İnsan için gerçek değerin makamdan değil, karakterden kaynaklandığını vurgulamak gerekir. Bu düşünce, makam ile karakteri karşıt ya da çatışan kavramlar olarak görmekten uzak, ikisini birbirine zorla tercih ettirmeden ifade edilmektedir.

Bir kişiyi yücelten unsur, oturduğu koltuğun yüksekliği değil; güçlü karakteri ve derin ahlaki değerlere sahip olmasıdır. Makam sahibi olmak kolaydır, ancak değerli olmak ve değerini korumak zordur. Bir kurumda yükselme, liyakat, yetenek, deneyim ve çabayla birlikte sağlam karaktere dayanmalıdır.

Yaltaklanma ile Yükselmenin Sakıncaları

Patronun ya da üst yöneticinin etrafında yaltaklanarak yükselmek, karakterin makama feda edilmesi anlamına gelir. Çalışanlar iyi bilir ki, bazı pozisyonlar liyakatle değil, yaltaklanmayla elde edilir. Eğilerek yükselenler, kendi gibi eğilmeye razı olanları tercih eder; omurgasız kişilerle çalışır ve yanlarında doğruları değil, dalkavukları bulundururlar.

Başını dik tutan, vicdanının sesini dinleyen biri görüldüğünde rahatsızlık duyulur ve onu yıkmaya çalışırlar. Çünkü doğruluk ve dürüstlük, mevcut çıkar düzenini sarsan değerlerdir. Yaltaklanmaya dayalı yükseliş, makamları ehliyetsiz kişilere teslim eder; bu da iş kalitesini düşürür.

Karakterden Taviz Vermeden Yükselmek

Bazı kişiler hızlıca merdivenleri tırmanır; ancak bu süreçte biraz eğilmek karakteri aşındırabilir. Eğile eğile çıkılan basamakların sonunda ulaşılan makam yüksek olabilir, fakat karakter zayıflamış, omurgasız hale gelmiş olabilir. Yetki artarken vakar ve olgunluk azalır. İmza gücü büyür, fakat insan küçülür.

Gerçek yükseliş, haksızlık ederek ve başkalarının sırtına basarak değil; hak ederek, kişiliğini ve onurunu koruyarak gerçekleşir. Eğilmeden yürüyebilenler azdır; ancak sağlam karakter ve gerçek şahsiyet onlardadır.

İman, İbadet ve Karakter Sağlamlığı

İman ve ibadetler, özellikle namaz ve oruç, insanın karakterini güçlendirir. İnsan çoğunlukla bulunduğu makam ve banka hesabındaki parayla ölçüldüğünü düşünür. Oysa mevki, makam ve güç insanı büyütmez; insan bulunduğu yere değer katar.

Unvanı ve süslü bir levhası olmayan birçok kişi vardır; ancak sözlerine güvenilir, adaletli olduğundan itimat edilir, duruşuna saygı duyulur. Hakikate bağlılık, insanı güvenilir kılar ve güven hayatın temelidir.

Makamların Geçiciliği, Karakterin Kalıcılığı

Makam geçicidir, güç değişkendir. Bugün var olan yarın yok olabilir. Ancak karakter, insanın ardında bıraktığı en sağlam izdir. Karakter sağlamlığı; istikamette yaşamak, varoluş amacına uygun davranmak, omurgalı olmak ve değerlerden taviz vermemekle elde edilir.

Halk çoğunlukla makam sahiplerini alkışlar; ancak zaman, şahsiyet sahiplerini hatırlatır. Hatırlamaya değer olanlar, karakterlerini işlerine yansıtanlardır. Sağlam karakterli ve ehil kişiler tarih sahnesinde kalır.

Kişilik ve Onurun Önemi

Peygamberler ve salihler, karakter sağlamlığı, güzel ahlak ve olgunluğu temsil eder. Şahsiyetli insan, gerektiğinde zor olanı seçer; şartlar ne kadar kötü olursa olsun kişiliğini korur. Olgun insan zaman zaman yalnız kalabilir, geçim sıkıntısı yaşayabilir; ancak karakterinden ödün vermez.

Çünkü onun gözünde en büyük makam, kendi vicdanındaki huzur, istikamet üzere yaşamanın verdiği tatmin ve Allah’tan aldığı kulluk rütbesidir. Onurunu ve haysiyetini kaybettikten sonra kazanılan her makam, aslında bir değer kaybının üzerini örten perde ya da kefen gibidir; yani ölümdür.

Sonuç olarak, karakter asla makama kurban edilmemelidir. Dünya hayatındaki hiçbir makam ve beşeri rol, karakteri feda etmeye değmez. Üstelik tüm makamlar emanettir ve insan sınavdadır. Makamlar, ebedi hayatı şekillendiren imtihan araçlarıdır; cennetin ya da cehennemin anahtarlarıdır.