Isparta'da Türkiye'nin İlk Koku Müzesi: Misparta Koku Medeniyeti Açıldı

Akdeniz bölgesinin gül üretimiyle tanınan şehri Isparta, Türkiye'nin ilk koku müzesi olan Misparta Koku Medeniyeti'ne ev sahipliği yapıyor. 1750'lerde inşa edilen tarihi Aya Baniya Kilisesi, dünyanın en eski parfümünü de barındıran bu müzeye dönüştürülerek ziyaretçilere kapılarını açtı.

Dünyada Sayılı Koku Müzeleri Arasında

Isparta Belediyesi tarafından restore edilen Aya Baniya Kilisesi, Türkiye'de bir ilk olan koku müzesi konseptiyle hizmet veriyor. Dünyada beşinci örnek olan müze; Isparta'nın gül ve koku kültürünü yansıtan özel koleksiyonları ve tarihi dokusuyla dikkat çekiyor. Koleksiyonda; tarih boyunca kullanılan parfüm kapları, kokuya ilişkin etnografik unsurlar ve kilise yapısından çıkarılan arkeolojik buluntular yer alıyor.

Dünyanın En Eski Parfüm Formülü Sergileniyor

Müzede sergilenen 4 bin 500 yıllık parfüm formülü, Mezopotamya kökenli olup 16 farklı ham madde içeriyor. Deneysel arkeoloji yöntemiyle günümüze kazandırılan bu formülde gül de bulunuyor. Bu nadir eser, dünyada sadece Isparta'daki Misparta Koku Medeniyeti'nde ziyaret edilebiliyor.

Atölye bölümünde ise ziyaretçilere koku tarihinden parfüm yapım sanatına kadar geniş bir perspektif sunuluyor. Antik çağlardan günümüze kokular hakkında bilgiler aktarılırken aromaterapi uygulamaları ve kişiye özel parfüm tasarımı eğitimleriyle interaktif bir öğrenme ortamı sağlanıyor.

Kuratorial Açıklamalar ve Proje Detayları

Müze küratörü ve bilim sorumlusu Meryem Karakurt Göksal, "Aya Baniya Kilisesi, 1750'lerde inşa edilmiş Ortodoks Rum Kilisesi olup, bugün Türkiye'de bir ilk olan koku müzesi ve atölyesi olarak hizmet veriyor. Proje, 2021 yılında Isparta Belediye Başkanı'nın başlattığı kültür projelerinin ilklerinden biridir" dedi.

Göksal, müzede sergilenen parfüm kaplarının özellikle aristokratların özel hayatlarından izler taşıdığını ve koku hafızası oluşturulan apsis bölümünde birçok ham maddenin bulunduğunu belirtti.

Isparta'nın Gülü ve Koku Kültürü

Göksal, "Dünyanın en eski parfüm formülünde gülün yer alması bizim için çok önemli. Gül, modern parfümeride, tıpta ve günlük yaşamda kullanılan çok yönlü bir bitkidir. Isparta ile özdeşleşmiş olması nedeniyle Misparta projesi gülle şekillenmiştir. Anadolu'nun zengin kokusu Isparta'dan yükseliyor" ifadelerini kullandı.

Deneyim Alanları ve Ziyaretçi İmkanları

Ziyaretçiler için oluşturulan deneyim alanında 12 farklı koku türü bulunuyor. Bu kokular, Isparta Belediyesi Ahşap Atölyesi tarafından oyma tekniğiyle hazırlanmış çiçek formları içinde sunuluyor. Ziyaretçiler kokuları deneyimleyip bitkiler hakkında bilgi alabiliyor. Ayrıca, yaklaşık 600 farklı koku ile kişiye özel parfüm tasarımı yapılabiliyor.

Yaşayan ve Sürekli Yenilenen Müze

Göksal, müzenin sabit bir yapı olmadığını, sürekli gelişip yenilendiğini vurguladı. Örneğin, Atatürk'ün Isparta'ya gelişinin 96. yılına özel Bekir Kantarcı koleksiyonundan Atatürk'e ait koku ve şişelerin sergilendiği etkinlik, büyük ilgi gördü. Bu tür etkinliklerin devam edeceği belirtildi.

Herkese Açık ve Ücretsiz

Belediye Başkanı Şükrü Başdeğirmen'in önem verdiği bir diğer nokta ise müzenin herkese ücretsiz olması. Göksal, "Müzemize giriş ücretsizdir. Çalışma saatlerimiz ve sosyal medya hesaplarımız aktiftir. Ziyaretçilerimiz buraya gelerek kokuları deneyimleyebilirler" dedi.

Gül ve gül yağı ile özdeşleşen Isparta'da kurulan Misparta Koku Medeniyeti, koku kültürünü gelecek nesillere aktarmayı hedeflerken ziyaretçilere eşsiz bir deneyim sunuyor.

Kaynak: İHA