Gıda israfını önlemek, mutfakta biraz dikkat ve planlama ile mümkün oluyor. Atıksız mutfak yaklaşımı, yiyeceklerin çöpe gitmeden değerlendirilmesini amaçlayan, giderek daha fazla konuşulan bir yöntem olarak öne çıkıyor. Evlerin şefi Gülay Barbaros Altan, Hürriyet Lezzetli Hayat sayfalarında her hafta bu konuda öneriler sunuyor.

Anadolu Mutfağından Gelen Atıksız Mutfak

Altan, atıksız mutfak kavramının kulağa modern gelse de aslında Anadolu mutfağının temelini oluşturduğunu belirtiyor. Yüzyıllardır israfı önlemeye yönelik tariflerle gelişen mutfaklarımız, günümüzde modern tüketim hızı nedeniyle tonlarca ekmek israf edebiliyor. Barbaros Altan, çöpe atılan ekmeğin sadece para değil, aynı zamanda üretimi için harcanan kaynaklar olduğunu vurguluyor ve bu kaynakların sadece bizim değil, tüm dünyanın olduğunu söylüyor. Bu nedenle, gezegenimizin geleceği için sorumluluk alınması ve yiyecek israfından kaçınılması gerektiğini ifade ediyor.

Atıksız Pişirme İçin Pratik İpuçları

Az bir planlama ile atıksız pişirme ev mutfağında kolayca uygulanabilir. Gülay Barbaros Altan, ihtiyaç kadar gıda almanın önemine dikkat çekiyor. Özellikle çabuk bozulan sebzelerin birkaç gün içinde tüketilmemesi halinde satın alınmaması gerektiğini belirtiyor. Ayrıca, buzluğun gıda israfını önlemede önemli bir yardımcı olduğunu; et, sebze, meyve ve bayat ekmeğin dondurularak saklanabileceğini anlatıyor.

Altan, artık değerlendirme yemekleri yapmaya başladığını ve sebzelerin genellikle atılan kısımlarının da lezzetli yemeklere dönüşebileceğini aktarıyor. Örneğin, turp, pancar ve karnabaharın fazla yapraklarından zeytinyağlılar hazırlanabilirken; pırasanın kullanılmayan kısımlarından börek, kereviz yapraklarından sebze stok yapılabilir. Anadolu mutfağının bayat ekmeği değerlendiren tirit çeşitleri, atıksız mutfak için iyi bir başlangıç noktası olarak gösteriliyor.

Sürdürülebilir Mutfak ve Metro Türkiye'nin Çalışmaları

Modern yaşam temposunda fark edilmeden yapılan gıda israfının önüne geçmek için mutfak, sürdürülebilir yaşamın önemli bir alanı olarak görülüyor. Ramazan ayı gibi sofraların çeşitlendiği dönemlerde atıksız mutfak yaklaşımı daha da önem kazanıyor.

Metro Türkiye, uzun yıllardır gıda israfıyla mücadele ediyor ve bu yaklaşımı hem gıdaya hem de Türk mutfağının geleceğine saygı göstermek olarak tanımlıyor. Atıksız mutfak zor bir yaşam biçimi olarak algılansa da, küçük bilinçli alışkanlıklarla başlanabilecek bir yöntem olduğunu belirtiyor. En önemli prensip, sebzelerin ve diğer malzemelerin mümkün olan her kısmının değerlendirilmesi. Brokolinin sapları çorba için, havuç kabukları sebze suyu yapımında, bayat ekmek ise köfte harcı veya ekmek kırıntısına dönüştürülebiliyor. Yaratıcı mutfak anlayışı, israfı önlemenin en etkili yoludur.

Metro Türkiye, menü planlamasından stok yönetimine kadar çeşitli alanlarda yaptığı çalışmalarla sektör paydaşlarına destek oluyor. 2022 yılında oluşturulan "Sürdürülebilir Restoran Kılavuzu", restoranların sürdürülebilir olmasına rehberlik ediyor. Ayrıca, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü işbirliğiyle hazırlanan "Otel, Restoran ve Diğer Toplu Tüketim Yerlerinde Gıda İsrafı ile Mücadele Kılavuzu" sektörde önemli bir kaynak olarak yer alıyor.

Metro'nun sunduğu "Sürdürülebilir Ürünler Kataloğu"nda, sağlıklı, coğrafi işaretli, organik ve mevsiminde ürünlerin yanı sıra gıda güvenliği, hayvan refahı ve sosyal uygunluk kriterlerine göre seçilen 200'ü aşkın ürün bulunuyor. Türkiye'nin ilk gastronomi keşif platformu Gastronometro ise menü planlaması, hazırlık, servis ve sonrası aşamalarda gıda atıklarının ölçülmesi ve önlenmesine yönelik eğitimler sunuyor.

Ramazan'a Özel Atıksız Tarif

Metro Türkiye, Ramazan ayındaki sahur ve iftar sofralarının atıksız olmasına önem veriyor. Bu amaçla, Atıksız Mutfak Şefi Özge Şahin ile işbirliği yaparak profesyonel mutfaklarda sürdürülebilirlik ve atıksız tariflerin yaygınlaşmasını destekliyor.

İsli Patates Püreli Kuzu Tandır Tarifi

• 500 gram kuzu kol
• Tuz ve taze çekilmiş karabiber (damak tadına göre)
• 1 baş sarımsak (ikiye bölünmüş)
• 2 dal biberiye

Patates Püresi için:

• 3 orta boy patates
• 1/2 çay bardağı süt
• 75 gram krema
• 1 tatlı kaşığı tereyağı
• 1 tatlı kaşığı İzmir tulumu peyniri
• Tuz, karabiber, muskat

Hazırlanışı:

1. Patatesleri sebze fırçasıyla iyice temizleyin, karbonatlı suda bekletip durulayın.
2. Kabuklarıyla haşladıktan sonra fırına alıp kabukları hafifçe karamelize olana kadar kızartın.
3. Sıcak patatesleri mutfak robotuna alarak süt, krema, tereyağı, İzmir tulumu, tuz, karabiber ve muskat ile pürüzsüz bir püre elde edin.
4. Kuzu kolunu tuz ve karabiberle ovalayın, sarımsak ve biberiye ile birlikte fırın kabına koyup 160 derecede yaklaşık 3 saat yavaşça pişirin.
5. Eti dinlendirdikten sonra lif lif ayırın.
6. Servis için tabağa patates püresini yayın, üzerine kuzu tandırı yerleştirin. Birkaç damla zeytinyağı veya taze biberiye ile sıcak servis yapın.

Bu içerik sponsorlu olarak hazırlanmıştır.