Ramazan ayı öncesi ve süresince "Teravih namazı farz mı, vacip mi, sünnet mi?" sorusu sıkça gündeme geliyor. Özellikle ilk teravih namazı öncesinde ibadetini doğru şekilde yerine getirmek isteyenler, teravih namazının İslam’daki yeri ve dini hükmü hakkında detaylı bilgi arayışında bulunuyor.

Teravih Namazının Tarihçesi ve Rekat Sayısı

Hz. Peygamber’in (s.a.s.) teravih namazlarının kaç rekat olduğu konusunda kesin bir rivayet bulunmamaktadır. Bazı kaynaklarda onun vitir dahil 23 rekat teravih kıldığı yönünde rivayetler yer almakla birlikte (İbn Ebî Şeybe, el-Musannef, 2/164 [7692]; Beyhakî, es-Sünenü'l-kübrâ, 2/698 [4286]) bu rivayetler fukaha tarafından farklı şekillerde değerlendirilmiştir.

Hz. Âişe’nin aktardığına göre, Resulullah (s.a.s.) Ramazan ve diğer gecelerde genellikle 11 rekattan fazla nafile namaz kılmazdı (Buhârî, Teheccüd, 16 [1147]; Müslim, Salâtü'l-Müsâfirîn, 125 [738]). Bazı rivayetlerde bu sayı 13 rekat olarak geçmektedir (Müslim, Salâtü'l-Müsâfirîn, 123-124). Ancak bu rivayetlerin doğrudan teravih namazına ilişkin olduğu kesin değildir.

Hz. Ömer Döneminde Teravih Namazı ve Cemaatle Kılınışı

Teravih namazının cemaatle kılınması Hz. Ömer döneminde başlamıştır. Bu döneme ait rivayetlerde teravihin 20 veya 11 rekat olarak kılındığı belirtilir (İbn Ebî Şeybe, el-Musannef, 2/162-163 [7671-7683-7684]). Ancak sonraki dönemlerde teravih namazı 20 rekat olarak yerleşmiş ve günümüze kadar cemaatle bu şekilde devam etmiştir (İbnü'l-Hümâm, Fethü'l-kadîr, 1/450; ‘Aynî, ‘Umde, 11/126-127; Mâverdî, el-Hâvî, 2/290-291; Şevkânî, Neylü'l-evtâr, 3/53).

Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali dönemlerinde de teravih namazı cemaatle 20 rekat olarak kılınmış, sahabe bu konuda itirazda bulunmamış ve alimler tarafından kabul edilmiştir. Bugün de Türkiye başta olmak üzere birçok İslam ülkesinde teravih namazı cemaatle 20 rekat olarak eda edilmektedir.

Teravih Namazının Evde Kılınması

Teravih namazı nafile bir ibadet olduğu için farz gibi görülmemelidir. Bu nedenle, yorgunluk, meşguliyet gibi sebeplerden dolayı evde 8, 10, 12, 14, 16 veya 18 rekat kılınması da sünnetin yerine getirilmesi anlamına gelir. Ancak mümkün olduğunca cemaate katılmaya çalışmak daha faziletlidir.

"Resûlullah (s.a.s.) Ramazan'ın son on günü gecelerini ibadet ve zikirle ihya eder, ailesini uyandırır, ibadete ağırlık verirdi." (Müslim, İ'tikâf, 7-8 [1174-1175]; bk. Buhârî, Fazlu leyleti'l-kadr, 5 [2024])

Sonuç olarak teravih namazı evde kılınabilir ve farklı rekat sayılarına göre eda edildiğinde de dini hüküm açısından geçerlidir. Ancak topluca cemaatle kılınması İslam toplumunda daha çok tercih edilmektedir.