Gazze'de gün batımıyla birlikte Saddam el-Yazji, eşi ve kız çocuğu, günlük oruçlarını açmak için beraberinde sadece bir kase şehriye çorbası paylaşıyor. Onlar, eskiden evlerinin bulunduğu, şimdi ise büyük bir enkaz yığını haline gelmiş beton ve bükülmüş metallerin arasında, yere kurulmuş katlanır bir masanın etrafında oturuyor. Bu yıkıntıların altında, ailelerinin büyük çoğunluğunun cansız bedenleri yatıyor. Hayatta kalan üç kişi, geniş aileden geriye kalan neredeyse tek isimler.

Aralık 2023'te İsrail güçlerinin evlerine düzenlediği bombardımanda, El-Yazji’nin anne-babası, üç erkek ve bir kız kardeşi, çocuklarının çoğu ve eşinin ailesi dahil olmak üzere toplam 40 akrabası tek bir saldırıda yaşamını yitirdi.

Ramazan’da Kayıpların Gölgesinde Yas

İslam dünyasının kutsal ayı Ramazan, geleneksel olarak ailelerin bir araya geldiği kalabalık iftar sofralarıyla kutlanır. Ancak Gazze Şeridi’nde bu yılki Ramazan, İsrail ve Hamas arasındaki çatışmalar nedeniyle sevdiklerini yitiren aileler için derin bir yas dönemi oldu. 35 yaşındaki Saddam el-Yazji, "Ramazan buluşmalarımızın fotoğraflarına bakıp ağlıyorum. Ailem nerede? Hepsi yok oldu. Bu, onsuz geçen üçüncü Ramazan," diye konuşuyor.

Heba el-Yazji, savaş öncesi Ramazanlarda Saddam’ın babası Kamil el-Yazji’nin, tüm çocukları ve torunlarını et, pilav ve çeşitli yemeklerle donatılmış büyük bir iftar sofrasında topladığını anımsıyor.

Ailenin Hayatta Kalanları ve Kayıplar

Baba Kamil el-Yazji, Filistin Yönetimi bünyesinde eski bir yargıç ve Filistin Atletizm Federasyonu başkanı olarak tanınıyordu. Saddam el-Yazji, Gazze’nin Rimal mahallesinde dört katlı evlerinin zemin katında bir süpermarket işletiyordu. Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e yönelik saldırısından sonra başlayan yoğun bombardıman, evlerini yerle bir etti. Saddam, "Evin başka bir bölümündeydik, mucizevi şekilde kurtulduk," dedi.

Aileden geriye sadece bir kardeşinin kızı ve hamile eşi kaldı. Ölenler arasında 22 çocuk bulunuyor. Bazı cenazeler çıkarıldı; ancak yaklaşık 20 akraba halen enkaz altında. Saldırının ardından çift ve 11 yaşındaki kızları Meryem, savaşın büyük bölümünü Gazze’nin farklı bölgelerindeki çadırlarda geçirdi. Son iki Ramazan’da mümkün olduğunca evlerinin enkazını ziyaret edip iftarlarını burada yapmaya çalıştılar.

Gazze’de Genel Durum ve İnsani Kriz

Gazze’de her evde en az bir kayıp var. İsrail’in operasyonlarında 72 binden fazla kişi hayatını kaybetti; bunların yarısından fazlası kadın ve çocuk. BM ve bağımsız uzmanlar tarafından güvenilir kabul edilen Gazze Sağlık Bakanlığı, yaklaşık 8 bin kişinin hala enkaz altında olduğunu belirtiyor. Yoğun çatışmalar döneminde cenazelere ulaşmak mümkün olmadı. Ateşkesle arama çalışmaları artmasına rağmen, ağır ekipman eksikliği faaliyetleri zorluyor.

İsrail'in askeri harekatı, Hamas'ın İsrail'de yaklaşık bin 200 kişiyi öldürdüğü ve 250'den fazla kişiyi rehin aldığı saldırıyla başladı. Rehinelerin çoğu ateşkes anlaşması kapsamında serbest bırakıldı. Gazze'de 2,1 milyon nüfusun neredeyse tamamı evsiz kaldı; halk büyük çadır kamplarında yaşam mücadelesi veriyor. Bölgedeki binaların yüzde 80’inden fazlası hasar gördü veya tamamen yıkıldı.

AP'nin haberine göre, el-Yazji ailesinden sağ kalan üç kişi iftar yaptığı masanın çevresinde, bir zamanlar Rimal mahallesi olan bölgeden geriye kalan büyük bir enkaz manzarası bulunuyor. Saddam el-Yazji, geçmişteki kalabalık sofraları ve Ramazan ayını nasıl dört gözle beklediklerini hatırlatarak, "Yaşadığım için onlara ihanet etmiş gibi hissediyorum," diyor.

Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı'nın (UNRWA) Genel Komiseri Philippe Lazzarini, Gazze'deki insani krizin boyutlarına dikkat çekiyor. UNRWA'nın Gazze'deki zor koşullar ve siyasi baskılar hakkında yaptığı açıklamalar, bölgedeki yaşam mücadelesinin zorluklarını gözler önüne seriyor.

Gazze'deki çatışmaların ve insani krizin devam ettiği bu dönemde, bölgedeki çocukların eğitim haklarının ellerinden alınmaması gerektiği ve yardım çalışmalarının önemi vurgulanıyor. UNRWA'nın eğitim ve sağlık hizmetleri bölgedeki hayatta kalma mücadelesinde kritik rol oynuyor.