Altıntepe Kalesi: Urartu Döneminin Önemli Arkeolojik Merkezi

Altıntepe Kalesi, Urartu dönemine ait kalıntıları ve çok katmanlı tarihi yapısıyla Anadolu'nun arkeolojik açıdan önemli merkezlerinden biri olmaya devam ediyor. Erzincan'ın Üzümlü ilçesinde yer alan kale, Urartu, Bizans ve Osmanlı dönemlerinde yerleşim alanı olarak kullanılmıştır.

Arkeolojik Çalışmalar ve Tarihi Katmanlar

Erzincan Ovası'nın kuzeydoğusunda, yaklaşık 60 metre yüksekliğinde volkanik bir tepenin üzerinde konumlanan Altıntepe, ilk olarak 1938 ve 1956 yıllarında yasa dışı kazılarla gündeme gelmiştir. Bölgedeki ilk bilimsel kazılar ise 1959 yılında Tahsin Özgüç başkanlığında başlamıştır. 1967 yılına kadar devam eden çalışmalarda Urartu dönemine ait iç kale kapısı, tapınak-saray kompleksi, surlar, apadana, depo binası ve açık hava tapınağı ortaya çıkarılmıştır.

Mezarlar ve Dönemin Gömü Gelenekleri

Kalenin güney yamacında bulunan taş örme mezarlar, o dönemin gömü geleneklerine dair önemli bilgiler sağlamaktadır. Kazı çalışmalarının ardından alan Kültür Bakanlığı'na devredilmiş, ancak bazı bölümlerinin defineciler tarafından zarar gördüğü belirtilmiştir.

2002 Yılındaki Yeniden Kazılar ve Koruma Çalışmaları

2002 yılında Mehmet Karaosmanoğlu öncülüğünde bölgede yeniden kazı ve koruma faaliyetleri yapılmıştır. Yaklaşık 200 metre genişliğindeki tepenin üzerinde Bizans dönemine ait sur kalıntılarının ve bazı Urartu yapılarının üst üste inşa edildiği tespit edilmiştir. Bu durum, eski yapıların kısmen zarar görmesine yol açmıştır.

Altıntepe'nin Önemi ve Eserlerin Sergilenmesi

Erzincan Müze Müdürlüğü yetkilileri, Altıntepe'nin Urartu'nun batıdaki en önemli eyalet merkezlerinden biri olduğunu vurgulamaktadır. Kalede yürütülen ilk sistematik kazılarda ortaya çıkarılan saray kompleksi, tapınak, havuzlar, kanalizasyon sistemi ve çeşitli arkeolojik eserler, dönemde kentte müze bulunmadığı için Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne götürülmüştür.

Altıntepe kazılarında bulunan seramik parçaları, at koşum takımları, metal mobilya aksamları ve ok uçları gibi eserler bugün Erzincan Müzesi'nde ziyaretçilere sunulmaktadır. Benzer şekilde, Karahantepe'de 12 bin yıl önceki insan beslenme alışkanlıkları da bölgedeki tarih öncesi yaşam hakkında önemli bilgiler sağlamaktadır.

- ERZİNCAN