Hindistan'ın Kalküta yakınlarında küçük bir köyde geçirilen çocukluk anıları, büyüdüğümüz yerin kişiliğimizi ve düşünce yapımızı nasıl etkilediğini anlamak için ilginç bir örnek sunuyor. BBC Türkçe'nin haberine göre, farklı kültürlerde yetişmenin düşüncelerimizi ve davranışlarımızı şekillendirdiği bilimsel araştırmalarla destekleniyor.

Genetik ve Çevrenin Rolü

Norveç Oslo Üniversitesi'nden psikiyatrik genetikçi Ziada Ayorech, DNA'nın insanları tamamen belirlemediğini vurguluyor. Ayorech, "Bizi biz yapan, inançlarımız ve kültürlerimize katkıda bulunan doğa ve yetiştirilme tarzının bileşimidir" diyor. 2015 yılında dünya çapında 14 milyon ikiz üzerinde yapılan araştırmalar, kişilik farklılıklarının yaklaşık %50'sinin genetik faktörlerden kaynaklandığını gösteriyor. Ancak çevrenin rolü de oldukça önemli.

Ayorech, IQ'nun genetik etkisinin %50'den fazla olduğunu belirtirken, kişilik özelliklerinin yaklaşık %40 oranında kalıtsal olduğunu ve çevresel etkilerin daha fazla olduğunu ifade ediyor. Örneğin, dışa dönüklük genetik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonu olarak şekilleniyor.

Kültürün Beyin ve Kimlik Üzerindeki Etkisi

Tayvan Ulusal Üniversitesi'nden kültürlerarası psikolog Ching-Yu Huang, kültürün kimliğin önemli bir parçası olduğunu belirtiyor. Huang, "Tayvan'da büyüseydiniz, aynı DNA'ya sahip olsanız bile, beyniniz şu an olduğundan çok farklı olurdu" diyor.

Sussex Üniversitesi'nden Vivian Vignoles, kültürün genlerin etkisini ortaya çıkarmak için gerekli ortamı sağladığını ifade ediyor. 20. yüzyılın ortalarına kadar psikolojinin evrensel olduğu düşünülürken, günümüzde farklı kültürlerin bireylerin psikolojisi üzerinde önemli etkileri olduğu kabul ediliyor.

Kültürel Farklılıklar ve Kişilik

Çalışmalar, Batılı bireylerin daha bireyci ve kişilik özelliklerini zeka veya nezaket gibi kavramlarla tanımlama eğiliminde olduğunu, Japonların ise daha kolektivist olup sosyal roller üzerinden kendilerini tanımladığını ortaya koyuyor. Beyin taramaları da bu farklılıkları destekliyor; Batılıların kendilerini düşünürken beyinlerinin öz farkındalıktan sorumlu bölümü aktifleşirken, Çinliler bu bölümü aile üyelerini düşünürken kullanıyor.

2022 yılında 22 ülkede yapılan kişilik testi sonuçları, disipline önem veren ülkelerde görev bilinci ve organizasyon becerisinin daha yüksek olduğunu gösterirken, daha eşitlikçi ve bireyci kültürlere sahip ülkeler uyumluluk ve deneyime açıklıkta öne çıkıyor.

Felsefi Perspektifler ve Kimlik

Durham Üniversitesi'nden filozof Philip Goff, "Anılarınız silinse bile, yine de aynı kişi olursunuz" görüşünü savunuyor. Bazı filozoflara göre benlik, biyolojik değil ruhsal bir varlıkta saklı. Ancak sosyal inşacılık kuramı, bireyin çevresinin kimliğini şekillendirdiğini öne sürüyor.

Goff, bilincin hücre ve parçacıklardaki temel birliğe işlendiğini ve bu birliğin nerede büyüdüğümüzden bağımsız olarak bizi biz yapan şey olduğunu belirtiyor. Ancak bu kimlik zaman içinde değişebilir. Kültürlerarası psikoloji alanındaki araştırmalar, insanların büyük ölçüde sosyal çevrelerinin ürünü olduğunu gösteriyor.

Sonuç olarak, nerede büyüdüğümüz kişiliğimiz, kimliğimiz ve davranışlarımız üzerinde derin etkiler bırakıyor. Bu bağlamda, farklı kültürlerde büyüyen bireylerin farklı düşünce, duygu ve davranış biçimlerine sahip olması doğal karşılanıyor.