Avrupa bizonu, kıta genelinde tekrar görülmeye başlandı ve yaban hayatı üzerinde önemli olumlu etkiler yaratıyor. 20. yüzyılın başlarında avlanma ve yaşam alanı kaybı nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Avrupa'nın en büyük kara memelisi, bugün birçok ülkede sürüler halinde yaşamını sürdürüyor.

Avrupa Bizonunun Yeniden Doğaya Salınması

Avrupa bizonu ya da wisent, nüfusu kritik seviyelere düşmeden önce Avrupa'nın geniş alanlarında yaygın şekilde bulunuyordu. Rewilding Europe'a göre, 1927'de Kafkasya'daki son vahşi bizon vurulduğunda hayvanat bahçeleri ve özel parklarda 60'tan az birey kalmıştı. 1950'lerden itibaren başlayan yeniden doğaya bırakma çalışmaları, türün en başarılı yaban hayatı geri dönüşlerinden birini oluşturdu. Son on yılda serbest dolaşan bizon sayısı 2.579'dan 7.000'e yükseldi; en büyük sürüler Belarus ve Polonya'da bulunuyor.

Rewilding Europe'un katkılarıyla Romanya'nın Güney Karpatları'nda 100’den fazla Avrupa bizonu serbestçe dolaşıyor. Ayrıca Bulgaristan’daki Rodop Dağları, 2019’dan beri küçük ama büyüyen bir yaban bizonu popülasyonuna ev sahipliği yapıyor. Bu bölgede tür, orta çağdan sonra ilk kez özgürce hareket ediyor.

Bizonların Orman Ekosistemine Etkileri

Birleşik Krallık'ta, 2022 yılında Kent'teki Blean Woods ormanına salınan bizon sürüsü, ekosistem üzerinde hızlı ve olumlu etkiler yaratıyor. Doğa koruma uzmanı Hannah Mackins, The Independent gazetesine yaptığı açıklamada, bizonların otlama, ağaç devirme, kabuk soyma ve toz banyosu yapma gibi davranışları sayesinde ormanın kendini yenilediğini ve diğer türler için yaşam alanlarının şekillendiğini belirtti.

Mackins, "Ormanın içinden yürürken artık yere daha fazla ışık ulaştığını, daha önce yoğun olan ağaç, eğrelti otu ve böğürtlen çalılıklarının arasında filizlenen yeni türleri gözlemliyoruz" dedi. Ayrıca, mevcut iki ve yıl sonuna kadar inşa edilecek iki yeni bizon köprüsü sayesinde sürünün ormanın geniş alanlarına erişimi artacak.

Romanya’daki Bizonlar ve Karbon Yakalama

Romanya'da 2014 yılında Karpat Dağları'na yeniden getirilen bizonlar, Rewilding Europe ve WWF Romanya'nın işbirliğiyle iklim değişikliği etkilerini hafifletmede önemli rol oynuyor. Yale Üniversitesi'nin 2024 tarihli araştırmasına göre, 170 bireyden oluşan sürü yıllık bazda, ABD’de kullanılan ortalama 84 bin benzinli aracın saldığı karbon miktarına eşdeğer karbonu yakalayıp depolayabiliyor.

Bizonlar, otlakları dengeli biçimde otlayarak, toprak gübresini geri kazandırarak, tohumları yayarak ve toprağı sıkıştırarak karbonun açığa çıkmasını önlüyor. Araştırmacılar hesaplamaların yüzde 55 oranında sapma gösterebileceğini belirtirken, medyan değer yaklaşık 43 bin aracın karbon salımına denk geliyor.

Hollanda’da Bizonlar ve Ötücü Kuşlar

Hollanda’daki Güney Kennermerland Ulusal Parkı’nda bizonlar, üreme döneminde ötücü kuşlar için beklenmedik bir destek sağlıyor. Sürünün baharda döktüğü kışlık tüyler, kuşlar tarafından yuva yapımında kullanılıyor. Wisentproject Kraansvlak’a göre, bizon tüyleri yumuşak ve iyi yalıtım sağladığı için özellikle tercih ediliyor.

Kuruluş, uygulamalı biyoloji öğrencilerinin bu tüylerin kuşların üreme başarısı üzerindeki etkisini araştırdığını aktarıyor.

Benzer şekilde, Türkiye'nin doğal yaşam alanlarında sürü halinde hareket eden dağ keçileri bölgenin biyolojik çeşitliliğine önemli katkılar sağlıyor.