Tüm Otopark Entegratör Yatırımcı ve İşletmecileri Derneği (TODER) Başkanı Selami Balcı, İstanbul'daki otopark sorununu planlı ve yönetilebilir bir şekilde çözmenin mümkün olduğunu belirtti. Balcı, 15 yıldır süren çalışmalar sonucunda "Otopark Kanun Tasarısı" hazırladıklarını açıkladı.

Anadolu Ajansı'nın (AA) "İstanbulluların Otopark Çilesi" başlıklı dosya haberinin bu bölümünde, TODER tarafından sunulan kanun tasarısı önerisi detaylandırıldı.

İstanbul'da Artan Araç Sayısı ve Yetersiz Otopark Kapasitesi

Balcı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 2026 itibarıyla İstanbul'da trafikte kayıtlı motorlu araç sayısının 6 milyonu geçtiğini ve bu sayının aylık olarak artmaya devam ettiğini söyledi. Kent genelinde otopark kapasitesine ilişkin kapsamlı bir çalışmanın en son 2014 yılında yapıldığını aktaran Balcı, o dönemde yol üstü ve katlı otopark kapasitelerinin yaklaşık 2 milyon 500 bin olduğunu, ancak geçen 12 yılda talebin iki kattan fazla artmasına rağmen kapasitenin neredeyse değişmediğini ifade etti.

Araçların günlük ortalama kullanım sürelerine değinen Balcı, bu araçların yaklaşık 2 saat trafikte, 22 saat ise park halinde olduğunu belirtti. Çoğunluğunun geçici olarak yol üstüne park ettiğini vurgulayan Balcı, bunun şehir yaşamını olumsuz etkilediğini, acil ulaşım yollarını kapattığını ve park sorunu yarattığını dile getirdi.

Toplumsal Etkiler ve Yürüyüş Konforu

Balcı, park sorunlarının sosyal hayatı da etkilediğine dikkat çekerek, kaldırımların yol kotuyla birleştirilmesi sonucu yayaların yürüyüş konforunun azaldığını söyledi. Bu durumun yayaların trafik içinde can güvenliği riskiyle karşı karşıya kalmasına neden olduğunu belirtti.

Otopark Talebinin Planlı Yönetimi

Otopark arzının talep ile eşgüdümlü olarak artması gerektiğini vurgulayan Balcı, bu talebin ancak planlama ve yönetimle karşılanabileceğini ifade etti. İstanbul'da yol dışı otoparkların yarısının "fonksiyon otopark" olarak nitelendirilebileceğini söyleyen Balcı, bu otoparkların başta kamu binaları, hastaneler, oteller, alışveriş merkezleri ve ticarethaneler olmak üzere çeşitli yerlerde bulunduğunu belirtti. Bu alanların paylaşım yoluyla yönetilmesi gerektiğini ve bu sürecin ilçe belediyeleri aracılığıyla yürütülmesi gerektiğini dile getirdi.

İstanbul'un Tüm İlçelerinde Artan Otopark İhtiyacı

2014 yılında otopark ihtiyacı olmayan ilçelerin bugün bu ihtiyacı hissettiğini belirten Balcı, İstanbul'un 39 ilçesinde gece konut bölgelerinde ve gündüz iş yerleri bölgelerinde otopark ihtiyacının çok yüksek olduğunu söyledi. "Park et, devam et" uygulamasının sadece geçici çözüm sunduğunu ifade eden Balcı, kalıcı çözüm için tüm otopark alanlarının planlanması ve yönetilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, araç satın alırken park yerinin belge altına alınmasının zorunlu olması gerektiğini, buna "garaj tapusu", "otopark kira sertifikası" veya "park izin belgesi" denilebileceğini ifade etti.

Türkiye ve İstanbul'da Araç Sahipliği Oranları

Balcı, Türkiye'deki araç sahipliği oranının düşük ancak artış hızının yüksek olduğunu belirtti. Dünyadaki gelişmiş şehirlerde 1000 kişiye 650-700 araç düştüğünü, İstanbul'da ise bu oranın 300 civarında olduğunu söyledi. Ancak artış hızının yakın zamanda bu sayının 600 seviyesine ulaşabileceğine dikkat çekti. Bu nedenle araç sayısı ve otopark yönetiminin acilen kanunla düzenlenmesi gerektiğini ifade etti.

Otoparkın Çok Yönlü Önemi

Balcı, bazı gelişmiş şehirlerde metrekareye düşen insan sayısının İstanbul'dan fazla olmasına rağmen yol üstü park yasağı uygulandığını belirtti. İstanbul için uygun modeller geliştirilmesi gerektiğini söyledi. TODER'in 15 yıllık deneyimiyle hazırladığı Otopark Kanun Tasarısı'nı kamuoyuyla paylaşmak istediklerini açıkladı.

Ayrıca, İstanbul'da 2 bin 500 kamu binası bulunduğunu ve buralarda 300 kapasiteli otoparklar kurulmuş olsaydı, şehrin otopark sorununun kamulaştırmaya gerek kalmadan çözülebileceğini ifade etti. Bu alanların mahallelerde merkezi konumlarda ve yaya mesafesinde olduğunu vurguladı.

Otoparkın sadece bir hizmet sektörü olarak görülmemesi gerektiğini belirten Balcı, otoparkın yüzde 30 ekonomi ve finans, yüzde 30 mimarlık ve mühendislik, kalan kısmının ise sosyoloji, psikoloji ve otopark kültürü gibi farklı disiplinleri kapsayan çok yönlü bir ekosistem olduğunu söyledi.

İstanbul'da Park İhtiyaçları ve Acil Eylem Planları

Balcı, otoparkların acil eylem planlarında kentlerin önemli barınma alanları olduğunu kaydetti. İstanbul'da gündüz saatlerinde dinamik, gece ise statik park sorunlarının yaşandığını belirtti. Dinamik otopark ihtiyacının en fazla olduğu ilçelerin Kadıköy, Beşiktaş, Beyoğlu, Şişli ve Fatih olduğunu, statik otopark ihtiyacının ise Ümraniye, Bağcılar ve Esenler ilçelerinde daha yoğun olduğunu açıkladı.