Bilim insanları, ormansızlaşmanın etkileriyle mücadele eden galago (bushbaby) popülasyonlarının desteklenmesi amacıyla ağaç üstü köprülerin inşa edilmesini öneriyor. Güney Afrika'nın çeşitli bölgelerinde eskiden yaygın olan bu küçük primatlar, kasabalarda evcil hayvan mamalarını çalmaları ve turistlerden yiyecek istemeleri nedeniyle olumsuz bir üne sahipti.

2012 yılında Güney Afrika'ya giden araştırmacılar Frank Cuozzo ve Michelle Sauther, galagoların giderek azalmakta olduğunu ve sıklıkla yol kazaları veya köpek saldırıları sonucu ölümlerle karşılaştıklarını gözlemledi.

Galagolar Neden Tehlikede?

Ocak 2026'da Endangered Wildlife Trust (EWT), kalın kuyruklu galagonun koruma statüsünü "en az endişe verici" kategorisinden "tehlide yakın" seviyesine yükseltti. Araştırmacılar, bu değişikliğin türün popülasyonunun hızlı bir azalma içinde olduğuna işaret ettiğini belirtiyor.

Güney Afrika'daki Lajuma Araştırma Merkezi'nde görev yapan Cuozzo, "İnsan kaynaklı tehditler tüm türler için yaygın. Ancak galagolar özellikle ormansızlaşma ve yaşam alanı kaybından ciddi şekilde etkileniyor" dedi.

Yaşam Alanı Kaybı ve Tehditler

Kalın kuyruklu galagolar yaşamlarının büyük bölümünü ağaçlarda geçirir ve beslenmek için akasya sakızını tercih eder. Fakat tarım ve banliyö yerleşimlerinin genişlemesiyle orman alanları azalmakta, galagolar yiyecek bulmak için yerleşim alanlarına girmek zorunda kalmaktadır.

Uydu görüntüleriyle yapılan araştırmalar, galagoların habitatlarının son on yılda yaklaşık %3,6 oranında küçüldüğünü gösteriyor; bu oran bölgedeki ortalama doğal alan kaybının üzerindedir. Pretoria'nın yaklaşık 200 kilometre kuzeyinde üst nehirde baraj kurulması sonucu ormanın kuruması ve galagoların kaybolması örnek teşkil ediyor.

Önceki çalışmalar da yasadışı evcil hayvan ticareti, trafik kazaları ve köpek saldırılarının galagolar üzerinde beklenenden daha büyük bir tehdit oluşturduğunu ortaya koyuyor.

Ağaç Üstü Köprülerle Koruma Çalışmaları

Cuozzo ve Sauther, galagoların yerleşimlere girmesini önlemek için yerel halkı primatları beslememeye ve gece dışarıda evcil hayvan maması bırakmamaya teşvik ediyor.

Yollarda araç çarpması riskini azaltmak amacıyla araştırmacılar, galagoların güvenle yolları geçebilmeleri için "ağaç üstü köprüler"in kurulmasını savunuyor. Bu halatlı geçitler, türlerin insan yapımı altyapıdan kaynaklanan tehlikelere maruz kalmasını sınırlamaya yardımcı oluyor.

Dünya genelinde, Amazon gibi bölgelerde benzer köprüler yaban hayatını korumak için kullanılıyor. WWF, ağaç üstü köprülerin özellikle oklu kirpiler, tembel hayvanlar ve maymunlar gibi türler için önemli bir koruyucu önlem olduğunu belirtiyor.

Kuruluş, "Bir yol bile, hayvanların yaşam alanlarını parçalayarak genetik çeşitliliği azaltan alt popülasyonlar oluşmasına neden olabilir" diyor.

Kaynak Sınırlılığı ve Gelecek Endişeleri

Ancak araştırmacılar, koruma çalışmaları için ayrılan kaynakların çok kısıtlı olduğunu ve basit bir ağaç üstü köprünün bile inşasının zaman alabileceğini vurguluyor.

"Bir tür hakkında ne kadar çok bilgi edinirsek, sınırlı kaynakları o kadar verimli kullanabiliriz" diyen bilim insanları, ormansızlaşmanın devam etmesi halinde kalın kuyruklu galagonun yok olma riskiyle karşı karşıya kalacağını ifade ediyor.