Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEÜ) Harita Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, İngiltere Leeds Üniversitesi ile birlikte yürüttükleri uydu radar çalışmaları sayesinde Van'ın doğusunda önemli bir sismik hareketlilik tespit ettiklerini açıkladı.

Uydu Radar Tekniğiyle Gerilim Haritaları Hazırlanıyor

Prof. Dr. Kutoğlu, Türkiye'nin aktif bir deprem bölgesi olduğunu hatırlatarak, bilinen 500'den fazla fay hattının yanı sıra keşfedilmemiş kırıkların da bulunduğunu belirtti. Leeds Üniversitesi ile ortak yürütülen projede, radar interferometri olarak adlandırılan uydu radar teknolojisi kullanılarak Türkiye genelindeki yer kabuğu hareketlerinin anlık takibinin yapıldığını söyledi.

Kutoğlu, elde edilen veriler ışığında oluşturdukları sismik gerilim haritalarında, yıllık bazda en yüksek stres birikiminin Van'ın doğusundaki hatta gerçekleştiğini vurguladı.

250 Kilometrelik Fayda Deprem Kayıtları Olmaması Endişe Veriyor

İncelenen bölgede çok sayıda fay hattı bulunduğunu ve bunlardan birinin Çaldıran Fayı olduğunu belirten Kutoğlu, bu fayın 1647 ve 1976 yıllarında kırıldığını, geçmişte 7.3 büyüklüğünde depremler ürettiğini hatırlattı. Van bölgesinde ise 1881 ve 2011 yıllarında yıkıcı depremler yaşandığını ifade etti.

Haritalarda kırmızı renklerle gösterilen alanların homojen olarak yüksek gerilim taşıdığını söyleyen uzman, yıllar içinde bu sismik stresin arttığını dile getirdi. Çaldıran fayının kırılmasına rağmen, 250 kilometre uzunluğunda ve büyük deprem kaydı bulunmayan geniş bir alanın varlığının kaygı uyandırdığını belirtti.

6 Şubat Depremi Gibi Aynı Anda Çalışma İhtimali Var

Prof. Dr. Kutoğlu, 250 kilometrelik alanın tamamının homojen kırmızı renkte olmasının, fay sisteminin birbirine bağlı şekilde çalıştığını gösterdiğini anlattı. Bu durumun, 6 Şubat 2023'te Hatay'da görülen gibi, tüm fayın eş zamanlı hareket edebileceği anlamına geldiğini ifade etti.

"250 kilometrelik alanın tamamı eşit gerilim altında. Bu sistem birlikte çalışıyor ve bu da büyük bir deprem riskini beraberinde getiriyor. Batıdaki faaliyetler sıkça gündemde olsa da, Türkiye genelinde yaptığımız çalışmalar bu bölgenin de kritik olduğunu gösteriyor. Bu nedenle gerekli önlemler alınmalı."

Kutoğlu, 2011 Van depreminin bölgedeki süreci tamamlamadığını, o dönemdeki sarsıntının sadece küçük bir alanı kapsadığını, ancak daha geniş bir mekanizmanın enerji biriktirmeye devam ettiğini belirtti.

"2011'deki deprem sadece küçük bir bölgeyi etkiledi. Ancak burada çok daha büyük bir sistem çalışmaya devam ediyor."