Artemis II görevinin en kritik safhası olan Dünya'ya dönüş süreci, mürettebat için büyük bir sınav olarak önlerinde duruyor. ABD Doğu Saati ile Cuma günü saat 20.00 civarında (Türkiye saatiyle Cumartesi 03.00) Orion kapsülünün San Diego açıklarında okyanusa inişi planlanıyor.

Uzay yolculuğunun ardından bu anı bekleyen Artemis II pilotu Victor Glover, uzaydan basına yaptığı açıklamada, "3 Nisan 2023'te göreve başlandığından beri aslında Dünya'ya dönüşü düşünüyorum" dedi. Glover, atmosferden geçişin etkileyici bir deneyim olduğunu da sözlerine ekledi.

Hazırlık Çalışmaları ve Dönüş Prosedürleri

Mürettebat, uzaydaki son tam günlerinde Dünya'ya dönüş için gerekli hazırlıkları sürdürüyor. Atmosfere giriş ve denize iniş prosedürleri tekrar gözden geçirilirken, yerçekimine dönüşte oluşabilecek baş dönmesini azaltan basınç giysileri test ediliyor.

Orion'un mürettebat modülü, servis modülünden kapsül Dünya'nın üst atmosferine ulaşmadan yaklaşık 20 dakika önce ayrılacak. Kapsül, ısı kalkanını aşırı sıcaklardan koruyacak şekilde konumlanarak astronotları güvenli tutacak. Gerekirse, atmosfere girişten yaklaşık 16 buçuk dakika önce son yörünge düzeltme manevrası da gerçekleştirilecek.

Atmosfere Girişte Hassasiyet

Queensland Üniversitesi Hipersonik Araştırmalar Merkezi'nden Dr. Chris James, atmosfer giriş açısının çok küçük bir hata payı bulunduğunu belirtiyor. "Eksi ya da artı bir derece hata ciddi sonuçlar doğurabilir" diyen James, "Yanlış açıyla girildiğinde araç atmosferde yanabilir ya da atmosferden sekebilir" ifadelerini kullandı.

Atmosferdeki Zorlu Anlar

Artemis II uçuş direktörü Rick Henfling, atmosfer girişinin 122 kilometre yükseklikte gerçekleşeceğini ve bu andan itibaren sürecin heyecanlı hale geleceğini söyledi. Orion'un ısı kalkanı yaklaşık 2.700°C sıcaklığa maruz kalacak. İlk insansız Artemis görevinde ısı kalkanında hasar oluşmuştu ancak mühendisler bu defa giriş açısını ayarlayarak sorunu giderdiklerinden emin.

Henfling, atmosfer girişinden okyanusa inişe kadar olan sürenin sadece 13 dakika olduğunu belirtti. Yaklaşık 24 saniye sonra kapsülün Dünya ile iletişimi kesilecek; bu durum altı dakika sürecek. James, bu kesintinin yüksek hızda ilerleyen aracın çevresinde oluşan plazmadan kaynaklandığını açıkladı.

Parachütler ve İniş Süreci

İletişim kesintisi sona erdiğinde Orion yaklaşık 46 km yükseklikte olacak ve hızla alçalıyor olacak. Henfling, iniş alanına birkaç on mil mesafede olduklarını ve odaklarının paraşütlerin açılması olduğunu söyledi.

Uzay aracı, saatte 40 bin km'yi aşan hızla atmosferde fren yapacak. Dr. James, atmosferin sürtünme kuvvetinin aracın hızını azaltmada önemli rol oynadığını belirtti. Giriş açısı insan sağlığı için uygun şekilde ayarlanarak maruz kalınan G kuvveti azaltılıyor.

İlk olarak iki fren paraşütü yaklaşık 6,7 km yükseklikte açılarak hız saatte yaklaşık 322 km'ye düşürülecek. Ardından ana paraşütler 1,8 km yükseklikte açılarak kapsül ve mürettebatın saatte yaklaşık 32 km hızla yumuşak bir iniş yapması sağlanacak.

Denize İniş ve Kurtarma Operasyonu

California açıklarında bekleyen kurtarma ekibi astronotları karşılayacak. Kapsül dik, ters veya yan pozisyonda suya temas edebilir. Parlak turuncu hava yastıkları şişerek kapsülü dik konuma getirip mürettebatın güvenli çıkışını sağlayacak.

Orion programı yardımcı yöneticisi Debbie Korth, mürettebatın kurtarılıp iki saat içinde sağlık birimine ulaştırılmasının beklendiğini açıkladı. Astronotların iniş sonrası 24 saat içinde San Diego Deniz Üssü'ne geri getirilmeleri planlanıyor.

Görev tamamlandıktan sonra, ekip katı zemine basarak bu eşsiz yolculuğu değerlendirme şansı bulacak ve Ay'ın etrafında uçan seçkin 24 astronot arasına katılacaklar.

Dr. James, "Bu, son 50 yılda insanların Dünya'ya yaptığı en hızlı atmosfer girişidir" diyerek NASA'nın astronotları güvenle geri getirme görevine ne kadar önem verdiğini vurguladı. "Ancak onları Dünya'ya sağ salim döndüğünü görene kadar içimde bir parça rahat etmeyecek" dedi.