

Görev Detayları ve Mürettebat

Artemis II, Apollo astronotlarının Ay’a gönderildiği aynı fırlatma rampasından havalandı. Ekipte Amerikalı Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Kanadalı Jeremy Hansen bulunuyor. Uçuşun beşinci dakikasında Komutan Wiseman, “Harika bir Ay doğuşu görüyoruz, doğrudan ona doğru ilerliyoruz” dedi.

Rokete hidrojen yakıtı yüklenirken bazı teknik zorluklar yaşandı. Yıl başında yapılan testte hidrojen sızıntıları nedeniyle gecikmeler yaşanmıştı. Ancak bu kez NASA, önemli bir sızıntı olmadığını açıkladı ve 2,6 milyon litreden fazla yakıt sorunsuz yüklendi. Batarya sensörlerindeki arızalar ve uçuş sonlandırma sistemine komut iletilememesi gibi sorunlar ise kısa sürede giderildi.

Ay’a Yakın Geçiş ve Rekorlar

Planlandığı gibi ilerlerse, astronotlar insanlık tarihindeki en uzak noktaya giderek yeni bir rekora imza atacak. Apollo 8 görevinin aksine, ekip Ay yörüngesinde kalmayacak; Ay’ın yakınından geçip yaklaşık 6 bin 400 kilometre ilerleyerek Pasifik Okyanusu’na iniş yapacak.

Görev, Ay’a katılan ilk siyahi astronot, ilk kadın ve ilk ABD vatandaşı olmayan astronotu da içerecek. Ayrıca Space Launch System roketinin ilk mürettebatlı uçuşu olacak. Artemis programı, Apollo’nun Sovyetler Birliği ile rekabet döneminden farklı olarak, Ay’da kalıcı üs kurmayı amaçlıyor.

Görev Süreci ve Gelecek Planları

Astronotlar, 10 günlük görev süresince kapsülü test etmek için ilk 25 saatte Dünya yörüngesinde kalacak, ardından ana motor ateşlenerek Ay’a doğru yol alınacak. 2028’de planlanan Ay inişi için zemin hazırlaması yapılacak. Ay’a yakın geçişten dört gün sonra, astronotlar kol uzunluğunda bir basketbol topu büyüklüğündeki Ay’ı gözlemleyebilecek; ayrıca daha önce görülmemiş yüzey detayları ve tam Güneş tutulması görüntüleri izlenecek.

NASA Yönetimi ve Uluslararası Rekabet

NASA Yöneticisi Jared Isaacman, fırlatma sonrası yaptığı açıklamada, “NASA, astronotları Ay’a gönderme işine geri döndü” diyerek yarım asırlık arayı “kısa bir ara” olarak nitelendirdi. ABD’nin Ay’a yönelik yatırımları genellikle Çin ile 2030’a kadar insanlı Ay inişi hedefi bağlamında değerlendiriliyor.

Isaacman, rekabetin bir ülkenin kaynaklarını harekete geçirmek için faydalı olduğunu belirtti ve “Şu anda kesinlikle rekabet içindeyiz” dedi. Artemis programı, önceki ABD Başkanı Donald Trump’ın baskısıyla hızlandırıldı. Trump, insanlı Ay inişinin 2029 başkanlık dönemi bitmeden gerçekleştirilmesini istiyor. Ancak 2028 hedefi, özel sektör teknolojilerine dayandığı için uzmanlar tarafından temkinle karşılanıyor.

NASA, görevle ilgili risk değerlendirmesini halka açıklamayı reddetti. Yetkililer, başarının genel kabul gören yüzde 50 ihtimalin üzerinde olduğunu belirtmekle birlikte, kesin oranı paylaşmadı.

Trump’ın Açıklamaları

Donald Trump, fırlatmanın ardından Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda ABD’nin ekonomik, askeri ve uzay alanında üstünlüğünü vurgulayarak, “Amerika sadece rekabet etmez, domine eder ve tüm dünya bunu izliyor” ifadelerini kullandı.

Artemis II mürettebatına destek veren Apollo astronotu Charlie Duke, programın gençler için ilham kaynağı olduğunu belirtti.