Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şubesi'nin 4. Olağan Genel Kurulu'nda duyurulan üç armağandan biri olan tarihi Erzurum Marşı, yeniden seslendirilip kaydedilerek sosyal medya platformlarında paylaşıldı. Şehirde büyük ilgi gören bu çalışma, kısa sürede yaklaşık 500 bin kez izlendi.

Erzurum Marşı'nın Dijital Yeniden Doğuşu

TDED Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş, Erzurum Marşı'nın şehir hafızasını ve milli kültürünü yeni nesillere aktarmayı hedeflediklerini belirtti. Ertaş, marşın 12 Mart 1918'den 12 Mart 1921'e kadar okullarda ve milli gün törenlerinde okutulduğunu ancak bugün elimizde tarihi bir kaydının bulunmadığını söyledi.

Dernek olarak yaptıkları araştırmalar sonucunda, Erzurum Marşı'nın Kafkas İslam Ordusu Marşı ile aynı beste üzerine söylendiği bilgisini edindiklerini ifade eden Ertaş, "Dijital teknolojiden faydalanarak aynı besteyle ses kaydını oluşturduk" dedi. Şiirin sözleri Müstak Sıdkı Dursunoğlu'na ait olup müzik düzenlemesini TDED Erzurum Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Uğurlu, görsel düzenlemesini ise Hatice Nur Ertaş gerçekleştirdi.

Erzurum Marşı'nın Tarihçesi

Erzurum Marşı, 12 Mart 1918'de şehrin düşman işgalinden kurtuluşundan 12 Mart 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin İstiklal Marşı'nı kabulüne kadar milli marş olarak kullanıldı. Marşın bestesi, Nuri Paşa komutasındaki Kafkas İslam Ordusu'nun marşı ile aynıdır.

Türk ordusunun Erzurum'u kurtarmasından sonra Kafkas İslam Ordusu ile birleşerek Bakü'yü de kurtardığı, bu olayın Azerbaycan'ın bağımsızlığının müjdesi olduğu belirtiliyor. Erzurum'un kurtuluş tarihi 12 Mart 1918, Azerbaycan'ın ise 28 Mayıs 1918 olarak kayıtlara geçmiştir.

Kafkasya yollarının merkezleri olan Erzurum ve Gence arasında dil, müzik ve kültür açısından birçok benzerlik mevcuttur. İşgal döneminde Müslüman halk, Gence ve Bakü'den lojistik destek almıştır.

Kafkasya/Bakü İslam Hayriye Cemiyeti, 1918'de Bakü ve çevresinde, Erzurum ve Kars bölgelerinde Bolşevik-Taşnak güçlerinin Türk nüfusa yönelik katliamları sırasında yardımlar sağlamak amacıyla kurulmuştur. Bu cemiyet, Kafkas İslam Ordusu'na lojistik ve moral destek sunmuştur. Bakü'nün kurtuluş operasyonunu gerçekleştiren taburun komutanı Erzurumlu Mürsel Paşa'dır.

Erzurum Marşı'nın bestesi, ilerleyen yıllarda İzmir Marşı'nın bestesi olarak da kullanılmıştır. Bu konuda Murat Ertaş'ın 2012 yılında Beyazşehir Palandöken dergisinde yayımlanan bir makalesi bulunmaktadır.

Erzurum Marşı'nın Sözlerinden Örnek

Tarihler ağlar vatan yanarken
Elleri öz vatanda nara atarken
Ufukta ümidin nuru batarken
İlk sesi haykıran yüce Erzurum
Vatanı kurtaran yüce Erzurum

Erzurum Marşı, bölgenin milli tarihine ve kültürel hafızasına ışık tutan önemli bir eser olarak yeniden hayat bulmuştur.