Erzurum’da bir çiftçinin hayvanlarını otlatırken tesadüfen keşfettiği 2,500 yıllık Taş Baba heykeli, Erzurum Müzesi’nde sergilenmeye başladı ve ziyaretçilerin dikkatini çekiyor. Orta Asya Türk kültürünün Anadolu’daki nadir örneklerinden biri olan bu eser, Türkiye’de eşi olmayan nadide bir parça olarak öne çıkıyor.

Çiftçinin Duyarlılığı Eseri Gün Yüzüne Çıkardı

2020 yılında Erzurum’un Şenkaya ilçesine bağlı Ormanlı Mahallesi’nde hayvanlarını otlatan Aytaç Alver, üzerinde motifler bulunan bir taş fark etti. Bu durumu hemen Müze Müdürlüğü yetkililerine bildiren Alver’in ihbarı üzerine bölge arkeologlar tarafından incelendi. Yapılan detaylı araştırmalar ve restorasyon çalışmalarının ardından eser, Kıpçaklar dönemine ait yaklaşık 2,500 yıllık bir Taş Baba heykeli olarak tanımlandı.

123 santimetre uzunluğunda ve 45-47 santimetre genişliğindeki heykel, titiz bir konservasyon sürecinden geçtikten sonra Erzurum Müzesi’nde sergilenmeye başladı.

Türkiye’de Eşi Benzeri Olmayan Tarihi Değer

Taş Baba heykelleri, özellikle Orta Asya Türkleri arasında soylular için yapılan kurgan mezarlarının üzerinde yer alan ve ölen kişiyi simgeleyen şahide taşlarıdır. Erzurum’daki bu eser, Türkiye’de bir ilk ve tek örnek olarak kabul ediliyor.

Müze yetkilileri, "Taş Baba, İslamiyet öncesi Türklerde büyük devlet adamlarının mezarlarına dikilen şahide taşlarıdır. Heykelin üzerinde, Türk geleneklerine uygun olarak elinde ‘bengü bade’ kasesi ve belinde sıralı kemer yer alıyor," ifadelerini kullandı.

Orta Asya Kökenli Benzersiz Bir Eser

Kemerin, vefat eden Türk büyüğünün makam ve rütbesini simgelediğini belirten yetkililer, "Kemer üzerindeki çizgi sayısı makamın yükselişini gösterir. Elindeki 'Bengü Bade', ölen kişinin sonsuzluk kadehini içerek ölümsüzlüğe eriştiğini temsil eder. Bu eserin orijinalleri Orta Asya’da bulunuyor. Anadolu’daki Türk yayılımının somut kanıtlarından biri olan bu eser, yaklaşık 2,500 yıl öncesine ait ve ülkemizdeki tek örnektir," dedi.

Erzurum Müzesi’nin en değerli parçalarından biri olarak her gün yüzlerce tarih tutkunu tarafından ziyaret edilen Taş Baba heykeli, özellikle çocukların büyük ilgisini çekiyor.

Kaynak: İHA